اشکان خطیبی: معیار ارزشیابی سلیقه‌ای است

خبرگزاری ایسنا: متر و معیار نظارت و ارزشیابی در حوزه‌ی تئاتر گاهی سلیقه‌ای می‌شود، نباید شرایط به گونه‌ای باشد که قدرت به چالش کشیدن از هنرمندی که اثری را روی صحنه می برد، گرفته شود.

«موسیو ابراهیم» نام نمایشی با بازی اشکان خطیبی و رضا مولایی و با نویسندگی، طراحی و کارگردانی علیرضا کوشک جلالی است که این شب ها در سالن کنش معاصر اجرا می‌شود. این نمایش که براساس داستان «موسیو ابراهیم و گل‌های قرآن» اریک امانوئل اشمیت نوشته شده، با بازیگران آلمانی از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۶ اجرا و کاندید بهترین اجرا در ایالت غرب آلمان شده‌ است.

اشکان خطیبی بازیگر نمایش «موسیو ابراهیم» درخصوص چگونگی اجرای این نمایش که ابتدا قرار بود همزمان با یک اثر دیگر به صحنه رود، توضیح داد:قرار ما بر این بود که «با کاروان سوخته» به همراه نمایش «موسیو ابراهیم» هر کدام جداگانه و پشت سر هم در یک سالن اجرا شوند که با منتفی شدن اجرای «با کاروان سوخته» فقط «موسیو ابراهیم» را به صحنه بردیم که البته این هم علیرغم داشتن محتوای دینی‌، با اصلاحاتی مواجه شد.

وی ادامه داد: البته به نظر می‌رسد درجه حساسیت مدیران بخش نظارت و ارزشیابی اداره‌ی کل هنرهای نمایشی بیشتر به افرادی بستگی دارد که می‌خواهند نمایشی را اجرا کنند، چون گاهی آثاری را روی صحنه می‌بینم که تعجب می‌کنم چگونه چنین دیالوگ‌های زننده‌ای از زبان بازیگران خارج می‌شود. شاید اجازه‌ی چنین اجراهایی فقط به این دلیل داده می‌شود که حدس می‌زنند کار آن‌ دوستان مخاطب زیادی نداشته باشد و به همین دلیل سخت‌گیری نمی‌کنند، اما برای همین نمایش «موسیو ابراهیم» که اتفاقا کاری دینی و با هدف تبلیغ اسلام است، برای اولین بار شاهد بودم که یکی از اعضای شورای نظارت در کنار متن، یادداشت‌هایی نوشته بود مبنی بر اینکه بخش‌هایی حذف و به جای آن عبارات دیگری استفاده شود.

خطیبی با اشاره به اینکه تا به حال شاهد ویرایش و اصلاح این چنینی در متنی نبوده است، افزود: اگر قرار است از این دست اتفاق‌ها بیفتد، نمی‌دانم پس چرا دوستان، خودشان سراغ نویسندگی نمی‌روند؟ البته با پیگیری‌هایی که انجام دادم متوجه شدم آقای امینی (مدیر بخش نظارت و ارزشیابی اداره کل هنرهای نمایشی) از این موضوع اطلاع نداشتند و بعد از مطلع شدن آن را پیگیری کردند، اما به هر حال اوضاع به نحوی شده که متر و معیار ارزیابی و ممیزی نسبت به برخی افراد سختگیرانه‌تر و نسبت به برخی دیگر راحت‌تر است؛ یعنی همه چیز سلیقه‌ای پیش می‌رود و من از آنجا که در برخی از پروژه‌ها به عنوان مجری طرح حضور داشتم با این مسئله زیاد برخورد کرده‌ام.

درباره اجرای این نمایش اول باید بگویم که چند سال قبل به علیرضا کوشک‌جلالی قول داده بودم نمایشی را به نام «با کاروان سوخته» با هم اجرا کنیم. این نمایش حدود ۹۰۰ اجرای بین‌المللی داشته که توسط علیرضا به زبان آلمانی نوشته شده و درباره‌ی حادثه‌ معروف "زولینگن" در آلمان است که در برهه ای به شکلی نژادپرستانه و با به آتش کشیدن خانه ها توسط عده ای اتفاق می افتاد.در اینجا با الهام از آن واقعه، ماجرای مردی ترک تبار نقل میشود که خانواده و زندگی خود را طی همین ماجرا از دست میدهد.

او با اشاره به اینکه داستان این نمایش به صورت مونولوگ و از زبان یک مهاجر ترک تبار مقیم آلمان روایت می‌شود، گفت: قصد داشتیم این نمایش را که تجربه‌ای بینافرهنگی است در ایران به صحنه ببریم و پس از آن در کشورهای دیگر هم اجرا کنیم، اما مدیران اداره‌ی کل هنرهای نمایشی اعلام کردند که اصلا امکان اجرای این اثر در حال حاضر وجود ندارد.

وی در ادامه با اشاره به نمایش «موسیو ابراهیم» که بر اساس داستان «موسیو ابراهیم و گل‌های قرآن» اریک امانوئل اشمیت است، اضافه کرد: بعد از متوقف شدن نمایش «با کاروان سوخته» و رایزنی‌های متعدد برای انتخاب بازیگر، به ترکیب من و رضا (مولایی) رسیدیم که تاکنون در نمایش‌های مختلف بیش از ۱۰۰ اجرا با هم داشته‌ایم و این تجربه، همکاری خوبی را می‌توانست رقم بزند.

خطیبی خاطر نشان کرد: با وجود اینکه اجازه‌ی اجرای نمایش «با کاروان سوخته» داده نشد، اما به عنوان عضوی از گروه کوچک این نمایش همچنان پیگیری و تلاش می‌کنم تا فرصت دیگری برای اجرای این اثر پیدا شود. «با کاروان سوخته» یک نمایش تلخ و سخت است که جایزه‌ی نمایش‌نامه‌نویسی مردمی آلمان را از آن خود کرده است.

خطیبی در پایان درباره‌ی نمایش «موسیو ابراهیم» نیز بیان کرد:‌ این نمایش تا ۱۲ آبان اجرا می‌شود، اما با توجه به استقبال مخاطبان در تلاش هستیم با هماهنگی مسئولان سالن چند شب دیگر هم اجرای نمایش را تمدید کنیم.