کی اثرات نرخ رشد اقتصادی دیده می شود؟

فرارو: یک استاد دانشگاه درباره آینده نرخ رشد اقتصادی کشور گفت: «اگر دولت در نظام تصمیم گیری بر اساس نظام تصمیم سازی عمل کند و با جهان توسعه یافته در چارچوب منافع ملی ایران ارتباط داشته باشد قطعا این رشد اقتصادی ادامه خواهد یافت.»

بر اساس آمار مرکز آمار ایران نرخ رشد اقتصادی در سه ماهه نخست امسال نسبت به سال قبل ۴.۴ درصد رشد داشته است. این گزارش نخستین آمار رسمی است که یک دوره کامل را در پسا برجام در نظر می‌گیرد و با مقایسه این آمارها می‌توان روند تغییرات در بخش‌های اقتصادی و اثر لغو تحریم‌ها را در بخش‌های اقتصادی بررسی کرد. آیا اثرات نرخ رشد اقتصادی در اقتصاد کشور دیده می شود؟

دکتر مهدی پازوکی استاد دانشگاه و کارشناس مسائل اقتصادی گفت: «نرخ رشد اقتصادی اعلام شده از سوی مرکز آمار ایران به قیمت های جاری محاسبه شده است و به این معنا است که نرخ رشد اقتصادی در سه ماهه نخست سال ۹۵ نسبت به سال ۹۴ به میزان ۴.۴ درصد رشد داشته است.»

پازوکی در پاسخ به این سوال که چگونه نرخ رشد اقتصادی از یک درصد در سال ۹۴ به ۴.۴ درصد در سال ۹۵ افزایش یافته اما اثرات آن در اقتصاد و معیشت مردم دیده نمی شود؟، گفت: «علت این موضوع این است که اثرات نرخ رشد اقتصادی خیلی سریع در سفره مردم دیده نمی شود.»

وی ادامه داد: «اکنون در بخش صنعت صادرات نفت از یک میلیون بشکه در روز در سال ۹۴ به حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز در سال ۹۵ رسیده است. لذا اثرات این نرخ رشد اقتصادی قطعا در کلان اقتصاد قابل مشاهده است. یعنی به عنوان مثال میزان سرمایه گذاری در بخش های مختلف از جمله نفت یا در صنعت اتومبیل قابل مشاهده است.»

وی افزود: «منتهی صنایع کوچک و متوسط به دلیل مشکل نقدینگی به این زودی از نرخ رشد اقتصادی متاثر نمی شوند. اما وقتی اقتصاد شروع به حرکت کند و نرخ رشد افزایش یابد بخشی از این رفاه به جامعه برمی گردد. به طور مثال نرخ ارز در سال ۹۵ با توجه به نرخ تورم نسبت به سال ۹۴ کاهش یافته است.»

این استاد دانشگاه تصریح کرد: «لذا از آنجا که بخش عمده تامین ارز از سوی دولت و به واسطه فروش نفت حاصل می شود باید گفت صادراتی وجود داشته که این ارز بدست آمده است و از این منظر می توان گفت شاخص های اقتصادی همدیگر را تایید می کنند.»

پازوکی در پاسخ به این سوال که آیا نرخ رشد ۴.۴ درصدی کنونی را می توان مرهون و مدیون توافق برجام دانست؟، گفت: «شکی نیست که بخشی از این نرخ رشد به واسطه توافق برجام حاصل شده است. اگر برجام نبود امروز اقتصاد قفل شده بود و این مقدار صادرات نفت نداشتیم. قبل از برجام اصلا کشتی ها در بنادر ایران پهلو نمی گرفتند که ما صادراتی داشته باشیم و اصلا نفت ما را نمی خریدند. با این حال نمی توان گفت کل این رشد اقتصادی مرهون برجام است.»

پازوکی در پاسخ به این سوال که آیا این نرخ رشد پایدار می ماند و ادامه می یابد یا ممکن است همچون سال ۹۴ نسبت به سال ۹۳ کاهش یابد؟، گفت: «در ادبیات توسعه اقتصادی گفته می شود رشد پایدار به معنای توسعه اقتصادی است. یعنی اگر رشد استمرار داشته باشد و در بخش های اقتصادی متوازن باشد و منافع این رشد به اقتصاد کشور بازگردد مزایای این رشد مستمر که همان توسعه اقتصادی است را می توان ملاحظه کرد.»

وی ادامه داد: «به نظر من اگر دولت آقای روحانی و به خصوص مدیران اقتصادی آن به صورت بهینه ترمیم شود، امکان استمرار این رشد وجود دارد. من معتقدم در ایران افراد قوی تری برای هدایت تیم اقتصادی دولت نسبت به تیم کنونی وجود دارد.»

وی با بیان اینکه دولت نباید از های و هوی تندروها بترسد چراکه آنها پایگاه مردمی ندارند و تجربه هم نشان داده آنها اقتصاد را به سمت زوال و توسعه نیافتگی سوق می دهند گفت: «یکی از مزایای برجام امکان برقراری رابطه با جهان توسعه یافته (شامل آمریکا، اتحادیه اروپا، ژاپن، کانادا و استرالیا) است و دولت باید این موضوع را در دستور کار خود قرار دهد چراکه به نفع منافع ملی ایران است.»

این استاد دانشگاه تصریح کرد: «لذا این رشد پایدار می ماند منوط به اینکه دولت سیاست های بخردانه خود را بر اساس اصول کارشناسی و مبانی علم اقتصاد اتخاذ کند.»

پازوکی با بیان اینکه نظام تصمیم ساز کشور همان بدنه کارشناسی کشور است و نظام تصمیم گیر مدیران ارشد سیاسی کشور هستند اظهار کرد: «دولت روحانی باید نظام تصمیم ساز خود را تقویت کند که خوش بختانه در این زمینه افراد فهیم و تحصیل کرده کم نداریم و این نظام تصمیم ساز باید بر اساس منافع ملی تصمیمات بخردانه و کارشناسی اتخاذ کند و نظام تصمیم گیر کشور که همان مدیران ارشد سیاسی کشور هستند نیز از اجرای این تصمیمات ترسی نداشته باشد.»

وی افزود: «لذا اگر دولت در نظام تصمیم گیری بر اساس نظام تصمیم سازی عمل کند و با جهان توسعه یافته در چارچوب منافع ملی ایران ارتباط داشته باشد قطعا این رشد اقتصادی ادامه خواهد یافت.»