تجارت آسان با ارز تک‌ نرخی

روزنامه آرمان: ورود بانک‌ها به بازار آزاد خرید و فروش ارز همچنان ابراز نظرات موافق و مخالف را به دنبال دارد. گرچه اکثر کارشناسان اقتصادی این اقدام بانک مرکزی را که گامی در راستای یکسان سازی قیمت ارز است مثبت ارزیابی می کنند، اما دسته ای از منتقدان سیاست‌های بانک مرکزی نسبت به فعالیت‌های سوداگرانه بانک‌ها هشدار می دهند. این دسته از افراد البته تک‌نرخی شدن ارز را نیز مورد انتقاد قرار می دهند، چرا که به ظن آنها این مساله باعث گرانی قیمت ارز می شود.

سیاست‌های جدید ارزی در راه است

روز گذشته معاون وزیر صنعت درباره مشکلات ایجاد شده با اجرای سیاست خرید و فروش ارز آزاد از سوی بانک‌ها گفت: سیاست‌های ارزی جدیدی از سوی بانک مرکزی در راه است که منجر به توسعه صادرات می‌شود. به گزارش مهر، ولی‌ا... افخمی‌راد عنوان کرد: با مجموعه سیاست‌های اتخاذ شده از سوی دولت و اقداماتی که برای حمایت از صادرات در دست انجام است، به نظر می‌رسد صادرات غیرنفتی کشور از روند کاهشی بیش از چند ماه اخیر خارج شده و بر مدار صعود قرار گیرد.

در این میان، یکی از این اقداماتی که به تازگی اجرایی شده و دقیقا در راستای اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی هم قرار می‌گیرد، آزاد شدن خرید و فروش ارز توسط بانک‌ها از سوی بانک مرکزی بود. او افزود: اکنون صادرکنندگان می‌توانند ارز خود را با قیمت روز، به شبکه بانکی کشور بفروشند و از این شبکه نیز برای تامین نیازهای خود با همین مدل، استفاده کنند، بنابراین به نظر می‌رسد اقدام مذکور، یکی از فعالیت‌های خوبی است که در جهت توسعه صادرات می‌تواند نقش آفرین باشد.

البته اقدامات دیگری هم از سوی بانک مرکزی در دست انجام است و اصلاح سیاست‌های ارزی را نیز صورت خواهد داد. افخمی راد درباره مشکلات اجرای سیاست فروش ارز به نرخ آزاد در بانک‌ها تصریح کرد: به نظر می‌رسد که به زودی این موضوع، سامان خواهد گرفت، اما باید توجه داشت که بالاخره فعالیت این چنینی طی سال‌ها متوقف بوده است و اکنون حدود ۱۰ روز است که اجرای آن آغاز شده؛ ضمن اینکه طبیعی است دستور بانک مرکزی مبنی بر اینکه ارز صادرکنندگان از سوی بانک‌ها به نرخ آزاد خریداری شود، در ابتدای اجرا مشکلاتی داشته باشد.

به گفته او این مشکلات به صورت تدریجی برطرف خواهد شد و امیدواریم دوره زمانی که این سیاست‌ها به شیوه فعلی پیاده می‌شود، طولانی نبوده و روال عادی داشته باشد. به هر حال بانک مرکزی دستورالعمل نرخ گذاری دارد که حتما به بانک‌ها ابلاغ کرده است.

نقش صرافی‌ها کمرنگ می‌شود؟

هشتم مرداد امسال وقتی رئیس بانک مرکزی از صدور مجوز ورود بانک‌ها به بازار ارز خبر داد، اولین مساله ای که مورد توجه قرار گرفت این بود که بانک مرکزی بنا دارد با جا پای صرافی‌ها بگذارد. در دوران تحریم‌ها و در زمان نوسانات شدید ارزی صرافی‌ها فعالیت‌های ویژه‌ای داشتند. ارز چند نرخی نیز نقش آنها را پر رنگ‌تر کرد، اما چه آن زمان و چه اکنون عنوان می شود که ارز چند نرخی فساد آور است.

چند روز بعد از اظهار نظر رئیس بانک مرکزی درباره ورود بانک‌ها به بازار ارز، رئیس کانون صرافان تهران اظهار داشت: با مطالعه تاریخ متوجه می‌شویم که شکل‌گیری سیستم های مالی در کشورها ابتدا از صرافی‌ها آغاز شده است و پس از آن بانک‌ها وارد اقتصاد شدند. سعید مجتهدی افزود: در ایران نیز پیش از تحریم ها در بانک‌ها خرید و فروش ارز صورت می‌گرفت، اما موضوعی که در این مدت صرافی‌ها را از بانک‌ها متمایز کرد کوشش‌ها و فعالیتی است که در زمان تحریم‌ها صورت گرفت. او تصریح کرد: پیش از تحریم‌ها نیز بانک‌ها و صرافی‌ها خرید و فروش می‌کردند و صرافی‌ها به عنوان سربازان نظام در عرصه اقتصادی برای دور زدن تحریم ها عمل کردند تا کالا و دارو وارد کشور شود و مردم در مضیقه قرار نگیرند.

حال پس از تحریم‌ها نباید صرافی ها مورد بی مهری قرار گیرند و جایگاهی برایشان قائل نشوند. رئیس کانون صرافان استان تهران خاطر نشان کرد: ما معتقدیم باید به صرافی‌ها که به عنوان سربازان خط‌شکن عمل کردند توجه ویژه‌ای شود و در یک جدال نابرابر با بانک‌ها قرار نگیرند. در ماه‌های سپری شده از زمان لغو تحریم‌ها بار‌ها بر تک‌نرخی شدن ارز تاکید شده است. بسیاری از کارشناسان حضور بانک‌ها در بازار آزاد خرید و فروش ارز را پیش زمینه تک‌نرخی شدن ارز می دانند.

البته این مساله می تواند ابعاد مختلف را تحت تاثیر قرار دهد که از جمله مهم‌ترین آنها حوزه تجارت خارجی است. محمد لاهوتی، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران عنوان می کند: با توجه به قولی که رئیس کل بانک مرکزی در خصوص تک‌نرخی شدن ارز داده، لازم است مراحل مقدماتی کار تا به هدف فراهم شود. یکی از این مقدمات این است که بانک‌ها مثل تمام دنیا بتوانندبه فعالیتی که در حیطه و وظایف و اختیارتشان است، عمل کنند که البته هنوز به دلیل مشکلات ناشی از نقل وانتقال ارز، ادامه تحریم‌ها و سوء مدیریت‌های گذشته این امکان از آنها گرفته شده است.

محمد لاهوتی می افزاید: از آنجا که یکی از ابزارهای مهم مراودات تجاری خرید و فروش ارز است، بنابراین تنظیم بازار ارز هم باید در اختیار بانک مرکزی قرار گیرد. او با اشاره به تاثیر این طرح در صادرات کالا خاطرنشان می کند: اگر شرایط بانکی به شرایط عادی بازگردد و مشکل نقل و انتقال پول که هم‌اکنون وجود دارد، برداشته شود، چنانچه صادر کننده بتواند وجوهش را در حساب خودش به صورت ال سی و یا از طریق حواله نفتی دریافت کرده و آن ارز را به سیستم بانکی متناسب با نیازش به قیمت های بازار آزاد بفروشد،هزینه صادرات کاهش پیدا می کند.