افزایش مراودات تهران - پکن

روزنامه آرمان: تدوام و حتی توسعه روابط اقتصادی و سیاسی بین ایران و چین، طی سه دهه گذشته به رغم فراز و فرودهای بسیار، همواره مورد توجه دولتمردان دو کشور قرار داشته است.

از یک سو، کشور چین در دوره تحریم ها از جمله معدود کشورهایی بود که به بهای تقابل با غرب، سطح روابط اقتصادی و سیاسی خود با ایران را حفظ کرد و از سوی دیگر، کشور ایران به دلیل برخورداری از منابع عظیم نفت و گاز، همواره یکی از طرف های مورد اعتماد چینی ها برای تامین انرژی ارزان برای این کشور بوده است. در این میان البته، چینی ها از تنگنا های ایجاد شده برای ایران در سطح بین المللی، به نفع خود استفاده کرده و آنچنان که باید شریک مطمئنی در مراودات سیاسی و اقتصادی برای ایران نبوده اند. با این همه، گستردگی دامنه مبادلات تجاری بین این دو کشور که تنها در سال ۲۰۱۴ میلادی بالغ بر ۵۲ میلیارد دلار بوده است، شرایطی را رقم زده تا همچنان این دو کشور، برای توسعه روابط اقتصادی و سیاسی خود در سطوح گسترده و متنوع به رایزنی بپردازند.

نگاه به شانگهای

در همین ارتباط شاید تمایل ایران به پیوستن به معاهده شانگهای، در دور تازه تلاش‌های کشورمان به منظور تعمیق روابط با چین بی تاثیر نباشد، اتفاقی که در اجلاس اخیر این گروه اقتصادی - منطقه ای، در دستور کار قرار داشت و به رغم تلاش های روسیه برای تحقق آن، با مخالفت چینی ها همراه شد. فارغ از این موضوع، نیاز ایران به جذب سرمایه گذاری های خارجی برای توسعه عرصه های صنعتی و بازرگانی خود، موجب شده تا بانک‌های چین به عنوان یکی از موثرترین منابع تامین مالی این پروژه ها مورد توجه مقامات اقتصادی ایران قرار گیرند. از آن سو هم چینی‌ها به شدت نیازمند افزایش واردات نفت از ایران هستند و این موضوع که صنعت نفت ایران برای توسعه نیازمند ورود سرمایه‌های جدید است، شاید باعث شده تا بانک‌های چینی، سرمایه گذاری در این صنعت را نیز در دستور کار خود قرار دهند.

پیوندهای بانکی

آنچه از جلسه نمایندگان اقتصادی ایران و چین که طی این روزها در پکن در حال برگزاری است، بیرون آمده نشان می دهد که امضای معاهده‌های مالی بین دو کشور، از مهم‌ترین برنامه‌های سفر هیات اقتصادی ایران به کشور چین است. در این رابطه، روز گذشته ایرنا گزارش داد:«بانک مرکزی ایران و اگزیم بانک چین توافق کردند برای تسهیل در تسویه مبادلات بانکی، دو حساب به ارزهای یورو و یوان به نام بانک مرکزی ایران نزد این بانک چینی افتتاح شود.»

این توافق با هدف تمهید شرایط تامین مالی طرح‌های اقتصادی مشترک و گسترش همکاری‌های دوجانبه بانکی روز گذشته در حاشیه شانزدهمین اجلاس کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و چین در پکن و با حضور نمایندگان بانک مرکزی و مسئولان خزانه‌داری بانک چینی صورت گرفت. اگزیم بانک چین به دلیل روابط با بیش از هزار بانک تراز اول جهان، یکی از بزرگ‌ترین شبکه های کارگزاری مالی - بانکی بین المللی را در اختیار دارد و از این رو می‌تواند در توسعه مبادلات اقتصادی ایران در سطح جهانی اثرگذار باشد.

غیر از این مورد، روز گذشته وزارت امور اقتصادی و دارایی ایران و بانک توسعه چین (سی.دی.بی) به منظور تامین اعتبارات مالی لازم جهت اجرای طرح های اقتصادی به‌ویژه طرح‌های زیربنایی یادداشت تفاهم دیگری نیز امضا کردند. ایرنا به نقل از معاون وزیر اقتصادی و دارایی در رابطه با اهداف این تعهدنامه نوشت: «براساس اسناد امضا شده تا حجم ۱۵ میلیارد یورو برای پروژه ها از سوی بانک چینی در این مرحله تامین اعتبار خواهد شد.» محمد خزاعی در این باره همچنین گفت:« این اعتبارات برای بخش‌های زیربنایی، حمل و نقل، بهداشت، پارک‌های صنعتی، انرژی، نفت و براساس اولویت ها در نظر گرفته می شود و پس از معرفی طرح ها و پروژه ها به طرف چینی، کار تامین اعتبار نیز انجام خواهد شد.»

به گفته خزاعی، بانک «سی.دی.بی» این موضوع را نیز بررسی کند که منابعی در اختیار بانک‌های ایرانی بگذارد و این بانک‌ها نیز براساس تضامین خود آنها را در اختیار بخش های خصوصی قرار دهند. روش کار در اعطای اعتبارات مالی به بخش های دولتی و خصوصی کشور بر اساس سند امضا شده به این شکل خواهد بود که « وزارت امور اقتصادی و دارایی پس از طی شدن فرایند قانونی هر یک از پروژه‌ها، آنها را به بانک توسعه چین معرفی و بانک نیز موظف به تامین اعتبارات مالی لازم بر اساس مصوبات و توافق صورت گرفته می باشد.»

افق روابط

پیش از این توافقات صورت گرفته در شانزدهمین نشست کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و چین، نمایندگان «اگزیم بانک» چین و شرکت راه آهن ایران خرداد ماه امسال در تهران فرایند تامین منابع مالی و فاینانس پروژه خط سریع‌السیر راه آهن تهران - مشهد را مورد بررسی قرار داده بودند. بر این اساس، در این یادداشت تفاهم اخیر نیز قرار شد «اگزیم بانک» اولین اعتبارات مالی خود را به این طرح اختصاص دهد. با این حجم از همکاری ها، به نظر می رسد که آینده مراودات اقتصادی و سیاسی ایران و چین، افق رو به رشدی را در سال های آتی پیش رو دارد؛ موضوعی که در گفته‌های محمد خزاعی نیز متبلور است. به گفته این معاون وزیر اقتصادی و دارایی، همکاری با چین برای ایران یک اولویت است و برای کشورهایی که ایران را در دوران تحریم همراهی کرده اند، شرایط ویژه ای در همکاری‌های اقتصادی قائل است.