«پلنB » احمدي‌نژاد براي ماندگاري در سياست

روزنامه اعتماد: پس از آنكه يك هفته‌اي فضاي سياسي غيررسمي كشور متاثر از خبر ديدار احمدي‌نژاد با رهبر معظم انقلاب و محتواي آن بود روز گذشته رهبري طي بياناتي صريح در ابتداي جلسه درس خارج فقه خود موضوع را مطرح فرمودند و روشن شد ايشان در ديداري با احمدي‌نژاد به او نصيحت كرده‌اند كه حضورش در انتخابات ٩٦ به مصلحت نيست.

طي روزهاي گذشته برخي اطرافيان احمدي‌نژاد تلاش مي‌كردند تا اين محتوا را تكذيب كنند اما با اين بيان شفاف، آنها نيز يا سكوت كرده‌اند مانند داوري و جوانفكر يا صراحتا اعلام كرده‌اند حجت تمام شده و حالا احمدي‌نژاد بايد عيار ولايت‌پذيري خود را نشان دهد. اما سوالي كه همچنان باقي مانده اين است كه آيا محمود احمدي‌نژاد به اين نصيحت رهبري عمل خواهد كرد يا خير؟ در سابقه او دست‌كم دو موضوع وجود دارد كه نشان مي‌دهد در برابر نظر مخالف رهبر معظم انقلاب چه واكنشي نشان مي‌دهد. اول مساله معاون اولي اسفنديار رحيم مشايي كه تا زمان انتشار نامه رهبري به آن عمل نكرده بود و سپس مساله خانه‌نشيني ١١ روزه‌اش پيرامون اختلاف با رهبري درباره عزل وزير اطلاعات.

اين دو تجربه نشان مي‌دهد احمدي‌نژاد تا لحظه آخر بر سر موضع باقي مي‌ماند. اما حالا همان لحظه آخر است و او بايد تصميم بگيرد بدون توجه به اين توصيه و نصيحت وارد فضاي انتخابات مي‌شود يا خير. عمل نكردن احمدي‌نژاد به اين نصيحت نتيجه‌اي جز عدم احراز صلاحيت و حذف از چرخه بازيگران سياست نخواهد داشت. بنابراين او اگر همچنان مي‌خواهد در ساختار سياسي نظام جمهوري اسلامي فعاليت كند و اثرگذار باشد بايد به اين نصيحت تمكين كند.

حاميان احمدي‌نژاد همان‌طور كه روز گذشته محمدعلي رامين به «اعتماد» گفت به نوعي غافلگير شده‌اند. آنها خود را آماده يك پيروزي ديگر كرده بودند و در روياي‌شان براي شكست حسن روحاني نقشه مي‌كشيدند. آنها پس از غافلگيري اوليه به چند دسته تقسيم شده‌اند. عده‌اي مانند خود احمدي‌نژاد سكوت كرده‌اند. اين عده حلقه نزديكان و اطرافيان او هستند.

جوانفكر، تمدن، بقايي، شيخ الاسلام و داوري در اين دسته مي‌گنجند. عده‌اي ديگر معتقدند حجت تمام شده و احمدي‌نژاد بايد به سرعت طي يك بيانيه رسمي اعلام كند در عمل به نصيحت رهبري لحظه‌اي درنگ نخواهد كرد.

آنها اين وضعيت را آزموني بزرگ براي احمدي‌نژاد مي‌دانند و معتقدند اينجاست كه معلوم مي‌شود او نسبت خود با ولي فقيه را چگونه تعريف مي‌كند. اما اندك هواداران احمدي‌نژاد هم هستند كه ابايي ندارند دلخوري‌شان را نمايش دهند. آنها همچنان در شوك غمگينانه به سر مي‌برند و نمي‌دانند بايد چه موضعي بگيرند. اما ابراز ناراحتي‌شان در فضاي مجازي كاملا مشهود است. احمدي‌نژاد در ميان هوادارانش با اين سه طيف اصلي مواجه است و بايد تصميم بگيرد مطالبات كدام گروه را عملياتي كند.

احمدي‌نژاد در طول سال‌هايي كه در عرصه عمومي ظهور كرده و حضور داشته نشان داده است به اين راحتي نه از قدرت كنار مي‌رود و نه گوشه‌نشين مي‌شود. او ماه‌هاست كه با وجود هشدارها و انذارهاي پيدا و پنهان بي‌توجه به هيچ‌كدام از نصايح دلسوزانه، سفر تبليغاتي مي‌رود و به بهانه تبيين خط امام عليه دولت روحاني سخنراني مي‌كند. حالا با اين نصيحت روشن، او اگر بخواهد هم نمي‌تواند مانند گذشته بازيگري كند.

اما بازي جايگزين او يا همان پلن B احمدي‌نژاد چيست؟ ساده انگاري است اگر كسي با توجه به شناختي كه از احمدي‌نژاد به دست آمده تصور كند او مي‌خواهد عطاي فعاليت در عرصه سياسي را به لقاي آن ببخشد. در اين صورت بايد تحليل كرد كه او به دنبال كدام شيوه از اثرگذاري خواهد بود؟ احمدي‌نژاد مي‌تواند به عنوان يك ليدر سياسي براي هواداران خود- فارغ از كميت آنان- بماند و در بزنگاه‌هاي مختلف مانند ايام انتخابات با حمايت از كانديداهاي مورد تاييد نظام براي ورود آنها به قدرت تلاش كند تا بتواند جاي پاي تفكرش را در قدرت سياسي محكم كند.

اين اتفاق در ايران براي كساني مي‌افتد كه يك پايگاه اجتماعي قدرتمند گفتماني داشته باشند. احمدي‌نژاد در مقاطع مختلف به خوبي متوجه شده كه پايگاه اجتماعي او نه قدرتمند است و نه گفتمان محور. يكي از پيش بيني‌ها براي آينده سياسي احمدي‌نژاد اين است كه او در انتخابات ٩٦ در نقش معاون اول يكي از كانديداها ظاهر شود. اين پيش‌بيني از سوي برخي فعالان سياسي مطرح شده كه او ممكن است با يكي از كانديداهاي تاييد شده به توافق برسد و دوباره در قدرت حاضر شود. در انتخابات پيش‌رو يكي از گزينه‌هاي مقابل روي احمدي‌نژاد فعاليت گسترده و ساماندهي شبكه حاميان و مديران او براي انتخابات شوراي شهر است. او از اين طريق مي‌تواند كارگزاران دولتش را در قالب اعضاي شوراي شهر در سراسر كشور به ساختار سياسي بازگرداند.

اما آنچه از صبح روز گذشته در اردوگاه اصولگرايان ديده مي‌شود نيز در نوع خود جالب است. اصولگرايان منهاي اعضاي جبهه پايداري به صورت يكپارچه اعلام كرده‌اند او بايد از اين نصيحت تبعيت كند. در كنار اين الزام، آنها مي‌گويند كه نام احمدي‌نژاد را از فهرست كانديداهاي رياست‌جمهوري حذف كرده‌اند.