خانه‌ دار شدن سخت شد

روزنامه آرمان - فریبا نهاوندی: در حالی که در هفته‌های اخیر اخبار امیدوارکننده‌ای درباره هموار سازی راه خانه دار شدن شهروندان منتشر شده بود، روز گذشته انتشار خبری مبنی بر اینکه نرخ اوراق تسهیلات مسکن به بالای ۱۰۰ هزار تومان رسیده است، نگرانی‌هایی را درباره ناهموار شدن راه خرید خانه به وجود آورد.

هر چند رکود ادامه دار حوزه مسکن باعث توقف روند افزایشی قیمت واحد‌های مسکونی شده و حتی برخی گزارش‌ها از کاهش قیمت خانه در شهرهایی مانند تهران حکایت دارد، اما همچنان خانه در ایران گران است. در شهر‌های مختلف جهان بسته به عرضه و تقاضای مسکن، قیمت واحد‌های مسکونی تعیین می‌شود.
هر چند در شهر‌های کوچک ایران خانه آن‌قدر‌ها گران نیست، اما تهران یکی از شهر‌های گران‌قیمت دنیا در زمینه مسکن است. بسیاری از کارشناسان قیمت مسکن در تهران را کاذب می‌دانند، چرا که به ظن آنها در دولت گذشته و متاثر از برخی سوداگری‌ها قیمت مسکن به صورت حبابی رشد داشته است. رکود در حوزه مسکن از حدود سال ۹۲ آغاز شد و اکنون سه سال است که این بخش از اقتصاد راکد است.

کاهش قیمت

مسکن که البته در برابر افزایش یک‌باره‌ قیمت آن در دولت گذشته ناچیز است، برخی کارشناسان را بر آن داشت تا اعلام کنند قیمت مسکن به سمت قیمت متعادل در حال حرکت است. با این اوصاف اگر قیمت مسکن را نسبت به درآمد‌ها بسنجیم همچنان مسکن در تهران گران و برای بسیاری از شهروندان دور از دسترس است. متوسط قیمت واحد‌های کوچک در تهران ۲۰۰ میلیون تومان است. با فرض اینکه یک فرد حداقل حقوق را دریافت می‌کند، یک شهروند برای خانه دار شدن باید درآمد بیش از
۲۰۰ ماه خود را به طور کامل برای خرید مسکن کنار بگذارد. در چنین شرایطی است که تسهیلات در این زمینه می‌تواند تا حدی راهگشا باشد.

طرح‌هایی برای خانه‌دار شدن شهروندان

تامین مسکن یکی از اصلی ترین دغدغه‌های ایرانیان در دهه‌های اخیر بوده است. بر این اساس هر دولتی سیاستی در این زمینه تدوین و به مرحله اجرا گذاشته است. سیاست اصلی دولت قبل در حوزه مسکن طرح مسکن مهر بود که البته با انتقادات فراوانی رو‌به‌رو شد و دولت یازدهم رسما اعلام کرد که این طرح را ادامه نخواهد داد. در مقابل این دولت سعی داشته است با پرداخت وام مسکن راه خانه دار شدن ایرانیان را هموار کند.

وام مسکن در دوره‌های مختلف وجود داشته و همواره این انتقاد درباره آن مطرح بوده است که مقدار آن ناچیز است و به کار تامین مسکن نمی‌آید. دولت یازدهم وام مسکن را افزایش داده است، اما بهره‌های بالا یکی از دلایل عدم استقبال از آن تلقی می‌شود. این بهره‌ها نیز اخیرا دو درصد کاهش یافته است، اما در شرایطی که اخباری مبنی بر جذاب‌تر شدن تسهیلات مسکن منتشر می‌شود این خبر ناامیدکننده نیز روی خروجی خبرگزاری‌ها قرار گرفته است: نرخ اوراق تسهیلات مسکن به بالای ۱۰۰ هزار تومان رسید.

گرانی وام

اوراق تسهیلات مسکن (تسه) که اوایل مرداد در محدوده ۹۲ هزار تومان قرار داشت در حال حاضر به ۱۰۱ هزار تومان رسیده که عملا این وام را گران کرده است. به گزارش ایسنا، با اینکه به دلیل حباب قیمت مسکن، متقاضیان در سال گذشته و اوایل سال جاری برای خرید اوراق تسهیلات مسکن میل چندانی از خود نشان نمی‌دادند، طی هفته‌های اخیر مقداری تقاضا برای این امتیاز افزایش یافته که منجر به گرم شدن بازار تسه شده که نگرانی‌هایی ایجاد کرده اما رئیس اداره ابزارهای نوین مالی فرابورس آن را موجی مقطعی دانسته که تا چند هفته آینده رفع می‌شود.

علیرضا توکلی درباره افزایش قیمت اوراق تسهیلات مسکن و عبور نرخ آنها از ۱۰۰ هزار تومان گفته است: در واقع یک موج خرید شکل گرفته و برخی حاضر شده اند این اوراق را با قیمت بالا خریداری کنند. گزارش‌ها نشان می دهد که حجم اوراق غیرمفید که برای دلالی استفاده می شود، پایین است. او درباره راهکارهای کنترل نرخ اوراق مسکن و جلوگیری از افزایش قیمت، اظهار کرد: قرار است به زودی اطلاعیه منتشر شود که براساس آن، مدت اعتبار آن دسته از اوراق مسکن که به سررسید ابطال خود نزدیک شده بودند، تمدید می شود. انتشار این اطلاعیه و تمدید مدت اعتبار این اوراق می تواند تا حدی از فشار تقاضا در بازار اوراق بکاهد و قیمت ها را مقداری کاهش دهد. بنابراین گزارش زوج‌های تهرانی که تاریخ عقدشان از اول فروردین سال ۱۳۸۵ به بعد باشد در صورت عدم استفاده از تسهیلات طرح ۹۲، می‌توانند با خرید ۲۰۰ برگ از اوراق تسه هریک ۵۰ میلیون تومان وام مسکن دریافت کنند.

ضمن اینکه به این مبلغ ۱۰میلیون تومان وام جعاله نیز اضافه می‌شود و زوجین می‌توانند جمعا ۱۱۰میلیون تومان وام دریافت کنند. متقاضیان به ازای هر ۵۰۰ هزار تومان باید یک برگه اوراق خریداری کنند که هم‌اکنون حدود ۱۰۱ هزار تومان قیمت دارد و عملا یک پنجم دریافت تسهیلات بابت خرید اوراق می‌پرد. همچنین زوج‌هایی که در شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر زندگی می‌کنند می‌توانند با خرید ۱۶۰ برگه تسه ۸۰ میلیون تومان وام از طریق این امتیاز و ۱۰ میلیون تومان وام جعاله بگیرند.

زوج‌های ساکن در شهرهای زیر ۲۰۰ هزار نفر نیز با خرید ۱۲۰ برگه تسه می توانند جمعا ۶۰ میلیون تومان وام به اضافه ۱۰ میلیون تومان وام جعاله دریافت کنند. البته خرید اوراق تسهیلات، تنها راه دریافت وام مسکن نیست. متقاضیان دریافت وام می‌توانند با سپرده‌گذاری در بانک مسکن پس از یک سال معادل رقم سپرده خود تا سقف ۸۰ میلیون تومان با سود ۱۱ درصد و مدت زمان بازپرداخت حداکثر ۱۲ ساله برای هریک از زوجین در تهران، ۶۰ میلیون تومان در شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر و ۴۰ میلیون تومان در شهرهای زیر ۲۰۰ هزار تومان دریافت کنند که بدین ترتیب وام خانه اولی‌های تهرانی ۱۶۰ میلیون تومان است.