هشدار درباره کمرنگ شدن اعتماد مردم

خبرآنلاین: دکتر بیتا مدنی، جامعه‌شناس، می‌گوید: وقتی شهروند می‌بیند در سطوح بالاتر، اختلاس و بی‌قانونی وجود دارد، تمایلی در خودش احساس نمی‌کند نسبت به ناهنجاری‌های کوچک واکنش نشان دهد.

دكتر بیتا مدنی، دكترای جامعه‌شناسی فرهنگی، با حضور در کافه خبر، با بیان این كه باید مراقب گسست اجتماعی بین مردم و مسئولان بود، هشدار داد: اعتماد، یک سرمایه اجتماعی است که در جامعه ما در حال از دست رفتن است و حتی در بین اعضای خانواده و بین زن و مرد هم کمرنگ‌تر از گذشته شده است.

او با اشاره به آنچه درباره زن دستفروش شمالی و مداخله نكردن مردم در درگیری او با شهرداری پیش آمد،‌ اظهار كرد: در شرایطی که ماموران شهرداری در حال برخورد با زن دستفروش بودند، افراد می‌توانستند انتخاب کنند که یک گوشه بایستند و کاری نکنند یا می‌توانستند انتخاب کنند وارد صحنه شده و حتی به خاطر همشهری‌شان با آنها برخورد شود. در چنین شرایطی افراد طبیعتا احتساب عملگرایانه می‌کنند، هزینه - فایده را محاسبه می‌کنند که بهتر است وارد مشاجره شوند یا نه. آنها در عین حال که ممکن است دلشان بخواهد وارد ماجرا شوند، از خودشان می‌پرسند کجا حقوق شهروندی من رعایت شده که حالا بخواهم از حقوق دیگران دفاع کنم؟ بنابراین تصمیم می‌گیرند کنار بایستند.

مدنی تاكید كرد: یکی از مواردی که می‌توانیم بگوییم شاید مردم را از مداخلات اجتماعی بازمی‌دارد این است که در پناه نهادهای قانونی قرار نمی‌گیرند و حتی شاید مورد مواخذه و تنبیه یا تعقیب واقع شوند. در فرآیند آموزش‌پذیری و اجتماعی شدن، سیستم می‌تواند افراد را کنشگر تربیت کند یا آنها را از مداخله در وضعیت دیگران منع کند. شکاف طبقاتی، شکاف جنسیتی، اختلاس و ... را می‌بینیم اما از کنار آن رد می‌شویم و شاید تنها به نوعی نقد از جنس طنز و لطیفه بسنده می‌کنیم. وقتی شهروند می‌بیند در سطوح بالاتر، اختلاس و بی‌قانونی وجود دارد، تمایلی در خودش احساس نمی‌کند نسبت به ناهنجاری‌های کوچک واکنش نشان دهد.

او با بیان این كه وضعیت را، هم در سطوح کوچکتر مانند خانواده و هم در سطوح بزرگتر مانند رابطه میان مردم، شبکه‌های خویشاوندی و رابطه با حاکمیت می‌توان دید، گفت: در خانواده ممکن است اعضا اینطور احساس کنند که وقتی برای من ارزشی قائل نیستند، من چرا باید برای اهداف خانواده کاری انجام دهم؟ در سطوح بالاتر هم مردم ممکن است دچار فاصله‌ای از همدیگر و از حکومت شوند که بگویند وقتی ما برای جامعه و دولت مهم نیستیم، چرا باید برای آنها کاری کنیم. این موضوع در عین حال که طبیعی است، خطرناک است و باید جدی گرفته شود.