رویاهایی که پشت مرز ماندند

خبرگزاری ایسنا - فاطمه کریخان: درست در شمالی‌ترین نقطه خاک فرانسه،‌ در کوتاه‌ترین فاصله با بریتانیا،‌ «جنگل» قرار دارد،‌ زمین‌های خالی اطراف شهر «کاله» در نزدیک‌ترین فاصله به مرزهای بریتانیا،‌ آخرین مقصد اروپایی پناه‌جویانی است که می‌خواهند به انگلیس بروند.

انگلستان به دلیل قوانین مهاجرت متفاوتش، مقصد محبوبی برای خیلی از پناهجویان است. علاوه بر این که نیمی از مردم دنیا انگلیسی را زبان دوم خود می‌دانند،‌ این کشور از کمپ‌های پناهندگی برای اسکان پناهجویان تا زمان روشن‌شدن وضعیت درخواست آنها استفاده نمی‌کند، در نتیجه در انگلیس می‌شود زودتر سر و سامان گرفت و از اقامت اجباری در کمپ‌های دربسته خبری نیست؛ اما فرانسه هم در پرداخت هزینه‌های این محبوبیت شریک است.

از 1999 تا به حال،‌ پناهنده‌هایی که به دنبال راهی برای ورود به انگلستان بوده‌اند در زمین‌های تصرف‌نشده این شهر ساکن می‌شدند تا فرصتی برای خروج پیدا کنند و در تمام این مدت به مکان‌هایی که اشغال می‌کردند «جنگل» می‌گفتند. هر بار که مقامات فرانسوی زمین‌هایی را که به اشغال درآمده بود، پس می‌گرفتند، آن‌ها جای دیگری در حومه شهر پیدا می‌کردند و این روند ادامه پیدا می‌کرد.

در جریان بحران مهاجرت اخیر ناشی از ناآرامی‌های سوریه و بعضی کشورهای آفریقایی، تعداد کسانی که خودشان را به زمین‌های اشغال‌نشده در شهر کاله رسانده‌اند، ‌بیشتر شده است. در سال 2015 ، 10 کمپ به عنوان جنگل در شهر کاله وجود داشته که تنها در یکی از آن ها تا 6000 نفر پناهنده ساکن بوده‌اند. برآوردها نشان می‌دهد در سال جاری میلادی حداقل 10 هزار نفر در این محل ساکن شده‌اند که حدود 1000 نفر آنها بچه‌های تنها و بدون سرپرست بوده‌اند.

تخمین زده می‌شود در تابستان‌ها روزانه بین 150 تا 170 نفر به جمعیت مهاجرانی که به این منطقه می رسند اضافه می‌شود. فرانسه برای حل مشکل این شهر محل‌هایی برای ثبت‌نام از پناهجویان در نظر گرفت و با پاکسازی بعضی زمین‌های اشغال‌شده،‌ برخی پناهجویان را در خانه‌های پیش ساخته اسکان داد،‌ اما بسیاری از پناهجویان که می‌خواهند هر طور شده خودشان را به انگلیس برسانند از ثبت‌نام در فرانسه و اسکان در خانه‌های پیش‌ساخته خودداری کردند؛ چون فکر می کردند این کار باعث می‌شود دیگر نتوانند از فرانسه خارج شوند.

اردوگاه کاله پناهگاهی برای مردمی با ملیت‌های مختلف است؛ از عراقی و سوری گرفته تا مردم شاخ آفریقا،‌ افغانستان و البته ایران. یک تحقیق دانشگاهی که در این محل انجام شده نشان می‌دهد کسانی که در آن زندگی می‌کنند عموما دچار اختلال اضطراب بعد از حادثه هستند، تعداد دستشویی‌ها و حمام‌های اردوگاه به قدر کافی نیست و تنها یک وعده غذایی که بعد از فشار های زیاد به دولت فرانسه برای پناهجویان مستقر در این منطقه در نظر گرفته شده، توسط خیریه‌ها تهیه و پخش می‌شود. اما غذا دادن به 10 هزار نفر،‌ حتی برای یک وعده هم کار دشواری است.

مدیر یک «ان‌جی‌او»ی حمایت از پناهجویان،‌ (helprefugees) در این مورد به گاردین گفته است: « ما تلاش می‌کردیم به مردم غذا بدهیم،‌ اما حتی اگر یک وعده غذا در روز هم پخش کنیم،‌ باز هم بیش از 7 هزار وعده غذا باید توزیع شود،‌ کار بسیار سختی است که به منابع بسیاری هم نیاز دارد.»

علاوه بر مساله تامین غذای پناهجویان،‌ مسائل مربوط به بهداشت محیط،‌ شیوع بیماری‌ها و دسترسی به امکانات بهداشتی مانند آب،‌ حمام و دست‌شویی هم در کاله بحران بوده است. یکی از پزشکانی که با «ان‌جی‌او»ی «سنت فرانسیس» کار می‌کند در این مورد می‌گوید: « وقتی دولت زمین‌های تحت اشغال پناهجویان را کمتر کرد،‌ جمعیت مردم فشرده‌تر شد؛ دو برابر جمعیت در نیمی از فضای قبلی زندگی می‌کردند،‌ دسترسی به آب بهداشتی آن‌ها محدود بود و تعداد دستشویی‌ها و حمام‌های موجود هم کافی نبود.»

در کنار این نگرانی‌ها،‌ اعتراض‌های مردم محلی به مهمان‌های ناخوانده و درگیری‌های گاه و بیگاه هم بر مشکلات افزود. مهاجرانی که در ورودی تونل بین فرانسه و انگلیس تلاش می‌کرند غیر قانونی سوار کامیون‌های حمل بار شوند،‌ چند باری با مردم محلی دچار زد و خورد شدند،‌ مغازه‌دارها از ترس دزدی مهاجران را به مغازه‌هایشان راه نمی‌دادند و مهاجرانی که نه زبان می دانستند نه قصد اقامت در فرانسه را داشتند،‌ نمی‌توانستند کاری هم برای خودشان دست و پا کنند، در نتیجه، محل اسکان پناهجویان تا به حال بارها صحنه درگیری و اعتراض بوده است. مردمی که احساس نا امنی می‌کردند بارها با تجمع از دولت خواسته‌اند فکری به حال پناهجویان بکند،‌ اما آنها تنها کسانی نیستند که نگران این وضعیت بوده‌اند.

‌ گروه‌های فعال حقوق بشری هم تابستان امسال با اعتراض‌های سازمان‌یافته در این منطقه از دولت فرانسه خواسته‌اند امکانات بیشتری در اختیار کمپ‌های مهاجران قرار دهد، تابستان امسال بعد از این که اعضای یک «ان‌جی‌او»ی انگلیسی از هوادارانشان خواستند علیه «سیاست‌های بسته مهاجرتی انگلیس و تعهد ناکافی دولت فرانسه به تامین شرایط زندگی برای مهاجران» در کاله تظاهرات کنند.

سه جوان انگلیسی عضو کمپین «دنیای بدون مرز» بازداشت و چند نفر از جمله چند پلیس فرانسوی در درگیری‌ها زخمی. دولت فرانسه بعد از مسدود کردن کانال ارتباطی بین کاله و جزیره انگلیس و بعد از ساختن خانه‌های کانتینری برای اسکان عده‌ای از پناهجویان در همان منطقه، اما بالاخره تصمیم گرفت برنامه عملی‌تری تدارک ببیند.

علاوه بر انتقادهای تند «فرانسوا اولاند» رییس‌جمهوری فرانسه از بریتانیا، که خواسته بود این کشور نقش پررنگی در مدیریت بحران کمپ پناهنده‌ها بازی کند،‌ فرانسه بالاخره تصمیم گرفت جنگل را امسال پیش از آغاز فصل سرما به کلی خالی از پناهجویان کند؛ آن هم بعد از این که «نیکولا سازکوزی‌» رییس جمهوری قبلی و راست‌گرای فرانسه اعلام کرد در انتخابات سال 2017 شرکت خواهد کرد و یکی از برنامه‌هایش حل بحران شهر کاله و کمپ جنگل خواهد بود.

تصمیم به تخلیه اردوگاه جنگل که سپتامبر سال جاری رسما اعلام شده بود، ‌از ابتدای هفته گذشته آغاز شد و خیلی زودتر از آنچه پیش‌بینی می‌شد روز جمعه به پایان رسید. همه مردمی که در این منطقه ساکن شده بودند،‌ به صورت گروهی یا جدا جدا،‌ ثبت‌نام کردند و سوار اتوبوس شدند و رفتند تا اقامت اجباری در کمپ‌های دربسته را آغاز کنند و منتظر بمانند تا درخواست‌های پناهندگی‌شان بررسی شود.

مشکل شهر کاله اما همچنان به قوت خود باقیست، با این که امسال دولت فرانسه موفق شده است تعداد بیشتری از پناهجویان را پیش از آغاز فصل سرما از این منطقه دور کند،‌ اما مثل سال های گذشته دوباره در آغاز فصل گرما باز هم مردمی با امیدواری‌ها و ترس‌هایشان به کاله خواهند رفت تا خودشان را به بریتانیا برسانند.