عباس عبدی: آيا افكار عمومي اشتباه مي‌كند؟

فارغ از اين نكته، به نظر مي‌رسد كه بخشي از تحليلگران سياسي ميان نتيجه حاصل از افكار عمومي با يك تصميم عادي فرق لازم را نمي‌گذارند. وقتي مي‌گوييم كه يك پزشك اشتباه كرده است، معناي آن روشن است. اساس تصميم‌گيري پزشك، بر دانش پزشكي مبتني است؛ دانشي كه طي سال‌ها به فرد آموزش داده شده و انتظار مي‌رود كه براساس آن طبابت كند. و فرض است كه هر پزشكي در هر نقطه از جهان هنگامي كه با بيمار مشابهي مواجه مي‌شود از دستورالعمل درماني يكساني تبعيت كند. اشتباه پزشكي يعني اينكه يا بيماري را درست تشخيص نداده يا آنكه تجويز را نادرست انجام داده است. به همين دليل مراجع يا شوراهايي براي سنجش ميزان درستي يا نادرستي تصميمات پزشكان وجود دارد.

درباره درستي يا نادرستي افكار عمومي نمي‌توان به راحتي قضاوت و داوري كرد. بيش از هر چيز بايد كوشيد آن را فهميد و درك درستي از آن پيدا كرد. بايد علل شكل‌گيري آن را يافت. بي‌توجهي به افكار عمومي يا رودررويي با آن ممكن است نتيجه‌اي كاملا برعكس انتظار داشته باشد. اين مساله به ويژه هنگامي كه افكار عمومي داراي خصلت سلبي است، اهميت دارد.

افكار عمومي، در مواردي بي‌رحم است. ولي كساني كه با اين بي‌رحمي مواجه مي‌شوند، خود را در موقعيت مظلوميت تعريف و تصور مي‌كنند، در حالي كه اين بي‌رحمي نتيجه و واكنشي به بي‌رحمي‌هاي همين مظلوم‌نماها در طول زمان زيادي است كه عليه مردم اعمال كرده‌اند و اكنون به يكباره مجال بروز پيدا مي‌كند. هدف تبرئه يا دفاع از افكار عمومي نيست. هدف شناختن مسوولان اصلي در شكل‌گيري اين افكار عمومي است. به ويژه كساني كه مسوول هستند و هنوز متوجه مسووليت خود نيستند. كساني كه خود را در مقام داوري افكار عمومي قرار مي‌دهند، دست‌شان به اين مشكل آلوده‌تر است. از اين منظر اگر نگاه كنيم قضاوت‌مان به انتخابات سال ١٣٨٤ ايران و ٢٠١٦ امريكا عوض يا تعديل خواهد شد.