«لیلی نام تمام دختران ایران‌...» توقیف شد

روزنامه شرق: لیلی انگار نه‌تنها نام دختران ایران‌زمین که نام تمام حاشیه‌های این روزها هم هست. نمایش «لیلی نام تمام دختران ایران‌زمین است»، پس از توقیف چندروزه در تهران، این‌بار در خرم‌آباد توقیف شد. حاشیه‌های«لیلی....» از تهران آغاز شد. این نمایش در حالی فروردین و اردیبهشت ٩٥ در تهران و در تالار «باران» روی صحنه رفت که گویا خروج گروه از چارچوب مشخص متن بنابر آنچه با شورای نظارت و ارزشیابی اداره کل هنرهای نمایشی توافق شده بود، اعتراض عده‌ای را در پی داشت. نمایش، در پی این اعتراض‌ها چند روز توقیف شد و البته بعد از حذف دیالوگ‌های اضافه‌شده بر متن تصویبی، دوباره به اجرای عمومی‌اش بنا بر توافق ٣٠ روزه ادامه داد. این‌بار اما حاشیه جدید برای «لیلی...» در خرم‌آباد رقم خورد. بیست‌و‌هشتمین جشنواره تئا‌تر لرستان در حالی پنجم مهر در این استان کلید خورد که اجرای این نمایش در سالن آمفی‌تئا‌تر اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان، با اعتراضاتی مواجه شد. در پی این حواشی، مدیرکل ارشاد استان لرستان هم به مجمع نمایندگان استان احضار شد.

حمیدرضا کاظمی (عضو کمیسیون شوراهای مجلس) درباره حواشی این تئا‌تر و احضار مدیرکل ارشاد استان لرستان به کمیسیون شوراهای مجلس به «ایلنا» گفت: این تئا‌تر در استان لرستان اجرا شد که نیروهای مؤمن، متدین، علما و روحانیت نسبت به محتوای این تئا‌تر موضع گرفتند در نتیجه موضوع در مجمع نمایندگان استان مطرح شد.

او ادامه داد: ما درخواست کردیم فیلم این نمایش را برای بررسی بیشتر ببینیم. پس از تماشای فیلم این نمایش، مجمع نمایندگان استان به این نتیجه رسید که محتوای این تئا‌تر توهین به ارزش‌ها، ایثار، شهادت و نیروهای ارزشی است.

نماینده استان لرستان ادامه داد: برهمین‌اساس نامه‌ای خطاب به مدیرکل ارشاد استان لرستان برای تذکر به متولیان امر نوشته شد و مدیرکل ارشاد نیز درخواست داشت در جلسه‌ای با نمایندگان استان لرستان درباره این نمایش توضیحاتی را ارائه دهد. این جلسه فردا برگزار می‌شود.

کاظمی در پاسخ به این سؤال که نمایش «لیلی نام تمام دختران ایران‌زمین است» از دفتر نظارت و ارزشیابی وزارت ارشاد مجوز دریافت کرده ‌است، اگر محتوای آن مشکلی داشت نباید به آن مجوز داده می‌شد، گفت: ما فیلم این نمایش را دیده‌ایم و معتقدیم کاملا ضد ارزش‌هاست و اینکه این نمایش مجوز می‌گیرد و در تهران به نمایش درمی‌آید، جای بحث دارد.

«لیلی نام تمام دختران ایران‌زمین است»، به کارگردانی امیر مهندسیان و بازی کاوه ابراهیم، علیرضا جعفری، فردین شاه‌حسینی و هادی احمدی، داستان چهار سرباز را در شهری زیر آتش دشمن روایت می‌کند که هر روز از جمعیتش کاسته می‌شود. چهار سرباز هر یک به‌نوعی ذهن و فکرشان در این است که به محض پایان خدمت ازدواج کنند. درواقع ذهن این چهار جوان متوجه جنس مخالف است. با پیداشدن یک لباس زنانه، این فضا از ذهن به عین تبدیل می‌شود. رابطه مخدوش این چهار نفر به یک کشمکش خشونت‌آمیز منجر می‌شود و در نهایت واقعیت زمانی رو می‌شود که فاجعه رخ می‌دهد. بنابر نظر منتقدان تئاتر ایران؛ «لیلی نام تمام دختران ایران‌زمین است» نمایش جذابی است و البته یک گام به جلو در حوزه تئاتر دفاع مقدس. این گام رو به جلو البته نه در ساختار که در مضمون است. این‌بار مهندسیان چیزی را کاوش کرده که شاید در دهه گذشته یک تابو بود. این گام رو به جلو به‌شدت وامدار درام‌نویسی «علیرضا نادری» و به‌خصوص نمایش‌نامه «پچپچه‌های پشت خط نبرد» است. علت این نزدیکی و تقارب را از همان شروع نمایش می‌توان دریافت. شخصیت ناتو که مدام میان افراد اختلاف ایجاد می‌کند، برآمده از آثار نادری است. نمایش با شوخی آغاز می‌شود - البته منهای تصویر گفتاری که بر پرده سفید پیش از آغاز نمایش می‌بینید - که باز یادآور نادری است؛ اما این اثر در نهایت یک کپی از درام علیرضا نادری نیست.

باید اضافه کرد که «پچپچه‌های پشت خط نبرد» برای نخستین‌بار در سال ٧٤ در جریان جشنواره دانشجویی اجرا شد که به دلیل نوع نگاه ويژه‌اش به مسئله جنگ با اعتراض تند مخالفان مواجه شد. همان هم باعث شد که یک شب چراغ جشنواره خاموش و دوباره جشنواره از سر گرفته شود و این کار اکثر جایزه‌های مهم آن جشنواره را دریافت کرد، اما شش سال به درازا کشیده شد؛ اینکه این نمایش در تهران و در تالار قشقایی اجرای عمومی شود. بنابراین کاری که با نگاه نو و متفاوت می‌خواهد مسئله جنگ تحمیلی را به صحنه بیاورد، در هرجایی امکانش هست که با این مواجهه روبه‌رو شود که نخواهند چنین نمایشی اصلا اجرا شود.

یادگارهای جنتی؟

اما یک خبرگزاری اصولگرا در حالی برای پیگیری خبر توقیف این نمایش سراغ حجت‌الاسلام حمیدرضا حنان، مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان، رفته که یک ماه از روی‌صحنه‌رفتن این نمایش در خرم‌آباد گذشته است. معلوم نیست چرا خبر اعتراض به این نمایش یک ماه بعد رسانه‌ای می‌شود؟ روایت این خبرگزاری از تلاش برای مصاحبه با رئیس اداره ارشاد لرستان خواندنی است: «طی تمس تلفنی سعی بر رسیدن به پاسخ سؤال‌های خود بودیم که وی علاوه بر توضیحات خبرنگار فارس و تقاضای شفاف‌سازی از مصاحبه خود‌داری کرد و تنها بیانیه اداره کل ارشاد را تنها پاسخ خود دانست. او با این رفتار غیرحرفه‌ای نه‌تنها به سؤالات بی‌پاسخ، پاسخی نداد بلکه پرسش‌های دیگری را در ذهن به وجود آورد».

مدیرکل ارشاد لرستان در اقدامی که سایت‌های اصولگرا آن را «عجیب و حیرت‌انگیز» خوانده‌اند؛ چند کارمند خود را برکنار کرده است. دلواپسان البته توقیف این نمایش را به قضیه استعفای علی جنتی هم ربط داده و نوشته‌اند: «در پی ناکارآمدبودن بخش فرهنگی کشور، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از سمت خود استعفا داد، اما با رفتن وی همچنان یادگاری‌هایش در سایر استان‌ها در مسیر وی حرکت می‌کنند؛ مسیری که در آن حرکتی بر تقویت فرهنگ و هنر دیده نمی‌شود».