الزامات توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای

حشمت‌الله فلاحت پیشه در خبرآنلاین نوشت: توافق ایران با روس‌ها، برای آغاز عملیات اجرائی ساخت واحد دوم نیروگاه اتمی بوشهر، هم در قالب سند چشم‌انداز ۲۰ ساله ایران و هم به‌عنوان بخشی از اجرای برجام، در عرصه بین‌المللی شکل گرفته است.

بر‌اساس سند چشم‌انداز ۲۰ ساله ایران، جمهوری اسلامی تا چشم‌انداز ۱۴۰۴ باید حدود ۲۰ هزار مگاوات از برق مصرفی خود را از طریق نیروگاه هسته‌ای تولید کند؛ ازاین‌رو باید برنامه‌ریزی گسترده‌ای دراین‌رابطه وجود داشته باشد که واحد دوم نیروگاه اتمی بوشهر در‌همین‌باره قابل بررسی است.

قراردادی که با روس‌ها در دو فاز جدید بسته می‌شود، دو هزار مگاوات برق ایران را تأمین می‌کند که پیش از این هم هزار مگاوات در نیروگاه هسته‌ای بوشهر تأمین می‌شد و درمجمـــوع سه هزار مگاوات برق ایران از این طریق تأمین می‌شود اما هنوز تا رسیدن با اهداف برنامه ۲۰ساله، باید تلاش‌های بیشتری صورت بگیرد.

درحال‌حاضر با فعالیت هر‌کدام از این دو واحد، در مصرف ۱۱ میلیون بشکه نفت، صرفه‌جویی و از تولید هفت میلیون تن گاز گلخانه‌ای جلوگیری می‌شود. ازسوی‌دیگر، راه‌اندازی این واحد نیروگاه اتمی، ارتقای فناوری جمهوری اسلامی را به دنبال دارد و ایران می‌تواند به‌عنوان قطبی هسته‌ای در منطقه، جایگاه خود را تثبیت کند. رئیس روس‌اتم گفته است: رآکتورهای جدید دارای سیستم‌های «passive» (سیستم‌های غیرفعال بدون نیاز به برق) برای ایمنی هستند؛ بنابراین شاهد انتقال نسل پیشرفته تکنولوژی به ایران هستیم.

از‌سوی‌دیگر، باید در احداث دو واحد جدید اتمی به این مسئله توجه شود که زیان‌های گذشته دوباره تکرار نشود؛ چرا‌که ایران در ساخت نیروگاه اتمی بوشهر به‌دلیل تأخیر روس‌ها با آسیب‌هایی مواجه شد. درحال‌حاضر به نفع روس‌ها هم هست که کارشناسان و متخصصانشان در قالب قراردادهای جدید به کارشان در ایران ادامه بدهند اما گام‌های تازه در احداث واحدهای نیروگاهی جدید را باید در قالب برجام هم بررسی کرد؛ چراکه پیش از این هم توسعه واحدهای نیروگاه‌های اتمی در دستور کار بود اما به‌دلیل تحریم‌های بین‌المللی، امکان توسعه این واحدها وجود نداشت.

درحال‌حاضر، به‌دلیل اجرا‌شدن برجام، در عمل بهانه تحریم وجود ندارد؛ به‌همین‌دلیل آقای صالحی باید از دبیرکل آژانس هم بخواهد گروه ۱+۵ را راستی‌آزمایی کند؛ چرا‌که باید امکان حضور ایران در باشگاه هسته‌ای فراهم شود و دیگر کشورها هم در توسعه هسته‌ای ایران مشارکت داشته باشند.

ایران حق دارد در فعالیت هسته‌ای خودش تنوع شراکت داشته باشد، نه اینکه فقط به روس‌ها وابسته باشیم. انتظار این است که برای تکلیف بقیه مسائل چشم‌انداز ۲۰ساله و افق ۱۴۰۴ در تولید برق هسته‌ای، این مسئله مدنظر قرار گیرد. به اعتقاد من باید در توسعه فناوری هسته‌‌ای، شاهد رقابت سه‌گانه‌ای باشیم که هم شرکت‌های ایرانی، هم شرکت‌های غربی و هم شرکت‌های روسی برای توسعه واحدهای نیروگاهی اتمی با هم رقابت کنند و این مسئله، هم در راستای افق ۲۰‌ساله کشور و هم دستاوردهای اجرای برجام خواهد بود.