غربت هاشمی در خراسان

روزنامه وقایع اتفاقیه: آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به مشهد رفته است؛ آن هم بعد از گذشت ۶ ماه از سفرش به این خطه برای عیادت از آیت‌الله واعظ‌طبسی که اسفند به بستر بیماری رفت. حالا هاشمی باز هم به خراسان رفت تا آن‌طور که از سوی روابط عمومی مجمع تشخیص مصلحت نظام اعلام شده، در اولین دوره تربیت استاد با موضوع آزاد‌اندیشی دینی، چهاردهمین جلسه هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی استان خراسان رضوی و هشتمین نشست هماهنگی و پایش امور استان‌های دانشگاه آزاد اسلامی شرکت و از بخش‌های مختلف دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد بازدید کند.

هرچند در برنامه‌هایی که برای این سفر اعلام شده است خبری از دیدار او با امام‌جمعه مشهد نیست اما او در بدو ورود به مشهد و بعد از اینکه حجت‌الاسلام رئیسی، تولیت آستان قدس رضوی، به استقبال او نیامد و بختیاری، قائم‌مقامش، را به فرودگاه مشهد فرستاد، به حرم امام‌رضا(ع) رفت و در تالار آینه با ابراهیم رئیسی دیدار کرد.

این استقبال از او درحالی صورت گرفته است که قبل از ارتحال آیت‌الله واعظ‌طبسی هربار که هاشمی‌رفسنجانی عازم مشهد می‌شد، از سوی شخص تولیت آستان قدس رضوی مورد استقبال قرار می‌گرفت و برنامه‌های دیدار و سخنرانی هم در تالار آینه حرم امام‌رضا(ع) انجام می‌پذیرفت اما آن‌طور که در برنامه‌های سفر اکنون هاشمی به مشهد اعلام شده این بار محل استقرار او دانشگاه آزاد اسلامی تعیین شده است؛ البته به غیر‌از استقبال‌نکردن رئیسی از هاشمی، حالا رسانه‌ها از اینکه استاندار خراسان نیز به استقبال رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام نرفته، انتقاد کرده‌اند که معاون سیاسی استانداری دلیل نیامدن علیرضا رشیدیان به استقبال هاشمی را سفر استاندار به افغانستان عنوان کرده است.

حالا موضوع فقدان حضور آیت‌الله واعظ‌طبسی در مشهد و نوع برخورد رئیسی با هاشمی است که به نظر، سفر او را به این شهر متفاوت‌تر از سفرهای گذشته‌اش به مشهد کرده است؛ به‌طوری‌که او پیش از این چه در مقام رئیس مجلس شورای اسلامی، چه رئیس‌جمهوری و چه رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با استقبال مرحوم واعظ‌طبسی روبه‌رو می‌شد و این خوشامد فراتر از استقبال‌های رسمی بود و این تفاوت هم بیشتر در نوع برخورد واعظ‌طبسی و سعی او در تجلیل و تکریم از هاشمی بود.

واعظ‌طبسی حتی در تمام سال‌هایی که هاشمی‌رفسنجانی مورد تخریب رئیس دولت پیشین و دولت نهم و دهمی‌ها بود در استقبال و دیدار با هاشمی سنگ‌تمام می‌گذاشت و آن‌طور که از او نقل شده است در جایی گفته بود: «وجود آقای هاشمی در کنار رهبری برای نظام ضرورتی انکارناپذیر است و متأسفانه خواص زیادی این را درک نمی‌کنند.» این اظهارات درحالی از سوی او صورت می‌گرفت که مواضع سیاسی‌اش در تمام دوران حیات او در دفاع از رهبر معظم انقلاب بود اما منتقدان، از نزدیکی واعظ‌طبسی به آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی نگران بوده و چه در دوران اصلاحات و چه در زمان ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد، انتقاداتی را علیه آیت‌الله واعظ‌طبسی مطرح می‌کردند.

اوج این فضاسازی‌ها علیه آیت‌الله واعظ‌طبسی پس از آن صورت گرفت که در سال ۸۴ او در برابر محمود احمدی‌نژاد، از هاشمی‌رفسنجانی حمایت کرد. واعظ‌طبسی که در زمان زنده بودنش هم تولیت آستان قدس رضوی را برعهده داشت، هم نمایندگی ولی فقیه در استان‌های خراسان، هم عضو مجلس خبرگان رهبری، هم عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و هم مدیر عالی حوزه علمیه خراسان به شمار می‌آمد، در سال‌های بعد مواضعی انتقادی نسبت به عملکرد منتقدان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام اتخاذ کرد و همین امر بر حجم تخریب‌ها علیه او افزود اما او تا لحظات آخر عمرش باز هم پای رفیق قدیمی‌اش، آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی، ایستاد و ارتحالش آن‌قدر برای هاشمی‌رفسنجانی سنگین بود که در حساب کاربری منتسب به هاشمی از قول او نوشته شد: «واعظ‌طبسی رفیق روزهای تنهایی‌ام بود؛ رفیقی که تا آخر پای رفاقتش ایستاد. خداحافظ رفیق روزهای سخت. خداحافظ»

به خاطر همین عمق روابط بین هاشمی و تولیت سابق آستان قدس رضوی هم هست که سفر هاشمی به مشهد را در فقدان واعظ‌طبسی، با سفرهای پیشینش متمایز کرده است. حالا نه‌تنها رئیسی به استقبال او نرفته است بلکه هاشمی‌رفسنجانی خود به دیدار او رفته و هنوز هم خبری از احتمال دیدار او با علم‌الهدی نیست.

این درحالی است که علم‌الهدی، امام‌جمعه مشهد، یکی از کسانی بوده که گاه و بیگاه در خطبه‌ها یا سخنرانی‌هایش هاشمی‌رفسنجانی را مورد حمله قرار داده است. یکی از جدیدترین انتقادهای تند و تیزش چند روز پیش در همایش بسیج استادان بود که دولت‌های سازندگی، اصلاحات و اعتدال را سه تبر در پیکره نظام اعلام کرده بود. او درباره دوران سازندگی گفته بود: «در دوران سازندگی زیان را در توسعه فقر عملی در جامعه خود مشاهده کردیم، تنها ظرف یک‌سال با تورم ۴۵ درصدی مواجه شدیم و افراد انقلابی را با مشکلات زیادی مواجه کرده و اصول انقلاب ما ضربه دید.»

هرچند او پیش از این هم هاشمی را مورد انتقاد قرار داده بود و با اشاره به این سخن هاشمی‌رفسنجانی که بیان کرده «اگر نظام به حرف من گوش می‌کرد، شرارت‌های ۸۸ پدید نمی‌آمد»، گفته بود: «یک زمان آقای هاشمی می‌خواهد نظری را ابراز کند، در بیانش آزاد است، اما وقتی می‌گوید اگر به نظر من عمل می‌شد آن مسائل پیش نمی‌آمد، چیز دیگری است. مگر نظر آقای هاشمی چه بود که به آن عمل نشد؟ آقای هاشمی نظرش را در نماز جمعه بیان کرد و گفت «همه این زندانی‌ها را آزاد کنید و هیچ برخوردی با آنان نکنید»؛ نکته اینجا‌ست که این افراد شرور و منافق که به این اکتفا نمی‌کردند و قانع نمی‌شدند. ما از آقای هاشمی می‌پرسیم آیا باید افرادی که آدم‌ کشتند و اماکن عمومی و خصوصی را به آتش کشیدند، آزاد کنیم؟ آقای هاشمی نظرش را در نماز جمعه داد؛ در درجه دیگر اینکه این مسائل مربوط به قانون و مباحث قضائی است، نه افراد دیگر.»

این انتقادات درحالی از سوی علم‌الهدی روانه هاشمی‌رفسنجانی می‌شود که موضوع موسیقی هم یکی دیگر از نقاط اختلاف‌نظر بین رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و امام‌جمعه مشهد است.

هرچند هنوز هاشمی‌رفسنجانی درباره غائله لغو کنسرت‌ها در مشهد و مواضع تند علم‌الهدی در این‌باره واکنشی را نشان نداده اما پیش از این حساب کاربری منتسب به آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در توئیتر، جمله‌ای را از رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با هشتگ شجریان منتشر کرده و از قول او نوشته شده بود ما نباید هنرمندان بزرگ کشورمان را طرد کنیم که اگر نابخردانه چنین کنیم باید منتظر ظهور ابتذال در عرصه هنر کشور و انقلاب باشیم. به خاطر همین اختلاف‌نظرهاست که به نظر می‌رسد حتی اگر در سفر هاشمی به مشهد دیداری هم با علم‌الهدی ترتیب داده شود، بعید است این دیدار به دیداری گرم و پرشور تبدیل شود.