کاهش ۸۰ درصدی بارندگی در پاییز امسال

روزنامه وقایع اتفاقیه نوشت: باران نیمه‌شب گذشته، دعای گلوهای خشک‌شده و چشم‌های سوخته از آلودگی را اجابت کرد و تهران بعد از ۱۰ روز دست‌و‌پنجه نرم کردن با هوای گرفته از دود، نفسی کشید.

طبق همين گزارش‌ها، سال آبي گذشته (اول مهر ۹۴ تا ۳۱ شهريور ۹۵) نسبت به سال قبلش، نه‌تنها کاهش نداشته بلکه تا حدي افزايش را هم تجربه کرده بود. در گزارش سال گذشته آمده بود: «سال آبي ۹۵-۹۴، امروز با ۲۴۱ ميلي‌متر بارندگي، درحالي پايان يافت که ميزان بارش‌هاي کشور، کاهشي دو درصدي را نسبت به متوسط بلندمدت و افزايشي ۲۲ درصدي نسبت به پارسال تجربه کرد.»

کاهش بارندگي در اثر ايجاد آلودگي در بلندي‌هاي پيرامون شهر تهران، احتمالا بسيار بيشتر از کاهش بارندگي در خود شهر تهران است. اگر با وجود ثابت‌بودن آمار بارش برف و باران در کلانشهرهاي کشور، باز هم از کاهش ذخاير آبي گلايه داريم، پس حتما بايد مشکل را در کوهستان‌ها که عمده‌ترين تأمين‌کننده آب رودخانه‌ها هستند، جست‌وجو کنيم؛ بنابراين کارشناسان هواشناسي، با آگاهي بر ميزان بار آلودگي هوا، مي‌توانند دقت پيش‌بيني بارش‌هاي جوي را افزايش دهند. و اما حرف آخر: نسبت دادن تمام مشکلات محيط‌زيستي ايجاد شده به خداوند، خواست و مشيت الهي و تغييرات جوي، بهترين و ساده‌ترين راه براي انجام ندادن وظيفه‌اي است که به عهده‌مان گذاشته شده. آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ کشور، نه‌تنها به سلامت افراد جامعه آسيب مي‌رساند بلکه با کاهش بارش به‌ويژه در کوهستان‌ها و بلندي‌ها، توازن حيات را نيز برهم مي‌زند.»

خيلي‌ها وقتي اوضاع را چنين مي‌بينند، گزينه ايجاد باران‌هاي مصنوعي را پيش مي‌کشند اما گويا اين روش چنان‌ گران تمام مي‌شود که انگيزه مسئولان براي انتخاب آن را از بين مي‌برد؛ البته مديرعامل شرکت آب منطقه‌ اي تهران، از احتمال اجراي باروري ابرها خبر داد و گفت که اعتبار لازم براي انجام اين کار، حدود ۹ ميليارد تومان است. هفته گذشته، مدير مرکز تحقيقات و مطالعات باروري ابرها در مورد آخرين وضعيت انجام طرح باروري ابرها گفت: هنوز هيچ اعتباري به اين مرکز تخصيص نيافته اما اگر اعتبارات به‌زودي تخصيص يابد از ۱۵ آبان،‌ کار باروري ابرها را آغاز خواهيم کرد.

بنا به گفته محمدمهدي جواديان‌‌زاده، تاکنون نامه‌نگاري‌هاي زيادي براي تخصيص اعتبارات، صورت گرفته که تا اين لحظه نتيجه‌بخش نبوده است اما اميدواريم که اين اعتبارات تا قبل از آبان‌ تخصيص يابد زيرا در غير‌اين‌صورت، بايد انجام پروژه را به تعويق بيندازيم، چون براي دريافت يک هواپيما به‌منظور باروري ابرها نيازمند يک ميليارد تومان اعتبار هستيم که با لحاظ سوخت، بيمه و هزينه‌هاي ديگر، يک ميليارد و ۲۰۰ میلیون تومان هزينه براي مؤسسه به‌همراه دارد. اين درحالي است که اگر کمبود بارندگي را با ابرهاي باران‌زا برطرف نکنيم، ممکن است در آينده نه‌چندان دور، شاهد خشکسالي شديدي شويم که پيامدهاي آن، قطعا غير‌قابل جبران خواهد بود؛ بنابراين، عزم ملي و تخصيص بودجه به روش هاي جايگزين، تا حدودي مي توانند به رفع اين معضل کمک کنند تا علاوه بر شهروندان کنوني، آيندگان نيز بتوانند با استفاده از موهبت بارندگي از عواقب خشکسالي در امان باشند. حالا بايد ديد، ابرهاي باران‌زايي که تعدادشان هم نسبت به سال قبل، کمتر به‌نظر مي‌رسد، توان ايستادن در مقابل آلودگي و سبک‌کردن بارشان را بر فراز شهرهاي بزرگ دارند يا بايد دست به کار ديگري زد.