پشت پرده پاکسازی های اخیر در ترکیه

پایگاه خبری انتخاب به نقل از المانیتور نوشت: بعد از کودتای نافرجام ۱۵ جولای ۹۳هزار کارمند دولتی از مشاغلشان در بسیاری از موسسات عمومی ترکیه اخراج و یا تعلیق شدند.

بازرسی ها از ۴۰ هزار نفر از آنها همچنان در جریان است. سوال کلیدی اینجاست که چه کسی قرار است خلأ آنها را به ویژه در بخش نظامی و اطلاعاتی پر کند .

یک واقعیت های سخت این است که حزب عدالت و توسعه علی رغم اینکه ۱۴ سال در قدرت بوده است اما هنوز در بخش بروکراتيک مربوط به امنیت و اطلاعات توسعه چندانی نیافته است.

جنگ قدرت بین دو مکتب فکری در رده سرویس امنیت ملی ، وزارت دفاع و نیروهای مسلح ترکیه برای پر کردن خلأ قدرت اجتناب ناپذیر است.

یکی از این مکاتب فکری حزب سرزمین یا همان حزب پدرسالاری است که در انتخابات نوامبر ار میان ۵۰ میلیون حق رای ۱۲۰ هزار رای را با خود اختصاص داد . این حزب تحت رهبری دوغو پرینچک است . این حزب به گروه پرینچک نیز معروف است .

این گروه به سکولار پرو پا قرص بودن ، طرفدار انزواگرايي، ملی گرایی افراطی ، سوسیالست ، ضدیت با غرب و آمریکا ، طرفداری از روسیه معروفند . این گروه یک حزب فراگیر مردمی نیست اما تاثیر آن بر رده های بالای سرویس های امنیتی و اطلاعاتی به سرعت رو به رشد است .

جایگزینی پلیس نظامی رده بالا و پرسنل اطلاعاتی مرتبط با اين گروه از اهداف ثابت جنبش فتح الله گولن بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۴ زمانی که گولنيست ها با عدالت و توسعه برای پایان دادن به سرپرستی ارتش همکاری میکردند بوده اند .

امروز به طرز اعجاب آوری این گروه به یکی از گروه های قابل اعتماد رجب طیب اردوغان تبدیل شده است . گروهی که وظیفه پاکسازی دولت از گولنيست ها و درگیری علیه پ.ک.ک را برعهده گرفته است . اردوغان قدرت بسيطي را به آنها اعطا کرده است.

فلسفه اولیه این گروه غلبه ترکیه بر شرایط سخت حال حاضر است. آنها خواهان بازگشت به سالهای اولیه جمهوری و کماليسم، استقلال ، سکولاریسم ، ملی گرایی و دولت گرایی اند.

پرینچک در آنکارا به عنوان یک شخصیت پرنفوذ حتی پرنفوذ تر از بن علی يلدیريم شناخته میشود . صحبت های تلویزیونی او در تاریخ ۱۶ آگوست به خوبی مورد توجه قرار گرفت . او گفت حزب عدالت و توسعه و کادر فعلی آن نمیتوانند ترکیه را اداره کنند و این دلیل اصلی اعتماد اردوغان با حضور ما در پست های کلیدی دولت است

حسن آتیلا اوگور معاون بازنشسته پرینچک اخیرا با اشاره به اطلاعات منابع اطلاعاتی اش در واحد های امنیتی و اطلاعاتی گفته بود که تلاش براي کودتای دوم به شدت نزدیک است . گروه گولن برای کودتای دوم با پ.ک.ک و قدرت های خارجی هم دست شده است .

بر اساس گفته های گروه پرینچک که از تعداد زیادی از فرماندهان بازنشسته ارتش و قضات ارشد تشکیل شده است تهدید جنبش گولن برای دولت و جامعه هنوز به قوت خود باقی است . به همین دلیل است که لازم است شخصیت کاریزمای اردوغان و پایه های فکری جمهوری ترکیه را حفظ کرد.

با این حال این گروه با محافظه کاران عدالت و توسعه قابل اجماع نیست . پرینچک پنج سال زندان بوده است . او به محض خروج از زندان گفت ما نور ایمان را مي تابانيم .

او به عنوان دست پشت پرده تسویه های اخیر به ویژه در بروکراسي سرویس های اطلاعاتی و امنیتی شناخته میشود . بسیاری بر اين باورند که گروه پرینچک نقش کلیدی در تمدید وضعیت اضطراری که در ۱۹ اکتبر منقضی شده بود بازی کرده است .

گروه دیگری که برای دستیابی به يک موقعیت قدرتمند در سرویس های امنیتی اطلاعاتی دولت در رقابت است بلوک پرهيزکاران اند که توسط محافظه کاران ملی گرای عدالت و توسعه پایه گذاری شده است.

این گروه که حمایت گروه های مذهبی نظیر منزیل،نخشیبندی و سلیمانیه را دارد از بابت افزایش نفوذ پرینچک ها در موقعیت های حساس دولتی احساس نگرانی میکنند.

نویسنده طرفدار حزب عدالت و توسعه در روزنامه دیلی استار در مقاله اخیرش گفته بود که بزرگترین خطری که این روزها وجود دارد حذف محافظه کاران از قوه قضاییه, نیروهای مسلح و دانشگاه ها تحت عنوان وابستگی به گولن و واگذار کردن جاهای خالی برای اعمال نفوذ دوغو پرینچک هاست.

او همچنین نوشته که آنچه آنها میخواهند این است که عدالت و توسعه بنیان های اجتماعی شان را ریشه کند و به جای آن تمام ارگانهای دولتی را از افراد ۱۰۰% ضد عدالت و توسعه ای پر کنند.

در روزنامه ترکیه ای دیگری که به حزب عدالت و توسعه تعلق دارد نیز مقاله ای نوشته شده که در آن نسبت به حذف گولنیست ها و جانشینی پرینچک ها هشدار داده شده است.

بیشترین ترس گروه های ملی گرای محافظه کار این است که گروه پرینچک بیش از همه از ادامه وضعیت اضطراری تا ۲۰ ژانویه سود خواهد برد واز این طریق همه گروه ها و کادرهای طرفدار حزب عدالت و توسعه و ملی گرایان محافظه کار را در این فرصت حذف کرده و افراد خودش را جایگزین خواهد کرد.

امروز رقابت سختی بین پرینچک و بلوک های محافظه کار در وزارت دفاع در گرفته است. سوال اصلی در آنکارا این است که چه کسی قرار است خلا ۴۰۰ جایگاهشغلی را در سازمان اطلاعات پر کند؟

در نهایت اینکه اردوغان باید تصمیم نهایی را در رابطه با ساختار جدید مشاغل کلیدی و حساس امنیتی و اطلاعاتی کشور اتخاذ کند. نباید فراموش کرد که ملی گرایان محافظه کارکه در پایه های عدالت و توسعه اند توسط گولنیست ها اداره می شدند و هنوز هم خلا جدی ای در بخش امنیتی برای اردوغان احساس میشود. گروه پرینچک هرگز تحت نفوذ گولنیست ها نبوده است و همیشه هم با این گروه در مبارزه بوده است. پاکسازی دولت از گولنیست ها و جایگزینی آنها با پرینچک ها میتواند عامل قدرتمندی برای ایجاد یک مشکل اساسی در یافتن مجرم و بیگناه (خیر و شر) در آینده باشد.

اگرچه گروه پرینچک فاقد پایگاه مردمی است اما دو هدف عمده را برای اردوغان محقق میکند: این گروه تنها ارگان سیاسی کشور است که بر سکولاریست ها نفوذ دارد و اردوغان قادر خواهد بود از نفوذ آنها برای کنترل اپوزیسیون استفاده کند. دوم اینکه با تکیه بر این گروه اردوغان قادر خواهد بود که انگیزه ها در بروکراسی دولت و در جامعه مدنی علیه کودتای احتمالی آینده زنده نگه دارد

با این حال در اختیار قرار دادن بخش های امنیتی و اطلاعاتی بروکراسی به گروه سکولار، سوسیال، ضد اسلام و فرا ملی گرایی نظیر پرینچک میتواند به سلطه نخبگان ملی گرای محافظه کار حزب عدالت و توسعه و مردم نزدیک به حزب در بروکراسی کشور پایان دهد.

چطور اردوغان قرار است این جنگ قدرت را در ساختار امنیتی و اطلاعاتی اش مدیریت کند؟ اردوغان احساس میکند که تغییر بروکراسی کشر و ساختار های نهادی حزب عدالت و توسعه الزامی است. او احساس میکند به حضور گروه پرینچک در مبارزه اش با گولنیست ها نیازمند است. اما این گروه از این وابستگی اردوغان به آنها نهایت بهره برداری را میکند و در توسعه حضورش در بروکراسی تا حد امکان اغراق آمیز برخورد خواهد کرد. باید صبر کنیم تا اردوغان درگیریهای بروکراتیک را انتخاب کند.