جنگ سرد تولیدکنندگان نفت خام برای سهم بازار

روزنامه ایران: مقام‌های بلندپایه سازمان کشورهای صادر کننده نفت (اوپک) روز جمعه (هفتم آبان ماه) در وین دور هم جمع شدند تا برای تعیین جزئیات طرح کاهش تولید نفت مذاکره کنند. اما پس از ساعت‎ها مذاکره اعضا به توافق دست نیافتند.

ظاهراً در این نشست ایران و عراق آمارهای مورد استفاده برای تخصیص سهمیه کاهش تولید خود را به چالش کشیدند و در این میان عراق پرچمدار برهم خوردن توافق بود.

در این باره مهدی عسلی، کارشناس ارشد انرژی با اشاره به رقابت اعضای اوپک برای دستیابی به سهمیه بالاتر به «ایران» گفت: «ظاهراً کشورهای عضو اوپک در توافق ٢٨ سپتامبر (هفتم مهر ماه) الجزیره با معافیت ایران، نیجریه ولیبی از شرکت در طرح «فریز نفتی» موافقت کرده بودند. از این بابت شاید آنچه باعث شد که نشست اوپک در روز جمعه بدون نتیجه پایان یابد، کارشکنی هیأت‌های نمایندگی کشورهای عضو باشد.» تولید نفت خام ایران، لیبی و نیجریه به علت اعمال تحریم‌ها یا درگیری‌های داخلی پایین آمده است.

عسلی درخواست عراق را عامل دوم سخت شدن دستیابی اوپک به توافق دانست و ادامه داد: عراق -دومین تولید کننده عمده اوپک- در حال مبارزه با گروه داعش است و به درآمد بیشتری نیاز دارد. لذا با وجود آنکه در سال‌های اخیر و پس از لغو تحریم‌های شورای امنیت این کشور تولید نفت خام خود را افزایش داده و در زمان کلید خوردن طرح فریز نفتی به ظاهر برای شرکت در این طرح موافقت کرد اما اکنون با جدی شدن اجرای آن، از شرکت در این طرح کناره‌گیری کرده است.

البته در بی‌نتیجه ماندن مذاکرات روز جمعه که بیش از ١١ ساعت طول کشید، ایران نیز بی‌تأثیر نبوده است. در این نشست ایران خواستار معافیت از سهمیه‌بندی تا سهمیه دلخواه خود بود اما در این باره کمیته بلندپایه به توافقی دست نیافت. ایران برای شرکت در طرح فریز نفتی شرط گذاشته که سهمیه‌ای معادل ۷/۱۲ درصد از سقف تعیین شده برای سازمان را به آن اختصاص دهند.اوپک ماه گذشته (هفتم مهر ماه) در الجزیره در باره کاهش تولید نفت خام و رساندن آن به دامنه ٣٢ میلیون و ٥٠٠ هزار تا ٣٣ میلیون بشکه در روز به توافق رسید که نخستین توافق اوپک در باره کاهش تولید از سال ٢٠٠٨ به این سو به منظور بهبود قیمت‌های نفت به شمار می‌رود. به گفته وزیر نفت ایران در حال حاضر تولید نفت خام کشور از مرز ۴میلیون بشکه در روز عبور کرده است.

البته این نخستین و آخرین دیدار مقامات نفتی و کارشناسان سازمان اوپک برای تعیین جزئیات طرح «فریز نفتی» نبود و دیروز هم این مقام‌های بلند پایه مطابق برنامه از پیش طراحی شده، با نمایندگان کشورهای تولید کننده غیرعضو اوپک که این سازمان از آنها برای محدود کردن عرضه، درخواست همکاری کرده است، جلسه داشته‌اند. کشورهای غیر عضو اوپک شامل روسیه، قزاقستان، مکزیک، عمان، جمهوری آذربایجان، برزیل و بولیوی، نمایندگان خود را برای شرکت در نشست روز شنبه به وین فرستاده‎اند.

بزریل، روسیه و قزاقستان سه کشوری هستند که احتمال افزایش تولید نفت خام آنها در سال ۲۰۱۷ وجود دارد. شرکت آنها در طرح فریز نفتی می‌تواند کمک بزرگی به بازار جهانی نفت خام باشد. نشست کمیته بلندپایه کارشناسان دوباره در ٢٥ نوامبر (پنجم آذر ماه) در وین پیشاپیش نشست آینده وزیران اوپک در ٣٠ نوامبر (١٠ آذر ماه) برای نهایی کردن سهمیه‎های هر کشور تشکیل خواهد شد. در این زمینه عسلی، کارشناس ارشد انرژی اظهار کرد: اجرای طرح فریز نفتی از فرمول معینی پیروی نمی‌کند.

تعدادی از کشورها تا سقف معینی از شرکت در این طرح معاف هستند و ما بقی نیز مطابق با توافقی که صورت خواهد گرفت از تولید خود کم خواهند کرد. به هر حال گفته می‌شود سهمیه هر یک از کشورهای تولید کننده نفت در نشست روز ۲۵ نوامبر مشخص خواهد شد. اوپک در تلاش است با کاهش روزانه ۷۰۰ هزار بشکه از تولید اعضا و همینطور ۳۰۰ هزار بشکه از تولید کشورهای غیر عضو در اوپک، مازاد عرضه جهانی نفت را که بخشی از آن به افزایش بی‌رویه تولید اوپک برمی‌گردد، از بازار خارج کند. این مازاد عرضه موجب شده تا قیمت‌ها در سال جاری به پایین‌ترین رقم در بیش از یک دهه گذشته برسد.

نماینده سابق ایران در مجامع انرژی و امور اوپک، اظهار کرد: اگر اعضای اوپک بتوانند برای کاهش ۷۰۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت خام سازمان به توافق برسند می‌توان امید داشت که سال ۲۰۱۷ میلادی، سال باثبات تری برای بازار جهانی نفت خام باشد. زیرا در این سال عرضه نفت خام مدیریت می‌شود اما تقاضا حدود ۲/۱ درصد رشد خواهد کرد.