«نهال مهر» نهاد گل درمانی برای کارتن خواب‌ها

روزنامه ایران: «زمستان سال ۸۷یا۸۸ بود که برای نخستین بار زن کارتن خواب در تهران دیدیم. در حال پتو کشیدن روی کارتن خواب‌های مولوی بودیم تا سرما آنها را نکشد که از دیدن یک زن کارتن خواب در مولوی وحشت کردیم.» از وحشتی که اکبر رجبی، مدیرعامل مؤسسه مردمی «طلوع بی‌نشان ها» از آن حرف می زند تا آماری که امروز در نشست خبری مؤسسه در روزنامه ایران می‌دهد تعداد زنان کارتن خواب پایتخت به «هزار نفر» رسیده است!

زنان کارتن خوابی که برخلاف مردان، هیچ خانواده‌ای چشم به راه آنها برای بهبود و بازگشت به زندگی نیست. اما ۵۰ زن و کودک از این تعداد امروز در «سرای مهر» مؤسسه طلوع بی‌نشان‌ها بعد از بهبود زندگی جدیدی را شروع کرده‌اند. آنها گلدان‌های سنگی را تراش می‌دهند. گل «کاکتوس» در آن می‌کارند تا «نهال مهر» را پرورش بدهند. محمدعلی کرمی، مسئول تیم درمان مؤسسه می‌گوید: «آن چیزی که معتادان به مواد مخدر را از نیستی نجات می‌دهد «مهرورزی» شهروندان و مردم است نه سم زدایی.»

محمد علی کرمی که خود پرونده ۷ هزار معتاد را در «هشتگرد» کرج دارد که یا مراحل درمان را طی کرده‌اند یا در حال طی آن هستند، می گوید: «به دنبال آن هستیم که یک سری «تابو» که اجازه نمی‌دهد تا اعتیاد درمان بشود را بشکنیم.»

او اعتقاد دارد که یک معتاد در درمان خود تنها ۵۰ درصد می‌تواند اثر‌گذاری داشته باشد ۵۰ درصد دیگر نگاه و همیاری مردم است. کرمی هشدار می‌دهد اگر مردم پا به پای معتادان راه نروند نباید انتظار بهبود و درمان افراد مبتلا را داشت.

به گفته او مؤسسه مردمی طلوع بی‌نشان‌ها در ۱۰ سال گذشته با آزمون و خطا توانست «سیکلی» را برای درمان اعتیاد تعریف کند که این چرخه بر مدار «مهرورزی» می‌چرخد.
آنها اعتقاد دارند که باید به فرد معتاد نشان داد که وجود او ارزشمند است و او را به باور بودن رساند. این مؤسسه یاورانی دارد که هر سه‌شنبه شب غذای عشق در میان کارتن خواب‌ها در 6 منطقه تهران پخش می‌کنند. کارتن خواب‌ها در مناطق 2، 4، 12، 17 و منطقه 18و 15 پاتوق دارند که هر «سه‌شنبه» شب مردان و زنانی در تاریکی شب برای آنها غذای عشق می‌برند. مردان وزنانی که نمی‌خواهند و نمی‌توانند از کنار آنها «بی تفاوت» بگذرند.
چون می‌دانند که اگر از کنارآنها بی‌تفاوت بگذرند، روزگاری آتشی که به جان معتادان افتاده دامان آنها و فرزندان شان را هم خواهد گرفت.

آنها یک خبر بد دیگر هم دارند. خاک سفید با‌ وجود پاکسازی دوباره «پاتوق» معتادان و کارتن خواب‌ها شده است. به گفته حسین شیخ، سال ها نیروی انتظامی برای پاکسازی خاک سفید تلاش کرده اما الان حدود ۶ ماه است که دوباره حضور کارتن‌خواب‌ها را در آنجا می‌بینیم.مناطق دره فرحزاد، مولوی و شوش بیشترین آ‌مار کارتن‌خواب را در استان تهران دارند.

به گفته ضیاءملک، یکی از یاوران طلوع هیچ اجبار و جبری برای ترک اعتیاد در مؤسسه وجود ندارد.تمام کارتن خواب‌هایی که در این سه‌شنبه شب‌ها به دعوت یاوران لبیک می‌گویند و ساکن خانه مهر یا سرای مهر می‌شوند خود می‌خواهند که از این ورطه و تاریکی رهایی یابند. براساس آمارهایی هم که حسین شیخ، عضو دیگر طلوع بی‌نشان‌ها می‌دهد هر سه‌شنبه نزدیک به ۱۵ نفر جذب سرای مهر می‌شوند تا تن را از نیستی رهایی بدهند. کسانی که از در به دری و بی‌پناهی خسته شده‌اند و می‌خواهند نجات یابند.

کسانی که روزی مشکلات زندگی باعث شده بود تا به مواد «پناه» ببرند. برای همین هم محمد کرمی می‌گوید: «در درمان اعتیاد به مواد، ترک مواد «سه درصد» است و ۹۷ درصد مشکلات روانی است که باید درمان شود.»

او از روند درمان مؤسسه طلوع بی‌نشان ها به «مهندسی معکوس» یاد می‌کند ومی گوید:«سرای مهر «در» ندارد و هرکس که آماده ترک و درمان باشد را پذیرش می‌کند.» به گفته او یک مهندسی معکوس روحی و روانی را برای افراد انجام می‌دهند.

یاوران طلوع از سال ۹۱ تا کنون، ۱۰۵ معتاد و بی‌‌سرپناه وارد بازار کار کرده‌اند برای ۳۲ نفر جهیزیه تدارک دیده شده و همچنین ۱۷۵ نفر را به خانواده‌هایشان بازگردانده‌اند.

«نیروهای همتا» واژه مهم دیگری است که معنای آن می‌شود «بهبودیافتگانی» که حالا خود دستگیر سایر همدردان و کارتن خواب‌ها شده‌اند تا به آنها هم یاد بدهند که چگونه می‌توان راه رفته را بازگشت و یک زندگی سالم برای خود ساخت. به گفته کرمی اگر «نیروهای همتا» نباشند، کسانی که خود تجربه اعتیاد و بهبود را داشته‌اند، هرگز درمانی برای افراد مبتلای دیگر اتفاق نمی‌افتد. براساس آمارهایی که مؤسسه طلوع بی‌نشان‌ها به خبرنگاران حاضر در نشست این مؤسسه می‌دهند ۱۵ درصد از کسانی که در ۱۰ سال گذشته در این مؤسسه بهبود یافته‌اند هرگز «لغزش» و «بازگشت» به اعتیاد نداشته‌اند.

آمارهـــــای میدانــــــی آنهــــا نشان می دهد که ۴۰ درصد از کارتن خواب‌های شهر تهران در یک نقطه ثابت زندگی می‌کنند اما ۶۰ درصد آنها مدام جا به جا می‌شوند. با توجه به این موضوع آنها تعداد کارتن خواب‌های پایتخت را بین ۱۴ تا ۱۶ هزار نفر می‌دانند.

جمعیت طلوع بی‌نشان‌ها هر سه‌شنبه شب با ۲ تا۳ هزار نفر از کارتن خواب‌های تهران دیدار می‌کند. البته به گفته اکبر رجبی، گروه‌های جذب در تمام طول هفته به پاتوق‌ها سر می‌زنند تا کسانی که آمادگی ترک اعتیاد دارند را به سرا دعوت کنند.

آن طور که رجبی می‌گوید حضور آنها در برنامه« خندوانه» باعث شده تا بسیاری از خانواده‌های متمول بچه‌های خود را که کارتن خواب شده‌اند، پیدا کنند و به مؤسسه طلوع بی‌نشان‌ها برای درمان معرفی کنند.

سرای مهر بانوان مؤسسه طلوع بی‌نشان‌ها، حالا خانه زنانی شده است که هیچ کس منتظر آنها نیست. زنانی که لزوماً اعتیاد ندارند اما خیابان خواب شده‌اند. زنانی که جامعه آنها را از دست رفته می‌داند حالا خانه‌ای دارند که تنها روی سقف آنها ۵۵ هزار «بنفشه» کاشته‌اند که بزودی «گل»می‌دهد.

نهال مهر نماد این است که کارتن خواب‌ها می توانند با گل‌درمانی و اشتغال در زمان کمتری به بدنه جامعه وصل شوند. گیاه کاکتوس نمادی از کارتن خواب‌هاست که در سخت ترین شرایط زندگی می‌توانند خودشان را نجات دهند و زندگی کنند. نمایشگاه گیاه نهال مهر فعالیت خود را در خیابان مفتح پایین‌تر از میدان هفت‌تیر آغاز کرده و برای حمایت از کارتن خواب‌ها و اشتغال آنان فعالیت می‌کند.

زنانی که برخی از آنها امروز در سرای مهر تولد دوباره کودکان معتاد خود را جشن می‌گیرند. در سرای مهر کودکی ۷ ساله وجود دارد که حالا ۶ ماه است که پاک شده. کودکی ۶ ساله وجود دارد که ۲ ماه است که از مواد و سیاهی رسته. براساس آمارهای این مؤسسه ۱۲ کودک و ۴ نوجوان در سرای مهر نگهداری می‌شوند.

اکبر رجبی می‌گوید:«سال ۸۸ ما از حضور یک زن در جمع مردان کارتن خواب مولوی ترسیدیم اما امروز در هر پاتوق از هر ۵کارتن خواب یک نفر زن است.» اما این پایان این تلخی بی‌پایان نیست. حالا به گفته او در هر پاتوق و در کنار هر ۵ کارتن خواب زن و مرد، کودک بی‌سرانجامی منتظر است تا دست نجاتگری او را از حاشیه زندگی به متن آن بیاورد!