رفتارشناسی سوگواری

مجید ابهری؛ رفتارشناس و آسیب‌شناس اجتماعی در خبرآنلاین نوشت: با حلول ماه محرم آثار غم در چهره و دل شیعیان هویدا گشته و نماد عزاداری و تعزیه بر بهترین فرزند آدم در این ماه علاوه بر الگوی رفتاری برای همه انسان‌های آزاده، مدرسه بازآموزی در شهامت، انسانیت، صداقت و خلوص در بندگی خداست.

بیش از هزار سال است که شیعیان در ماه محرم با شکل‌ها و مراسم مختلف اقدام به عزاداری می‌کنند و راز ماندگاری مراسم عزاداری در خلوص و صداقت عاشقان امام حسین (ع) است و چه زیبا فرمود بنیانگذار انقلاب اسلامی که "این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگه داشته است."

در روند تاریخ هر جا که استبداد و ستم عرصه را بر انسان‌ها تنگ کرده، استمداد از نام و مرام امام حسین (ع) باعث شکستن زنجیرهای بندگی و ستم گردیده و خواهد گردید. متاسفانه بعضی اقدامات از سوی دوستان و طرح‌هایی که از سوی دشمنان تشیع به سوی واقعیت‌ها هدایت می‌شوند موجب ارزیابی‌های نادرست از این مراسم عاشقانه می‌شود. شیعیان در سراسر جهان با عشق حسین و به یاد مصیبت‌های جانسوز این بزرگوار و ظلم‌هایی که در حق او و خاندان و اصحابش روا داشته شد، عاشقانه گریه سر می‌دهند تا با اشک و ناله به ندای "هل من ناصر ینصرنی" پاسخ گویند.

شایسته و بجاست که با توجه بیشتر و عمیق‌تر به اجرای مراسم اصیل و پرهیز از پاره‌ای خرافات، به دشمنان و کژاندیشان اجازه ندهیم که به اهداف خود برسند. در این زمینه توجه به ابعاد زیر شایسته است:

۱/ در پاره‌ای از اوقات ملاحظه می‌شود اشعار و نوحه‌های مورد استفاده در شان عظمت امام حسین (ع) و یاران وفادارش نبوده یا این که با آهنگ و ریتم‌های غیرمتعارف اجرا می‌شود این در حالی است که اصالت نوحه‌سرایی و خلوص مداحی برای شهدای کربلا راز ماندگاری عاشوراست پس بهتر است از به کار بردن اشعار و جملاتی که باعث اهانت به شان آسمانی خون خدا می‌شود جدا خودداری صورت گیرد. مظلومیت این بزرگوار بیش از تشنگی در روز عاشورا، در اخلاص ایشان هویداست.

۲/ تصاویر و عکس‌هایی که اغلب هیچگونه شباهتی با این بزرگواران نداشته و در پاره‌ای از اوقات توسط دشمنان به جهت تضعیف باورهای دینی نسل جوان منتشر می‌شوند نباید در تکایا و مراکز عزاداری مورد استفاده قرار گیرند.

۳/ محرم ماه عزاداری برای پدر بشریت و آبروی خلقت است بنابراین دختران و پسران باید به احترام میلیون‌ها سوگوار دقت لازم را در پوشش، آرایش و پیرایش خود لحاظ نموده و بدانند که انجام دادن اقدامات غیراخلاقی در حضور مصیبت‌زدگان محرم نشانه ضعف فرهنگ و تربیت افرادی است که چنین اقداماتی را انجام می‌دهند بنابراین برای همدردی با عزاداران، اخلاق اجتماعی را رعایت کنند.

۴/ شب‌های محرم بهترین فرصت برای آشنا کردن جوانان و نوجوانان با مفاهیم عالی اسلامی و حسینی است. از این فرصت‌های مناسب در کنار عزاداری و سینه‌زنی باید حداکثر استفاده صورت بگیرد و در مراکز عزاداری روحانیون محترم به بیان فلسفه قیام امام حسین (ع) و ابعاد الهی آن پرداخته و درس آزادگی، انسانیت و وفاداری و صداقت را به فرزندان این جامعه بیاموزند.

۵/ در پاره‌ای اوقات ملاحظه می‌شود که خودروهای امدادی مانند آمبولانس‌ها، آتش‌نشانی‌ها و خودروهای حامل بیماران در ترافیک مانده و سلامت و زندگی بعضی افراد به مخاطره می‌افتد؛ از این رو حرکت در مسیرهای منظم و باز گذاشتن راه حرکت برای خودروها می‌تواند الگوی رفتار اجتماعی مناسب از سوی عزاداران باشد.

۶/ در خاتمه نیز باید گفت رعایت حال بیماران و سالمندان که در همسایگی مراکز عزاداری هستند موجب رضای خداوند و خشنودی شهدای محرم می‌شود بنابراین ساعات عزاداری باید معین باشد. نظم و دقت، هوشیاری و صبر حسینی جوانان اعم از دختران و پسران در این روزهای عزیز مکتب آموزش‌ اخلاق عاشورایی به نوجوانان و کودکان خواهد بود.