ترس واشنگتن از نقش‌آفرینی ایران در موصل

دیپلماسی ایرانی: خط قرمز طایفه ای که رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه در برابر حیدر العبادی، نخست وزیر عراق ترسیم کرد و به او هشدار داد که گروه های داوطلب مردمی (حشد الشعبی) نباید به موصل نزدیک شوند، در واقع در راستای عمل به نظریه تاریخی ترکیه یا به عبارت دیگر تورانی است که در هیچ روزی از تاریخ نباید موصل جزئی از عراق باشد و این شهر جزئی از ترکیه است که این کشور مجبور شد بعد از شکست امپراطوری عثمانی در جنگ جهانی اول و ترسیم نقشه های جدید کشورها بر اساس معاهده سایکس - پیکو از آن چشم پوشی کند، واقعیت این است که بخش بزرگی از ترک ها همچنان موصل را جزئی از ترکیه می دانند.

این فقط تاریخ نیست که اردوغان را تحریک می کند، اردوغان همچنین از ابزار سیاسی برای رسیدن به اهدافش نیز استفاده می کند. وی اکنون خود را حامی اهل تسنن عراق و سوریه جا زده است. نقشی که شامل اهداف سیاسی امریکا که به دنبال برجسته کردن نمونه اسلام گرای ترکیه در منطقه از یک سو است، و از سوی دیگر می خواهد ترکیه را به عنوان یک کشور بزرگ اهل تسنن در برابر ایران قرار دهد، به ویژه بعد از آن که مصر جایگاه خود را در منطقه از دست داده است و این نقش را به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس داده که آنها نیز به تنهایی نمی توانند در برابر تهران موازنه ای اعمال کنند، با وجود این که در یمن می جنگند و از گروه های مخالف مسلح در سوریه حمایت می کنند.

وقتی که جنگ موصل آغاز شد، امریکا احساس کرد که نقش ایران از طریق مشارکت نیروهای داوطلب مردمی بسیار پررنگ است، همان طور که در عملیات بیرون راندن داعش از دیگر مناطقی که این گروهک تروریستی طی دو سال گذشته در آن فعال بود، پررنگ بوده است. اما در مورد موصل، با توجه به جایگاه و ترکیب گروه هایی که علیه تروریست ها در عراق می جنگند، نگاه متفاوتی وجود دارد. هر گونه نقش آفرینی ایران در موصل از نگاه امریکایی ها به این معنا است که در جنگ رقه نیز این ایران است که سرنوشت جنگ را تعیین می کند.

از این جا است که امریکا نیاز پیدا می کند که اردوغان را وادارد علیه عبادی اظهارات هشدارآمیزی بیان کند. از آن جا که واشنگتن نمی تواند مستقیما این هشدار را به نخست وزیر عراق بدهد، از زبان اردوغان این هشدار را می دهد که مفاد آن به طور خلاصه این است، نیروهای ترکیه حاضر در خاک عراق در منطقه بعشیقه، نزدیک موصل ربطی به عراق ندارند.

بنابراین ایالات متحده می خواهد که جنگ موصل جنگی زیر لوای ائتلاف بین المللی مبارزه با تروریسم به رهبری خودش باشد که ایران کمترین نقش را در آن داشته باشد. برای همین است که اردوغان به صراحت می گوید که این جنگ فقط مختص به جنگ اهل تسنن است، و به دنبال آن عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان سعودی هشدار می دهد که اگر نیروهای داوطلب مردمی وارد این جنگ شوند، "فاجعه آمیز" خواهد بود.

این مساله سوال دیگری را مطرح می کند، و آن این که به این ترتیب سرنوشت رقه چه خواهد شد؟ شاید به همین دلیل است که امریکا علیه روسیه در سوریه نیز خود را بسیج کرده برای این که این بار دخالت روسیه نه ایران، ایالات متحده را در تنگنا قرار می دهد، چرا که در این صورت جنگ را از چارچوب نزاع شیعه - سنی که بر منطقه مستولی شده است، خارج می کند. به این ترتیب، بر سر حلب چه خواهد آمد؟!