معمای ترمیم سوم در کابینه روحانی

سرانجام تایید خبر کناره‌گیری علی‌اصغر فانی از کابینه حسن روحانی، برنامه برخی نمایندگان مجلس برای استیضاح دوباره فانی در مجلس را منتفی کرد.

روزنامه دنیای اقتصاد: سرانجام تایید خبر کناره‌گیری علی‌اصغر فانی از کابینه حسن روحانی، برنامه برخی نمایندگان مجلس برای استیضاح دوباره فانی در مجلس را منتفی کرد.

دومین طرح استیضاح فانی دو روز پیش در مجلس از سوی هیات رئیسه اعلام وصول شد، اما در فاصله ساعاتی پس از آن، اخبار استعفای او به همراه دو وزیر دیگر کابینه از پاستور منتشر شد؛ موضوعی که کمترین تبعات آن تحت‌الشعاع قرار گرفتن استیضاح دوباره فانی در مجلس بود.

با این حال اگرچه موضوع استعفای دو وزیر دیگر یعنی علی جنتی، وزیر ارشاد و محمود گودرزی وزیر ورزش و جوانان تا شامگاه سه‌شنبه از سوی منابع مختلف نزدیک به آنها تایید شد، اما تکلیف ماجرای استعفای علی‌اصغر فانی همچنان ضد و نقیض بود؛ موضوعی که متفاوت بودن روند کناره‌گیری او از کابینه نسبت به دو وزیر نام برده را به ذهن متبادر می‌کند. گواه این مدعا اعلام زمان جلسه استیضاح فانی در مجلس است.

کناره‌گیری او از دولت تا ظهر دیروز تا آنجا برای مجلسی‌ها منتفی بود که برخی اعضای هیات رئیسه پارلمان در حاشیه جلسه علنی روز گذشته از تعیین روز استیضاح وزیر آموزش و پرورش خبر دادند و تاریخ دقیق آن را جلسه روز سه‌شنبه آینده مجلس یعنی ۴ آبان‌ماه اعلام کردند. اگرچه برخی نمایندگان به استناد آنچه فانی خود، شامگاه سه‌شنبه درباره منتفی بودن استعفایش به خبرگزاری تسنیم خبر داده بود، تاریخ جلسه استیضاح او را اعلام کردند اما، گروهی از نمایندگان همچون اعضای فراکسیون امید، استعفای فانی را بهتر از استیضاح می‌دانستند و طی نامه‌ای از او خواستند پیش از استیضاح، از وزارت کناره‌گیری کند. بهرام پارسایی سخنگوی فراکسیون امید با تاکید بر اینکه این نامه در راستای لزوم ایجاد تغییرات در دولت و تأکید بر تقویت کابینه نوشته شده است، گفت: هجمه‌های ناحقی در حق فانی شده است اما به خاطر حرمت به فرهنگیان از او درخواست استعفا کرده‌‌ایم. این در شرایطی است که علی مطهری نایب رئیس مجلس برگزاری جلسه استیضاح و ارائه نظرات فانی در مجلس را بهتر از زود استعفا دادن خواند.

جدال پنهان با نامه‌نگاری

متفاوت بودن ماجرای کناره‌گیری فانی در مقایسه با دو وزیر دیگر آنجا بیش از همه نمایان شد که او عصر دیروز طی نامه‌ای به حسن روحانی رئیس‌جمهوری خود را آماده عمل به هر گونه تصمیم رئیس‌جمهوری درخصوص ادامه کارش اعلام کرد. این نامه از تقابل پنهان وزیر مستعفی آموزش و پرورش با رئیس‌جمهوری حکایت دارد. گواه این موضوع تاکید فانی بر آمادگی کامل برای حضور در جلسه استیضاح و ارائه گزارش عملکرد سه ساله وزارت آموزش و پرورش در دولت، دفاع از عملکرد خود و پاسخ به سوالات نمایندگان مجلس است. فانی همچنین در این نامه به موضع روحانی درخصوص ضرورت ترمیم کابینه اشاره می‌کند و پس از آن، از آمادگی خود برای هر تصمیم رئیس‌جمهوری درباره ادامه کار در وزارت یا قطع همکاری سخن می‌گوید.

محتوای نامه علی‌اصغر فانی موید آن است که او همانند دو وزیر دیگر، در کناره‌گیری از کابینه تمکین نکرد و جدا شدن خود از کابینه را به تصمیم حسن روحانی گره زد. همین امر می‌تواند تاحدی به چرایی متفاوت بودن روند استعفای جنتی و گودرزی با فانی پاسخ دهد. فانی که خود را آماده استیضاح خوانده با این نامه نشان داد، کناره‌گیری او از کابینه خودخواسته نبوده و کنار گذاشتن او از وزارتخانه، برای رهایی از هزینه‌های احتمالی استیضاح بوده است. علی‌اصغر فانی زمانی به وزارت آموزش و پرورش راه یافت که مجلسی‌ها به محمدعلی نجفی به‌عنوان گزینه پیشنهادی برای تصدی این وزارتخانه رای اعتماد ندادند.

او یکی از وزیرانی است که همواره با نقد نمایندگان مجلس نهم و دهم مواجه بود؛ نقدهایی که محور اصلی آن بر موضوع وضعیت نامساعد معیشتی فرهنگیان استوار بود. پس از آن ماجرای اختلاس ۸هزار میلیارد تومانی در صندوق ذخیره فرهنگیان را می‌توان از مهم‌ترین محور نقدها به فانی دانست. باوجود آنکه علی‌اصغر فانی تنها وزیر دولت روحانی است که دو بار برای استیضاح به مجلس فراخوانده شد. او اولین بار در پاییز سال ۱۳۹۲ هنگامی که از سوی حسن روحانی رئیس‌جمهوری به‌عنوان وزیر پیشنهادی وزارت آموزش و پرورش به مجلس نهم معرفی شد، توانست رای موافق ۱۸۵ نماینده را در مقابل تنها ۵۳ رای مخالف و ۲۴ رای ممتنع کسب کند و با رای اعتماد مجلس، به وزارت آموزش و پرورش برود.

فانی رای اعتماد مجدد خود را نیز در جلسه استیضاح تیرماه ۹۴ کسب کرد؛ زمانی که ۱۶۷ نفر از نمايندگان مجلس نهم با وجود تلاش متقاضیان استيضاح، به ماندن «فاني» در وزارت آموزش و پرورش راي مثبت دادند و در مقابل نیز موافقان استيضاح او با ۷۶ رای، از رسيدن به مقصود خود بازماندند.با تمام این تفاصیل، پس از کناره‌گیری فانی از وزارت آموزش و پرورش، رئیس‌جمهوری طی حکمی سیدمحمد بطحایی را به‌عنوان سرپرست این وزارتخانه منصوب کرد.