بهمنی: جمشید بسم‌ الله هیچ‌ کاره بود

روزنامه شرق: محمود بهمنی بار دیگر خاطره «جمشید بسم‌الله» و چهارپایه معروفش را زنده کرد؛ همان صرافی که رحیمی، معاون اول رئیس‌جمهور سابق، در وصفش گفته بود، «جمشید بسم‌الله هر صبح بر چهارپایه می‌رود و نرخ ارز را تعیین می‌کند»؛ همان کسی که در ٣٠ مهر ٩١ رحیمی، خبر از دستگیری‌ا‌ش داد و رفت که آب خنک بخورد.

ماهنامه دیار نوشت؛ بعدها وقتی جمشید بسم‌الله از زندان آزاد شد و روزه سکوتش را شکست، در جمله‌ای که معلوم نبود، تشکر و قدردانی است یا گلایه، گفت: «رحیمی باعث بین‌المللی‌شدن من شد».

با آنکه چهار سال است از آن خبر جنجالی می‌گذرد، محمود بهمنی، رئیس کل پیشین بانک مرکزی، در گفت‌وگویی برای پاسخ به سؤالی، به آن سال‌های دور گریز می‌زند و می‌گوید: «امثال «جمشید بسم‌الله» و... در بازار نقشی نداشتند». این اعتراف که در همان روزها از زبان اغلب کارشناسان شنیده شد، با تأخیر چهارساله از زبان بهمنی شنیده می‌شود.

رئیس کل پیشین بانک مرکزی که حالا در کسوت نماینده در مجلس دهم نشسته‌ است، هیچ‌کاره‌بودن جشمید بسم‌الله و مانند او را در قیمت ارز تشریح می‌کند و از تحریم به‌عنوان دلیل اصلی افزایش قیمت دلار نام می‌برد: «دلیل اصلی بالا‌رفتن قیمت ارز، کاهش فروش نفت از دو‌میلیون‌و ۳۵۰‌ هزار بشکه به ۷۰۰‌ هزار بشکه بود و این درآمد ارزی کشور را کاهش داد؛ درعین‌حال باید کشور را با همین درآمد اداره می‌کردیم. در آن دوران بانک مرکزی درآمد ارزی‌ای نداشت که بخواهد به هرکس بدهد تا هرچه می‌خواهد وارد کند؛ بنابراین تمرکز در آن دوران روی واردات کالاهای اساسی و ضروری بود و چون همه‌گونه تقاضا در بازار وجود داشت، قیمت ارز روز‌به‌‌روز بالاتر می‌رفت».

آن موقع ظاهرا لازم بود که کسی به جرم بالابردن نرخ ارز به جامعه معرفی و روانه زندان شود تا دولت احمدی‌نژاد از این آزمون هم سربلند بیرون‌ آید؛ اما رحیمی بار دیگر رکب خورد و دستگیری جمشید بسم‌الله هم به ماجرای افزایش نرخ ارز کمک نکرد. دلار در یک رکورد تاریخی توانست خود را به چهارهزارو ٦٠٠ تومان و حتی به گواه آگاهان بازار در مقاطعی به پنج هزار تومان هم برساند.

نکته کلیدی این گفت‌وگو زمانی است که بهمنی به صراحت می‌گوید: «اگر تحریم‌ها ادامه پیدا می‌کرد، بی‌تردید قیمت ارز در کشور بالاتر می‌رفت» و بعد از آثار مثبت برجام می‌گوید که کمتر از بهمنی شنیده شده است: «اگر برجام نبود، فروش نفت باز هم کمتر می‌شد و ممکن بود شرایط بحرانی‌تر از آنچه تصور می‌شد، بشود.

آثار روانی توافق برجام باعث شد که اقتصاد ایران نیز احساس آرامش کند و این موضوع موجب شد که ما بتوانیم ساده‌تر به واردات و صادرات کالا و صدور نفت اقدام کنیم».البته بهمنی در گوشه‌هایی از مصاحبه همچنان ارادت خود را به رئیس پیشینش حفظ کرده؛ آنجا که می‌گوید: «مسکن مهر از طرح‌های خوب دولت قبل بود که با تمام کاستی‌هایش به وضعیت نا‌بسامان حاشیه‌نشینی شهرها بهبود بخشید». او هنوز هم بوی وفاداری می‌دهد.

حالا چهار سال از آن روزهای سخت می‌گذرد. چرخ روزگار چرخید و رحیمی به سرنوشت جمشید بسم‌الله دچار شد؛ بی ‌آنکه بر چهارپایه رفته باشد. حالا او به جای جمشید بسم‌الله آب خنک می‌خورد و جمشید همچنان در پاساژ افشار ارز معامله می‌کند؛ بدون اینکه کوچک‌ترین تأثیری در قیمت ارز داشته باشد.