ریزگرد ها همچنان در سیستان و بلوچستان

روزنامه فرهیختگان: در لابه لای خاک و ریزگردی که مردم سیستان و بلوچستان تنفس می‌کنند، رها‌سازی دایک مرزی به سمت هامون خبر خوبی برای آنان بود، هر چند طرح آب‌رسانی به هامون از فروردین امسال کلید خورده بود و بازگشت پرندگان مهاجر و تخم‌گذاری آنها در این تالاب نشان از حیات دوباره هامون دارد، افزایش غلظت گردوغبار و شدت گرفتن بادهای ۱۲۰ روزه نشان داد که زنده شدن هامون هم دردی از مشکلات مردم دوا نکرد و آنان همچنان به جای هوا خاک تنفس می‌کنند، زیرا به گفته سعید محمودی، مدیرکل محیط‌زیست استان سیستان و بلوچستان کانون ریزگرد در قسمت «صابوری» (شمال تالاب هامون) متمرکز شده با اینکه ۲۰۰ هزار هکتار از تالاب آبگیری و کانون‌ها کنترل شده‌اند، باید از هدررفت آب در قسمت‌هایی که کانون ریزگرد هستند جلوگیری کرد.»

طبق آمار هواشناسی، روزهای ۲۳ و ۲۴ تیر گردوغبار به بالاترین میزان در استان سیستان و بلوچستان رسید که کانون اصلی آن در شمال افغانستان، هرات و بخشی از تاجکستان بود. این امر باعث کاهش دید افقی و تصادفات زیادی در مسیر جاده‌ها شد و وزش باد صد کیلومتر بر ثانیه مشکلات زیادی را برای روستاییان به وجود آورد، از این رو ستاد بحران شکل گرفت. از سوی دیگر یکی از مشکلات تالاب هامون تبخیر آب آن تا پنج هزار میلی‌متر است که محمودی در این باره می‌گوید: «با اینکه بودجه کمی داریم، تلاش کردیم که اقدامات موثری را در منطقه انجام دهیم.»

گزارش ریزگرد سیستان روی میز محیط‌زیست

یکی از برنامه‌های در اولویت مسئولان استان سیستان و بلوچستان، مطالعه طرح جامع شناسایی مکانیسم وقوع گردوغبار بود.

مدیرکل محیط‌زیست استان سیستان و بلوچستان از تدوین برنامه مدیریت زیست بومی تالاب هامون خبر می‌دهد و می‌گوید: «مطالعات طرح جامع شناسایی مکانیسم وقوع گردوغبار که در دانشگاه استان انجام شده بود نهایی و به سازمان محیط‌زیست ارسال شده است.»
او ادامه می‌دهد: «لایروبی، اقدامات اصلاحی و هدایت آب به داخل تالاب با هدف ماندگاری بیشتر آب و کنترل کانون‌های ریزگرد از دیگر اقداماتی است که به صورت مستمر در سطح هامون انجام می‌شود.»

زابل نصف سال ریزگرد دارد

علاوه‌بر کارشناسان و مسئولان محیط‌زیست، استادان و پژوهشگران دانشگاه آزاد اسلامی هم در کنار متولیان کنترل و مقابله با ریزگرد قرار گرفتند تا بتوانند سهمی در ارائه راهکارهایی برای مشکلات پدیده گردوغبار داشته باشند.
محمدرضا نورا، عضو کارگروه مقابله و سازگاری با گردوغبار دانشگاه آزاد اسلامی زاهدان گفت: «اگر شرایط هامون در داخل کشور تثبیت شود باز هم میزان زیادی از این گردوغبار از خارج از کشور وارد منطقه سیستان می‎شود و منشأ خارجی دارد و چون کشورهای همسایه در اجرای طرح مقابله با گردوغبار همکاری نمی‌کنند کشور همچنان با مساله گردوغبار درگیر خواهد بود.»

نتایج حاصل از بررسی سالیانه پدیده گرد و خاک معلق در هوا نشان می‌دهد که ایستگاه زابل با میانگین فراوانی ۱۸۳ روز بیشترین مدت زمان را به خود اختصاص داده، یعنی نیمی از سال منطقه سیستان در معرض گردوغبار است و منطقه سیستان از کانون‎های اصلی گردوغبار در کشور و خاورمیانه محسوب می‎شود.

او افزود: «آلودگی هوا یعنی افزایش میزان گازهای سمی یا ذرات ریز جامد و مایع در هوا در غلظت‎هایی که تهدید‌کننده سلامتی هستند، در منطقه سیستان شاید این نوع گازها کمتر دیده شوند، اما افزایش ذرات معلق گردوغبار در هوا مشابه گازهای گفته شده بسیار خطرناک و جدی است.»

پایداری گردوغبار و آغاز بادهای ۱۲۰ روزه در استان سیستان و بلوچستان سبب شده که بسیاری از روستاهای این استان با مشکلات زیادی روبه‌رو شوند و سلامتی‌شان در معرض تهدید جدی است.