دولت فقط نظاره‌گر ترافیک ده‌ها کیلومتری پایتخت است

جوان نوشت: افزايش بار ترافيك كه در طول سال مختص ايام خاصي همچون زمان بازگشايي مدارس و روزهاي پاياني سال بوده حالا به افزايش زمان و تعداد روزهاي آن ترافيك به معضل اصلي پايتخت‌نشينان تبديل شده است كه با كوچك‌ترين بهانه‌اي معابر اصلي شهري قفل شده و رانندگان و مسافران ساعت‌ها در ترافيك شديد معابر گير مي‌كنند.

حركت لاك‌پشتي خودروها در ترافيك به حدي كند است كه نقشه ترافيكي را در مسير و معابر اصلي قرمز مي‌كند و حالا پليس اعلام كرده است كه افزايش تعداد خودروها و استفاده از وسايل تك سرنشين سبب شده است تا بار ترافيك معابر ديگر گنجايش چندین ميليون‌ را نداشته باشد. براين اساس به دليل بي‌توجهي به تكميل شبكه حمل و نقل عمومي از سوي دستگاه‌هاي متولي به خصوص نبود حمايت لازم از توسعه مترو توسط دولت سبب شده است تا معابر پايتخت ديگر جايي براي تردد و توقف خودروها نداشته باشد. اين در حالي است كه همچنان روزانه يك هزار دستگاه اتومبيل و موتوسيكلت وارد معابر شهري پرترافيك مي‌شود.

افزايش ترافيك‌هاي چند ده كيلومتري در پايتخت

بارها با افزايش بار ترافيك معابر اصلي شهر و ساير معابر عبوري نيز با انبوه خودروها قفل شده و ترافيك‌هاي چند ده كيلومتري در پايتخت شهروندان و رانندگان وسايل نقليه را ساعت‌ها در ترافيك سرگردان كرده است. در اين زمينه پايتخت حتي ترافيك 181 كيلومتري را نيز در ابتداي بازگشايي سال تحصيلي جديد تجربه كرد.

حالا با هر بهانه‌اي شده بارش برف و باران يا لغزندگي معابر نقشه ترافيكي پايتخت قرمز مي‌شود. ترافيك صبحگاهي و شبانگاهي در معابر اصلي پايتخت تا آنجايي گسترش يافته است كه ديگر حضور پليس هم جوابگوي تسهيل در رفت و آمد شهري نمي‌شود. حركت لاك‌پشتي در ترافيك معابر اصلي پايتخت علاوه بر اتلاف زمان سبب افزايش آلودگي هوا و افزايش مصرف سوخت نيز مي‌شود. سردي هوا از يك سو سبب شده است تا شهروندان در ساعات اوج ترافيك از وسايل نقليه شخصي خود استفاده كنند و از سوي ديگر نبود شبكه حمل و نقل عمومي و امكان دسترسي به نقاط مختلف پايتخت عامل ديگري است كه بر بار ترافيك پايتخت افزوده و معابر شهري را به پاركينگ بزرگ خودروها تبديل كرده است.

راهكار پليس براي روان‌سازي ترافيك پايتخت

افزايش ترافيك در معابر شهري تا آنجايي گسترده شده كه يك مقام پليس در برنامه زنده تلويزيوني اعلام كرد با توجه به آنكه روزانه يك هزار دستگاه خودرو و موتورسيكلت وارد معابر شهر تهران مي‌شود، گنجايش معابر پايتخت به خصوص معابر اصلي تكميل شده است و براي برون رفت از اين مشكل و معضل بايد دو راهكار را مدنظر قرار داد. پليس اجراي طرح زوج و فرد براي تمامي معابر اصلي شهر را يكي از اين راهكارها عنوان كرد و راهكار ديگر را همكاري و مشاركت شهروندان در استفاده نكردن از خودروهاي شخصي و تك‌سرنشين بيان داشت. براين اساس از شهروندان درخواست كرد تا پليس را در روان‌سازي ترافيك ياري كنند. در حقيقت زماني مي‌توان از شهروندان درخواست همكاري و مشاركت كرد كه بسترهاي لازم براي تردد شهروندان در شهر و معابر شهري فراهم شده باشد و تا زماني كه اين مهم انجام نشود نبايد انتظار داشت كه ترافيك روان گردد. با اين حال اجراي طرح‌هاي زوج و فرد به صورت دائم براي خودروها نيز مسائل و مشكلات بسياري را به همراه دارد كه بايد بسترهاي لازم و تمهيدات در اين زمينه ديده شود.

اما آنچه مي‌تواند به ترافيك شهري كمك كند، نگاه دولت به توسعه زيرساخت‌هاي حمل و نقل عمومي در شهرها و به‌خصوص كلانشهرها است كه مي‌تواند كاهش بار ترافيك معابر شهري را به همراه داشته باشد و مشاركت شهروندان را افزايش دهد و تا زماني كه دولت نتواند و نخواهد به اين مهم توجه كند ‌ ترافيك معابر شهري را قفل كرده و تهران را به پاركينگ بزرگ خودروها تبديل خواهد كرد؛ معضلي كه لحظه لحظه به آن نزديك‌تر مي‌شويم!

عدم تناسب كمي ميان خودروهاي فعال در ناوگان حمل و نقل عمومي با جمعيت
چندي پيش، رئيس كميسيون اجتماعي مجلس شوراي اسلامي با اشاره به معضل فرسودگي ناوگان حمل و نقل عمومي درون‌شهري و برون‌شهري كشور عنوان كرد: در يك دهه گذشته، تدابير مطلوبي براي نوسازي ناوگان حمل و نقل اتخاذ شده كه البته در حال حاضر آن اقدامات (در اثر مرور زمان و كاركرد) با استهلاك و فرسودگي همراه شده است.

عدم تناسب كمي خودروهاي سبك و سنگين فعال در ناوگان حمل و نقل عمومي با جمعيت موجود، يكي ديگر از نارسايي‌هاي جدي در اين حوزه محسوب مي‌شود.

رضا احتشام، كارشناس حمل و نقل‌به باشگاه خبر‌نگاران جوان مي‌گويد:ناهمساني كمي در تعداد خودروها با تقاضايي كه براي دريافت خدمات وجود دارد، به تدريج به بار استهلاك خودروها مي‌افزايد زيرا قاعدتاً در چنين شرايطي، خلأ كمبودها با كاركرد مضاعف و دو‌چندان ناوگان حمل و نقل پوشش داده مي‌شود كه اين موضوع با آنچه از آن تحت عنوان ظرفيت خدمات‌دهي ياد مي‌شود تناسب منطقي و مطلوبي نخواهد داشت. وي مي‌افزود: تحت‌الشعاع قرار گرفتن حريم عمومي، سلب آرامش و بعضاً برخوردهاي فيزيكي و تنش‌هاي روحي و رواني ناشي از كثرت و حضور فراتر از ظرفيت مسافر در ناوگان حمل و نقل عمومي، از پيامدهاي چنين نارسايي به شمار مي‌رود كه با شاخص‌هاي حمل و نقل توسعه‌يافته و استاندارد قابل تعريف نيست.

احتشام با اشاره به سه عنصر جاده، خودرو و عوامل انساني به عنوان اضلاع اصلي سوانح جاده‌اي مي‌گويد: به واقع ايمني نامطلوب برخي خودروها، استحكام ضعيف بدنه و همچنين غير‌استاندارد بودن و و‌جود برخي نواقص در سيستم ترمز و... از ديگر عوامل مؤثر در تلفات و مصدوميت‌هاي جاده‌اي به شمار مي‌رود و به طور يقين با نوسازي ناوگان حمل و نقل عمومي فرسوده، به خصوص در حوزه برون‌شهري، بخشي از اين تلفات و مصدوميت‌ها كاهش مي‌يابد.

طرح جامع ترافيك پايتخت راهكاري كه بايد اجرايي شود

براين اساس لازم است تا طرح جامع حمل‌و‌نقل عمومي و طراحي اجرايي شود تا در فازهاي زماني پي در‌پي‌شريان‌هاي شبكه حمل‌و‌نقل تكميل شود و شهروندان با كمترين طي مسافت كمتر از 500 متر بتوانند به اولين وسيله حمل‌و‌نقل عمومي دسترسي پيدا كنند تا علاوه بر تكميل حمل‌ و ‌نقل عمومي، سيستم‌هاي هوشمند حمل‌و‌نقل، مهندسي ترافيك، مديريت سيستم‌هاي حمل‌و‌نقل و ايمني ترافيك مدنظر قرار گيرد و مديريت حمل‌و‌نقل شهري در سايه طرح جامع بتواند به اهداف و چشم‌اندازهاي خود براين اساس دست يابد.

چندي پيش سرانجام لايحه بازنگري طرح جامع، با اصلاحاتي به تصويب كميته حمل‌و‌نقل و ترافيك شوراي اسلامي شهر تهران رسيد. در اين زمينه سرخو، رئيس كميته حمل‌و‌نقل شورا درباره لايحه «بازنگري طرح جامع حمل‌و‌نقل و ترافيك» مصوب كميته حمل‌و‌نقل و ترافيك شوراي اسلامي شهر تهران در كميسيون شورا اعلام كرد كه بيشتر اختلافات اصلي بر سر موضوع احداث خطوط مترو، ناوگان اتوبوسراني، معابر و تقاطعات غير‌همسطح تا افق طرح جامع، يعني سال 1404 است. سرخو در خصوص خطوط مترو افزود: كل خط متروي مورد نياز شهر تهران طبق لايحه طرح جامع مصوب كميته حمل‌و‌نقل و ترافيك 747 كيلومتر است كه از اين مقدار، 514كيلومتر در داخل شهر تهران و 233 كيلومتر بيرون شهر تهران است كه به 760 كيلومتر تغيير يافته است يعني 13 كيلومتر خطوط سريع‌السير ريلي (LRT) به خطوط حمل‌و‌نقل شهر تهران اضافه شده است كه نهايتاً اين خط سريع ريلي حذف شد. رئيس كميته حمل‌و‌نقل شورا در خصوص يكپارچگي مدل‌هاي حمل‌و‌نقلي اظهار داشت: تمامي مدل‌هاي حمل‌و‌نقلي بايد يكپارچه ديده شوند و با يكديگر همپوشاني داشته باشند بنابراين در طرح جامع بايد اين موضوعات كامل‌تر ديده شوند.
‌
دغدغه ترافيك براي شهر 13 ميليوني

براساس آمار غير‌رسمي جمعيت شهر تهران به 13 ميليون نفر افزايش يافته است و تشديد بار ترافيك همچنان به عنوان اصلي‌ترين دغدغه شهروندان و مسئولان در شهر مطرح است و تا زماني كه آمد و شد شهري تسريع و تسهيل نشود و شبكه‌هاي حمل‌و‌نقل عمومي تكميل نشود نبايد منتظر گرهگشايي از بار ترافيك بود.