تكليف اسكان همراهان بيمار را چه كسي بايد روشن كند؟

جوان نوشت: «اسكان همراهان بيمار»؛ سناريوي تلخي كه شايد اگر سرما حكمفرماي سرزمين و كلانشهر تهران نمي‌شد بازهم همچون سال‌هاي قبل به فراموشي سپرده مي‌شد و برگي ديگر از هزاران وعده بي‌سرانجام ورق مي‌خورد. معضلي كه علاوه بر بار سنگين روحي و جسمي ناشي از سرگرداني و آوارگي، به وجهه شهر آسيب وارد كرده و در سطحي بالاتر و نگاهي كلان‌تر، همراهان بيمار را در هر گروه جنسيتي و رده سني در معرض آسيب‌هاي اجتماعي كلانشهري چون پايتخت قرار مي‌دهد.

همزمان با ورود موج سرماي بي‌سابقه به كشور بود كه عكس‌هاي زيادي از شرايط وخيم چادر همراهان بيمار در كنار بيمارستان‌ها منتشر شد و همين بهانه كافي بود تا وعده‌هاي بر زمين مانده مسئولان يادآوري شود.

از وعده ارائه تسهيلات به همراهان تا اعطاي دمپايي و ليوان و بشقاب!

در اوج تب و تاب فعاليت‌هاي وزارت بهداشت براي اجراي طرح تحول نظام سلامت بود كه ساماندهي وضعيت همراهان بيماران نيز جزوي از دستور كار مسئولان وزارت بهداشت قرار گرفت و حتي برخي معاونين وزارت بهداشت از ارائه تسهيلات براي همراهان بيمار در برنامه تحول نظام سلامت خبر دادند، اما بعد از مدتي گويا دشواري تحقق وعده ساماندهي همراهان بيماران، مسئولان اين وزارتخانه را تنها به ارائه ملزوماتي چون دمپايي و ليوان و بشقاب سوق داد.

اين در حالي است كه پس از اين با انعقاد تفاهمنامه شهرداري و وزارت بهداشت، شهرداري تهران به جاي نهادهاي حمايتي دولتي دست به كار شد و علاوه بر اخذ قرارداد با هتل آروين در منطقه ۶، مركزي ديگر تحت عنوان «همراه‌سراي بيماران جواد الائمه» نيز در اين منطقه (خيابان قريب مقابل بيمارستان امام خميني(ره)) به دليل وجود ۱۱ بيمارستان، مركز درماني و كلينيك تخصصي احداث كرد كه در مدت كوتاهي توانست خدمت‌رساني ارزنده‌اي را نسبت به همراهان بيماران داشته باشد، اما پر واضح است كه اين همراه‌سرا براي پوشش حمايتي همه همراهان بيماران در كلانشهري چون تهران كافي نيست.

اسكان‌دهي به همراهان بيماران وظيفه كيست؟

ساخت همراه‌سرا در منطقه ۶ پايتخت، نمونه‌اي از اين اقدامات مثبت بوده كه به گفته شهردار اين منطقه، احداث مراحل بعدي اين همراه‌سرا هم در دست اقدام است، اما از سوي ديگر اين ارگان در پاسخ به انتظارهاي پيش آمده، ساخت همراه‌سراها را موضوع ملي مي‌داند كه صرف فعاليت شهرداري موجب پايمال‌شدن حقوق شهروندان تهراني خواهد شد و كارشناسان مسائل شهري ادله خود را نيز مبتني بر اين مي‌دانند كه اعتبارات شهرداري تهران از عوارض شهري تأمين مي‌شود، بنابراين از لحاظ قانوني نمي‌توان عوارض پرداخت شده از سوي شهروندان پايتخت را براي اسكان شهروندان شهرهاي ديگر خرج كرد. در مقابل، ايرج حريرچي، سخنگوي وزارت بهداشت، احداث همراه‌سراها را در حيطه وظايف وزارت بهداشت توصيف نكرده است و مي‌گويد: وظيفه اصلي وزارت بهداشت، درمان بيماران است.

خيران به ياري مسئولان بشتابند!

عبور بي‌تفاوت وزارت بهداشت به عنوان متولي امر درمان در كشور از كنار اسكان همراهان بيماران تا جايي است كه سخنگوي اين وزارتخانه در ادامه اظهارات خود به صراحت مشاركت ساير سازمان‌هاي ذي‌ربط همچون شهرداري، وزارت كشور و نهادهاي خيريه را در خواست مي‌كند.

در نهايت هم مشكل اصلي را مبتني بر اين مي‌داند كه بيماران بعضاً بدون ارجاع به مراكز درماني شهر خود، به تهران و شهرهاي بزرگ مراجعه مي‌كنند.

البته هرچند كه مسئولان وزارت بهداشت معتقد به توزيع متخصص و ايجاد تخت‌هاي ويژه در سراسر كشور پس از اجراي طرح تحول سلامت هستند، اما نقطه مغفول مانده درست در همين‌جاست كه اگر در واقعيت امر چنين عدالتي در سراسر كشور حكمفرماست، چرا يك روستايي بايد براي درمان بيمار خود زجر آوارگي و مخارج سنگين درمان را در كلانشهرها متحمل شود؟

و اين در حالي است كه بسياري از كشورهاي توسعه‌يافته فارغ از شعار توزيع عادلانه امكانات درماني در سراسر كشور، اقامت همراهان بيمار را بخشي از اقدامات اجرايي خود تعريف مي‌كنند و اينچنين است كه اگر در كشور ما نيز امكانات درماني در تمامي نقاط كشور به صورت عادلانه توزيع شود، نيازي نخواهد بود يك بيمار از شهرهاي دور افتاده به اميد درمان راهي كلانشهرها شود و شرايط نا مساعد در شهرهاي بزرگ را تحمل كند.
باشد كه كنار دست به دست شدن توپ وظايف مسئولان، به همين جمله رهبر معظم انقلاب بسنده شود: «كاري كنيم كه بيمار جز دغدغه بيماري، رنج ديگري نداشته باشد.»