پزشکیان: برخورد با فساد نباید سیاسی باشد

فرهیختگان: در سال‌های اخیر همان‌قدر که فساد و مبارزه با آن در صدر اخبار بوده، دولت و افرادی که در تلاش برای این مبارزه بودند، به نظر ناموفق می‌آیند. البته سابقه داشته بسیاری از تخلفاتی که بعد از سه سال در دولت پرسروصدا شده با ریشه‌یابی به دولت گذشته ختم می‌شود. تخلف‌های بی‌در و پیکر دولت‌های نهم و دهم حالا با گذشت سه سال‌و‌اندی که از دولت یازدهم می‌گذرد به کلیشه‌ای تبدیل شده که حتی در مواردی دستاویزی برای مخالفان دولت می‌شود؛ که در این مدت کلید‌واژه‌ای جز این نداشته و حتی ذهنیت منفی ایجاد می‌کند.

این در حالی است که بسیاری از سیاستمداران و تحلیلگران سیاسی همان سال ۹۲ به حسن روحانی سفارش کردند که همه پرونده‌ها، داشته و نداشته‌های دولت گذشته را همین حالا افشا کند تا فردا روز مشکلات به پای دولتش نوشته نشود. دلایل این فساد اما متعدد است؛ بسیاری مشکل را ضعف ساختاری و سیستماتیک می‌دانند و مبارزه با آن را هم فراجناحی تلقی می‌کنند. مسعود پزشکیان، نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی جزء این گروه است. او در گفت‌وگویی با «فرهیختگان» نسبت به برخورد دوگانه با فساد انتقاد و تاکید دارد: «برخوردهای متفاوت بیشتر وضعیت را به هم می‌ریزد؛ وقتی که اجازه صحبت کردن درباره چند تخلف یک سیستم را نمی‌دهیم، مردم گمان می‌کنند تخلف‌ها چندین برابر بوده که این‌گونه با برخورد قهرآمیز مانع از صحبت درباره آنها شده‌اند.»

اخیرا دو تخلف اقتصادی افشا شد که رسانه‌ها به یکی از آنها پرداختند اما صدای فساد دوم خیلی در نیامد. نظر شما درباره این نوع برخوردها چیست؟

این برخوردهای متفاوت بیشتر وضعیت را به هم می‌ریزد؛ حتی اگر هیچ تخلفی انجام نشده باشد. وقتی مردم می‌بینند که برخورد‌ها دوگانه است و در مقابل چرخش آزاد اطلاعات مقاومت می‌شود، شک می‌کنند. لابد تخلفی وجود داشته که این‌گونه از انتشار اخبار آن نگرانی وجود دارد. به هر حال احتمال وجود تخلف در هر سیستمی وجود دارد. وقتی که درباره چند تخلف امکان نظر وجود ندارد، مردم گمان می‌کنند تخلف‌ها چندین برابر بوده که این‌گونه با برخورد قهرآمیز مانع از صحبت درباره آنها شده‌اند.

برای مقابله با این برخوردهای متفاوت چه راهکاری وجود دارد؟

مهم‌ترین نکته این است که برای برخورد با فساد باید سیستم اطلاع رسانی اصلاح شود. اینکه بخواهیم برای رفع مشکل برخی تخلفات یا دورزدن قانون افراد را حذف کنیم، به حل مشکل کمکی نکرده‌ایم. ممکن است که با محاکمه بتوان جلوی سوءاستفاده‌های موردی را گرفت اما بدون اصلاح سیستم «در همچنان بر همان پاشنه می‌چرخد» و در آینده باز هم شاهد بروز فساد خواهیم بود. ‌

باتوجه به اینکه در چند وقت اخیر خبر از تشکیل اتاق‌های سازمان‌یافته برای تخریب دولت بر سر زبان‌ها افتاده، چقدر فکر می‌کنید این برخوردهای دوگانه با فساد به آن مجموعه ارتباط داشته باشد؟

البته که احتمال وجود این اتاق‌ها بسیار زیاد است. با توجه به اتفاقات، نشانه‌ها و شواهدی هم که در جامعه و هم در عرصه سیاسی به چشم می‌آید به نظر من موضوع دور از ذهن نیست. اما برخورد با فساد نباید جنبه سیاسی پیدا کند. فساد در کشور ما ریشه در سیستم ناقص دارد و تا اصلاح صورت نگیرد و خلاها و راه‌های سوءاستفاده بسته نشود وضعیت به همین شکل باقی می‌ماند، فرقی هم نمی‌کند که چه کسی بر سر کار باشد.

نظر شما درباره فشارهایی که علیه دولت طراحی می‌شود، چیست؟

تنها چیزی که می‌توان درباره این‌گونه رفتارها گفت این است که این حرکات منصفانه نیست. با وضعیتی که کشور در آن به سر می‌برد به جای اینکه همه کمک کنند تا اوضاع بهبود پیدا کند، گروهی در تلاش هستند تا رقبای خود را حذف کنند که این واقعا دور از انصاف است.
افرادی که این‌گونه حرکات از آنها سر می‌زند باید به این نکته توجه داشته باشند که نمی‌شود همه روسای‌جمهور بد باشند. به هر حال ممکن است که در هر دولتی ایراداتی هم وجود داشته باشد، - در برخی بیشتر و در برخی کمتر- اما باید همه تلاش کنیم تا این ایرادات را سروسامان دهیم.

شما از رفتار صادقانه با افکارعمومی و برخورد صحیح با فساد صحبت می‌کنید، اما در موارد اخیر دقیقا برعکس آن نشان داده شده است.

رفتارهای غیرمنصفانه و غیرعادلانه به نفع جامعه نیست و اگر کسی بخواهد خارج از چارچوب‌های قانونی با یک گروه برخورد کند، بیش از تضعیف طرف مقابل، خود را تضعیف می‌کند.

کسانی که به این شیوه عمل می‌کنند باید بدانند که با این نوع برخوردها بیشترین ضربه و آسیب را به نظام و انقلاب وارد می‌کنند؛ چراکه وحدت، انسجام و اجرای کامل قانون زمانی امکان‌پذیر است که با مردم برخوردی صادقانه داشته باشیم.

این نکته باید مورد توجه همه باشد که مردم بیش از اینکه به گفته‌ها توجه کنند، رفتارها را در نظر می‌گیرند؛ بنابراین تفاوت بین این گفته‌ها با عمل را به‌خوبی متوجه می‌شوند و این به‌ هیچ عنوان نتایج مثبتی برای جامعه و حتی نظام نخواهد داشت. ‌