نسخه‌های «جابر عناصری» کجاست؟

خبرگزاری ایسنا: یک پژوهشگر تئاتر و تعزیه تاکید کرد که نسخه‌های تعزیه‌ای که توسط مرحوم جابر عناصری جمع‌آوری شده بودند، باید ثبت و حفظ شوند.

حدود شش‌ماه از درگذشت جابر عناصری، پژوهشگر حوزه تعزیه و صاحب مدرک دکتری فلسفه که به واسطه‌ی فعالیت‌ در زمینه تعزیه از طرف مراکز فرهنگی لوح ویژه‌ی «پدر تعزیه دانشگاهی ایران» را دریافت کرد، می‌گذرد.

او در سال ۱۳۲۴ در اردبیل به دنیا آمده بود و هنگام درگذشت، در سکوت خبری و فقط توسط جمع محدودی از نزدیکانش که خود وصیت کرده بود، به خاک سپرده شد. عناصری در طول زندگی‌اش بیش از ۴۰ کتاب در زمینه‌ی فرهنگ ایران تالیف کرد. «شناخت اساطیر ایران بر اساس طومار نقالان»، «شبیه‌خوانی کهن الگوی نمایش‌های ایرانی»، «مردم‌شناسی و روان‌شناسی هنری»، «عاشق‌ترین عاشقان فرهنگ»، «فرهنگ و پژوهش» و «نسیم خاطرات» از جمله آثار منتشرشده از این پژوهشگر هستند که در انگلستان یک دوره‌ی تخصصی مردم‌شناسی را گذرانده بود.

عناصری که در رسانه‌ها بیشتر به‌واسطه‌ی پژوهش در حوزه‌ی تعزیه شناخته می‌شود، نسخه‌های مختلفی از مجلس‌های تعزیه‌ را جمع‌آوری می‌کرد.

در این‌باره، لاله تقیان - پژوهشگر - به ما گفت: آقای عناصری نسخه‌های زیادی را جمع‌آوری کرده بود، اما مشخص نیست آن‌ها کجا نگهداری می‌شوند. این نسخه‌ها به هر حال ارزش دارند، چون جزو میراث فرهنگی ما محسوب می‌شوند.

او ادامه داد: بعضی از این نسخه‌ها توسط خود آقای عناصری در مجله‌ی سروش چاپ شده بود، اما اتصال و تکمیل آن‌ها به‌درستی صورت نگرفته است و باید بررسی دقیق‌تری انجام می‌شد.

تقیان اظهار کرد: خانواده‌ی مرحوم عناصری باید این نسخه‌ها را چاپ کنند یا در اختیار یک کارشناس نسخه‌خوان تعزیه که به خواندن آن‌ها وارد باشد، قرار دهند تا ابتدا و انتهای این نسخه‌ها به‌طور دقیق مشخص شود. هر کدام از این نسخه‌ها، ارزشمند هستند و باید برای نگهداری، ثبت و ضبط به جایی ارائه شوند.

دکتر جابر عناصری که پدرش کربلایی علی عناصری از شبیه‌خوانان بود، تحصیلات متوسطه‌ی خود را در مدرسه‌ی دارالفنون تهران با کسب مقام اول در رشته ادبیات گذراند و سپس وارد دانشگاه تهران شد. او پس از کسب درجه دکتری از دانشگاه تهران و گذراندن دوره تخصصی مردم‌شناسی در انگلستان، با تکیه بر پژوهش‌های قبلی‌اش، به تحقیق درباره‌ی خاورمیانه و جنوب غرب آسیا پرداخت.