وقتی تلگرام جای کرسی‌ شب یلدا را می‌گیرد

خبرگزاری ایسنا: و چه زود فراموش کرده‌ایم نقل داستان و قصه‌های کهن یلدا را از زبان پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها. حافظ‌خوانی و تفال به دیوان او رسم زیبای یلدا بود که این روزها این آیین در فضای مجازی راه خود را گم کرده است.

در فرهنگ عامیانه مردم، شب یلدا و شب چله، شب دوستی است. نقل داستان و قصه‌های کهن از زبان پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها و خاطره‌گویی از آداب و رسوم شب یلدا است که تا پاسی از شب این دورهم‌نشینی، کف‌زنی، خوردن آجیل، تنقلات، میوه و شیرینی ادامه دارد.

یلدا اگرچه شبی بیش نیست، اما این محفل چله‌نشینی، تجلی نمادهایی از معرفت، مهربانی، گشاده‌رویی، سخاوت، مهمان‌نوازی، خوب بودن، کنارهم بودن، همدل بودن، زدودن پرده‌های تاریک زندگی، رفع خستگی و تحکیم حس پیوستگی و وابستگی، شادی و غم‌هاست. هر سال رسم و رسوم مهمانی‌های شب‌چله در برخی از خانواده‌ها کمرنگ‌تر می‌شود و یلدای برخی دیگر از خانواده نیز از شکل سنتی آن فاصله می‌گیرد.

آیین شب یلدا یا شب چله، خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه‌های گوناگون است که همه جنبه نمادی دارند و نشانه برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند. این روزها شبکه‌های مجازی مانند سال‌های قبل کمی زودتر به استقبال یلدا رفته‌اند و تلگرام و اینستاگرام پر شده از لطیفه، شعر و عکس رنگارنگ یلدا.

از تصاویر سفره‌های رنگارنگ شب یلدا که نشان از تجملات و چشم هم چشمی دارد گرفته تا پز دادن اینستاگرامی یلدایی و عکس‌های یهویی همه باعث شده آیین یلدا رنگ و لعاب دیگری به خود بگیرد. یلدای نسل جدید پرشده از ارسال استیکرهای متنوع یلدایی و ارتباطات به دنیای مجازی کشیده شده در حالی که باید در چنین شبی با حضور در جمع فامیل و بزرگ‌ترها یلدایشان را جشن بگیرند.

و چه خوب قدیمی‌ها می‌گویند که امکانات قدیم مانند شرایط امروزی نبود، برای یلدا داشتن کرسی یک اولویت بود و به هر طریقی هندوانه شب یلدا را فراهم می‌کردیم و فارغ از دغدغه‌های روزمره و موبایل تنها خوش می‌گذراندیم.

دور کرسی می‌نشستیم و تا نیمه‌های شب به فال حافظ گوش داده و شاهنامه می‌خواندیم، اما پدربزرگ‌های امروزی هم غرق در فضای مجازی شده و با پیامی یلدا را به خانواده تبریک می‌گویند.

این روزها شاید کمتر خانواده‌ای باشند که مصصم شده تا در یلدایشان پای تلگرام و اینستاگرام را باز نکنند و چه خوب است، خانواده‌ها یلدا را به دور از چشم و هم چشمی و با آیینی ساده جشن بگیرند.

وقتی آیین باستانی ایرانیان رنگ مجازی به خود گرفته و انواع پیام‌های تبریک، برش‌های تزئینی هندوانه و عکس‌های لوکس که نه تنها حرف از آیین شب یلدا نمی‌زند، بلکه تنها فرهنگ چشم و هم‌چشمی را ترویج می‌دهد و هرکس به دنبال به رخ کشیدن هندوانه شیرین‌تر و انار قرمزتر است...

و چه حیف که نسل امروز خبر از کرسی‌های قدیم و خنده و شادی ندارد و برایش بیگانه است و فقط یک حرف که یلدا عجب آیین پرمعنایی است. در شب یلدا که بهانه‌ای برای گردهم آمدن فامیل برای دوستی و نزدیکی است، با وجود فضای مجازی غبار فراموشی بر سنت حسنه صله‌رحم پوشانده می‌شود و فضای سرد خانه‌ها را سردتر از شب‌های دیگر کرده و آغازی است برای زمستان سرد و بی‌روح.

پس چه خوب است که برای پاسداشت این آیین کهن امسال جشن یلدا را متفاوت برگزار کنیم و بیشتر از کنار هم بودن لذت ببریم.