خطراتی که متوجه زنان زباله گرد است

لیلا ارشد، مددکار اجتماعی و فعال مدنی در روزنامه وقایع اتفاقیه نوشت: آسيب‌هاي اجتماعي معمولا در بستري به وجود مي‌آيند که نوعي نابرابري در تقسيم عادلانه منابع صورت گرفته باشد.

فقر و گسترش اعتياد، تبعات بسياري به همراه دارد که خاصيت اين آسيب‌هاست اما با مديريت بحران مي‌توان تا حدودي از وخيم‌تر‌شدن آن جلوگيري کرد. بايد توجه کنيم افرادي که در زمره آسيب‌پذيرترين گروهاي اجتماعي هستند، اگر درگير مسئله‌اي مانند اعتياد يا فقر شديد شوند، ممکن است به هر کاري دست بزنند تا بتوانند هزينه‌هاي خود را تأمين کنند. زنان آسيب‌پذير به‌دليل اينکه از لحاظ قدرت بدني با مردان تفاوت‌هايي دارند، بيشتر از دیگران در معرض انواع خطرها هستند.

اين خطرها براي زناني که اقدام به زباله‌گردي مي‌کنند، به مراتب بيشتر است. اين زنان خيلي اوقات از جانب مردان مورد تعرضات جنسي، فيزيکي و رواني قرار مي‌گيرند. گاهي مي‌شنويم که زباله‌هاي اين افراد به زور از آنها گرفته مي‌شود يا زباله‌ها را به قيمت پايين از آنها مي‌خرند. همه اين مسائل نشان‌دهنده عمق آسيب‌پذيري اين افراد است. چيزي که وجود دارد و ما نمي‌توانيم کتمان کنيم، اين است که درحال‌حاضر گروهي از زناني که داراي مشکلاتي چون فقر و اعتياد هستند، به کار زباله‌گردي روي آورده‌اند؛ بااين‌حال به‌دليل جنسيتشان، محدوديت‌هاي زيادي را براي انجام اين کار دارند. کارگزاران بازيافت و پيمانکاران عمدتا زنان را در زمره زباله‌گردها به حساب نمي‌آورند و خود اين مسئله باعث مي‌شود که اين افراد از دسته کارگران رسمي خارج و به سوي مراکز غيررسمي کشيده شوند.

راه‌ چاره اين است که وقتي نمي‌توانيم شرايط را براي زندگي افراد مساعد کنيم، انتخاب اجباري آنها که زباله‌گردي است را بپذيريم و شغل اين افراد را به رسميت بشماريم. کارت درمان از نيازهاي اصلي و ضروري اين افراد است، زيرا بيشتر اين افراد به دلايل متفاوتي شناسنامه ندارند و وجود کارت درمان باعث مي‌شود که اگر اتفاقي برايشان افتاد، به مراکز درماني مراجعه کنند و از خدمات درماني استفاده کنند.

مسئله‌ای ديگر هم که نبايد فراموش شود، تأکيد بر به رسميت شناختن شغل اين افراد است. متأسفانه حتي معرفي اين افراد توسط ما به شهرداري‌ها نمي‌تواند تأثيري در وضعيت آنها داشته باشد؛ چون ضوابط کار پيمانکاران اين است که با زنان زباله‌گرد کار نکنند. تا زماني که نهادها و ارگان‌هاي مسئول در موضوع بازيافت، کار زنان زباله‌گرد را جدي نگيرند، نمي‌توان به بهبود وضعيت اين زنان اميد داشت.