مسکن اجتماعی؛ موفقیت یا شکست!

قانون نوشت: صاحبخانه شدن و صاحبخانه بودن در کنار این که یکی از نیازهای اصلی و اساسی خانواده‌ها را برطرف می‌کند، امنیت خاطر زیادی را نیز برای انسان به ارمغان می‌آورد. خاطر جمع بودن از داشتن سرپناه برای هر کسی حائز اهمیت است. در کشور ما «مسکن» از جمله موضوعاتی است که تبدیل به یک دغدغه برای خانواده‌ها شده و قیمت‌های سرسام‌آور ملک، باعث شده که درآمد بسیاری افراد چه جوانان و چه افراد مسن‌تر اجازه خانه‌دار شدن را به آن‌ها ندهد.

خانه دار شدن اقشار کم درآمد

پس از آثار منفی‌ای که اجرای نادرست طرح مسکن مهر بر اقتصاد کشور گذاشت، دولت یازدهم با بهره‌گیری از تجارب بین‌المللی، طرح جدیدی را با عنوان «تامین مسکن اقشار کم‌درآمد» یا «مسکن اجتماعی» در دستورکار خود قرار داد که نخستین مراحل اجرایی آن در سال ۹۴ آغاز شد. طرح مسکن اجتماعی با اشراف بر نواقص و کاستی‌های مسکن مهر با ترکیب دوهدف مهم قصد دارد اقشار کم‌درآمد را خانه‌دار کند. در این طرح با انتخاب بافت‌های فرسوده درون شهرها و تامین زمین مورد نیاز ساماندهی بافت‌های فرسوده شهری به‌عنوان نخستین هدف در دستورکار قرار گرفته است و از سوی دیگر با ساخت مجتمع‌های مسکونی، علاوه بر سکونت مالکان این خانه‌های قدیمی بخشی از متقاضیان کم‌درآمد در واحدهای ساخته شده جای می‌گیرند. این طرح با هدف تامین سالیانه ۱۰۰ هزار واحد مسکونی به هیات دولت ارسال شد و قرار است تا پایان سال جاری نیز ۷۰ هزار واحد تامین شود.

ارسال طرح مسکن اجتماعی به دولت

طبق اخبار رسیده هفته پیش معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی وعده ارسال طرح «مسکن اجتماعی» در هفته جاری را مطرح کرد و این طرح پس از بررسی‌های کارشناسی بر اساس نیازسنجی و عدم تکرار اقدامات عجولانه قبلی، بعد از حدود سه سال از مطرح شدن آن توسط وزارت راه و شهرسازی، در روزهای اخیر به هیات دولت ارسال شد. قرار است طرح «مسکن اجتماعی» از سوی بنیاد مسکن به‌عنوان مجری اصلی طرح، به دو شکل «خرید و ساخت مسکن ملکی» و «ساخت مسکن استیجار و پرداخت یارانه اجاره‌بها» به اجرا دربیاید. تامین نیاز سکونتی سالانه ۱۰۰هزار خانوار

پیش‌مصوبه طرح «مسکن اجتماعی» در حالی تدوین شده که در این طرح، از سال ۱۳۹۶ تا پایان ۱۴۰۰، نیاز سکونتی سالانه ۱۰۰ هزار خانوار کم‌درآمد - سه تا ۴ دهک اول - با حمایت‌های مستقیم دستگاه‌ها و سازمان‌های مسئول تامین می‌شود. گفته می‌شود، ساخت مسکن ملکی با وام کم‌بهره، کمک بلاعوض برای خرید مسکن مهر، پرداخت یارانه اجاره‌بها و همچنین ساخت مسکن استیجاری با تعهد اجاره ۱۰ ساله واحدها، اشکال طرح «مسکن اجتماعی» است.

موفقیت یا شکست

با توجه به جزییات و برنامه‌‌هایی که برای طرح مسکن اجتماعی مطرح شده است، این سوال پیش می‌آید که آیا مسکن اجتماعی می‌تواند به عنوان یک طرح موفق در کشور ما به اهدافی که بر مبنای آن‌ها برنامه‌ریزی شده، جامه عمل بپوشاند؟ با توجه به رکودی که در حال حاضر در بخش مسکن شاهد آن هستیم، به طور قطع لازم است که طرح‌هایی مطرح شود که باعث ایجاد شوک در این فضای راکد و بی حرکت شود و از آنجا که مردم کاستی‎ها و مشکلات بی اندازه مسکن مهر را مشاهده کرده‌اند، دولت باید به نوعی اعتماد مردم را با این طرح جدید جلب کند و تلاش کند که فضای ناامیدی و رکود را در این بخش از بین ببرد. چرا که قطعا برای مردم کشور ما شکست دوباره یک طرح دیگر در حوزه مسکن، نه تنها خوشایند نخواهد بود بلکه باعث ایجاد نوعی بی‌اعتمادی نسبت به مسئولان و کارشناسان این حوزه در کشور خواهد شد.