انتقاد «جیمی کارتر» از تحریف تاریخ در «آرگو»

روزنامه شرق: ساعت چهار صبح امروز به وقت تهران نتایج هشتاد و پنجمین دوره جایزه «اسکار» اعلام شد.

مهم‌تر از نتایج این رقابت که در ساعات آینده در رسانه‌های فارسی زبان هم منعکس می‌شود، موضع‌گیری‌های گوناگون به «آرگو» است؛ فیلمی که سیاستمداران طی روزهای گذشته لب به تشویق و نقد آن گشودند. به نظر می‌رسد «آرگو» دموکرات‌ها را در تقابل با یکدیگر قرار داده و باعث نقدهایی از سوی آنها به سمت فیلمسازان هم‌حزبی خودشان یعنی «بن افلک» و «جورج کلونی» شده است.

در حالی که «کن تیلور» و «جیمی کارتر» به برخی از موارد مطرح شده در این فیلم انتقاد کرده‌اند؛ «جان کری» وزیر خارجه آمریکا در پیامی کوتاه از اعضای آکادمی علوم سینمایی آمریکا خواست تا هوای این فیلم را داشته باشند. او در «یویتوب» هم نکاتی را درباره این فیلم مطرح کرد. اما از آن طرف جیمی کارتر رییس‌جمهوری پیشین آمریکا در دهه ۸۰ در گفت‌وگو با «پیرس مورگان» مصاحبه‌کننده جنجالی سی‌ان‌ان، در حالی که انتقاد مشخصی به شانس اصلی دریافت بهترین فیلم و بهترین کارگردانی مراسم اسکار یعنی فیلم آرگو نکرده؛ سیاستمدارانه درباره این فیلم نظر داده است.

او که در زمان ماجرای تسخیر سفارت آمریکا در تهران رییس‌جمهور ایالات متحده بوده است؛ آرزو کرد که «آرگو» جایزه بهترین فیلم را دریافت کند، چون فیلم مهمی برای آمریکایی‌هاست، اما گفت که ۹۰ درصد آنهایی که به خروج دیپلمات‌های آمریکایی از ایران کمک کردند، کانادایی بودند: «مندز، تنها یک روز‌و‌نیم در ایران حضور داشت و قهرمان اصلی این فیلم، به نظر من«کن تیلور» بود که همه مراحل این ماجرا را رهبری کرد. او رهبر این ارکستر بود.»

رییس‌جمهور اسبق آمریکا در این گفت‌وگو، با بیان اینکه همان روز اول نسبت به این قضیه تذکر داده؛ افزوده است: «در آن زمان با دولت کانادا بسیار در ارتباط بودم؛ زیرا آنها اجازه صدور شش پاسپورت جعلی مورد بحث را نداشتند، به همین خاطر پارلمان کانادا باید برای اولین بار در تاریخ خود وارد یک ماموریت مخفیانه می‌شد و آنها به ما اجازه دادند که برای فراری دادن دیپلمات‌هایمان، از شش پاسپورت جعلی کانادایی استفاده کنیم.» کارتر که تاکید می‌کند در دولت آمریکا هم تلاش‌هایی صورت گرفته، گفته است: «من قبول دارم که آمریکایی هستم و رییس‌جمهور بودم و باید به خاطر اعتباری که فیلم برای آمریکایی‌ها دارد به آن اهمیت بدهم.

اما واقعیت برای کانادایی‌ها سخت‌تر و حساس‌تر بود؛ چون بحران گروگانگیری به هیچ‌عنوان ربطی به آنها نداشت و همانطور که می‌دانید اگر این مساله فاش می‌شد خود آنها ممکن بود به گروگان گرفته می‌شدند. ولی همانطور که قبلا هم گفتم، کار مهم و اصلی را آنها انجام دادند، و به عنوان یک حقیقت، در نهایت گروگان‌های آمریکا توانستند از ایران خارج و در سوییس مستقر شوند. آنها پیش از آنکه ایرانی‌ها متوجه شوند، در این کشور فرود آمدند. من پیش از زمانی که از مقام ریاست جمهوری کنار بروم، دستور دادم که هیچ‌کس اجازه ندارد کوچک‌ترین نقش آمریکایی‌ها در پروسه فرار گروگان‌ها را فاش کند.

تمام قدردانی‌ها از کانادایی‌ها شد و آنها قهرمان اصلی این ماجرا معرفی شدند و این قضیه تا سالیان سال پس از ریاست‌جمهوری من نیز وجود داشت. اما درباره «آرگو»؛ از نظر من این یک فیلم خوب با داستانی درام است که به نظر به اندازه کافی حقیقت دارد.» نکته مورد اشاره کارتر، همان مساله‌ای است که روز گذشته کن تیلور، سفیر اسبق کانادا در ایران در گفت‌وگو با آسوشیتدپرس، مطرح کرد. او با انتقاد دوباره از بن افلک و فیلمنامه‌نویس این فیلم گفت: «فیلم چنین وانمود می‌کند که انگار کانادایی‌ها هم منتظر بودند تا فرار کنند.»

از ابتدای نمایش این فیلم تاکنون تیلور بارها لب به انتقاد از فیلم و کمرنگ جلوه دادن نقش کانادا در فرار این شش دیپلمات آمریکایی گشوده است. وی در گفت‌وگو با نیویورک تایمز، می‌گوید:«آرگو، فیلم خوبی است؛ اما نقش کانادا را به طور کل به خودش و «سیا» منتسب می‌کند.» تیلور که ویکتور گاربر، بازیگر کانادایی نقش وی را در این فیلم بازی کرده است، در سال ۱۹۷۹ زمانی که این عملیات ادعا شده به وقوع پیوست، سفیر کانادا در ایران بود.

وی ضمن انتقاد از فیلم آرگو به دلیل در بر داشتن موارد بسیار زیادی از تحریف و تغییرات تاریخی از جمله به تصویر کشیدن «سیاه و سفید» مردم ایران و صحنه‌های ساختگی، افزود: «این فیلم افراد را به گونه‌ای به تصویر کشیده که حقیقت ندارد.» سفیر سابق کانادا خاطر نشان کرد، آرگو «بخش متعارف‌تر» و «میهمان نوازتر» جامعه ایران و همچنین «هدف مردم این کشور را که به دنبال میزانی از عدالت بودند» نشان نداد.

البته به گزارش هالیوود ریپورتر، در آخرین ساعت‌های مانده به اسکار، بن افلک با ارسال ایمیلی به روزنامه تایمز، ابراز شگفتی کرده است که تیلور هنوز به این ماجرا می‌پردازد: «گر بخواهم صادقانه بگویم از اینکه شنیدم«کن» هنوز در این‌باره صحبت می‌کند متعجب شدم. من و کن چندهفته پیش در این‌باره با هم حرف زدیم و او از من خواست تا نریشن فیلم مستندی که او درباره بحران گروگانگیری درباره ایران ساخته را بگویم.»