۸ درصد رشد اقتصادی، چگونه ممکن است؟

بنابراین به‌رغم تزریق ۱۶۷ و ۶۳۱ میلیارد دلار درآمد حاصل از صادرات نفت به اقتصاد کشور، متوسط رشد اقتصادی کشور در دو دوره مزبور به ترتیب ۲/ ۴ و ۳/ ۳ درصد بوده که کمتر از نصف هدف موردنظر (۸ درصد) است. جالب آنکه وقتی درآمد ۸ سال اول (۱۳۷۶ تا ۱۳۸۳) از نفت طی ۸ سال دوم (۱۳۸۴ تا ۱۳۹۱) حدود ۸/ ۳ برابر شد، نرخ رشد ۸ سال دوم کمتر از ۸ سال اول بود. این یکی از علائم سوء‌مدیریت بیشتر اقتصاد در دوره دوم بوده است، ولی نکته مشترک در طی دو دوره آن است که نرخ رشد اقتصادی کشور، طی ۱۶ سال از ۱۳۷۶ تا ۱۳۹۱ کمتر از نصف هدف و به‌طور متوسط معادل ۷/ ۳ درصد در سال بوده است.

اگر قرار باشد هدف ۸ درصد رشد تحقق یابد، باید پرسید چه تغییرات مشخصی باید در اقتصاد کشور رخ دهد که موجب رشد ۸ درصدی بشود. اگر روشن نباشد چه تغییرات مشخصی می‌تواند رشد اقتصادی را افزایش دهد، به صرف هدف‌گذاری ۸ درصدی، اقتصاد کشور ۸ درصد رشد نخواهد کرد. برای دستیابی به رشد ۸ درصدی حداقل دو اتفاق باید رخ دهد. اول آنکه بازده و بهره‌وری استفاده از دارایی‌های موجود کشور افزایش یابد. دوم باید سرمایه‌گذاری خارجی میزان سرمایه‌گذاری از منابع داخلی را تقویت کند تا سرمایه‌گذاری بیشتری از توان سرمایه‌گذاری ملی در اقتصاد صورت پذیرد.

اگرچه قانون رفع موانع تولید و سیاست‌های مختلف نظام بر بهبود فضای کسب‌و‌کار تاکید داشته است، ولی متاسفانه در گزارش بانک جهانی در سال ۲۰۱۶ ایران در بین ۱۹۰ کشور از نظر فضای کسب‌و‌کار رتبه ۱۱۸ را به‌دست آورده است؛ درحالی‌که رتبه‌های اول تا چهارم متعلق به سنگاپور، نیوزیلند، دانمارک و کره‌جنوبی است.