دولت يازدهم دولت برجام است

یدالله جوانی در جوان نوشت: هر يك از دولت‌هاي پس از انقلاب اسلامي در ايران را مي‌توان با يك عنوان نامگذاري كرد. اين نامگذاري‌ها اعتباري نبوده، بلكه براساس اولويت‌ها، رويكردها و خط‌مشي رؤساي آن دولت‌ها انجام مي‌گيرد.

به عبارت ديگر اين عناوين و نام‌ها به نوعي معرف دولت‌ها بوده و كارنامه آنان تلقي مي‌شود. براي تحليل عملكرد دولت‌ها و ارزيابي آنان از جهت موفقيت‌ها و ناكامي‌‌ها، بايد بر اين عناوين تمركز كرد. هر يك از دولت‌ها، براي اداره امور كشور، يك سري وظايف مشخص و تعريف شده‌اي دارند كه طبق قوانين و مقررات و رويه‌هاي جا افتاده،‌وزارتخانه‌ها و سازمان‌هاي وابسته به دولت آن وظايف را انجام مي‌دهند.

بيشتر كارهاي خدمات عمومي، از اين نوع كارها مي‌باشد، اما به اقتضاي شرايط هر دولتي با توجه به شعارهاي انتخاباتي رئيس‌جمهور در فضاي انتخاباتي و تمركز روي برخي از اين شعارها كم‌كم با آن عنوان و شعار شناخته مي‌شود. به عنوان مثال دولت هشت ساله آقاي هاشمي‌رفسنجاني به عنوان دولت سازندگي به اقتضاي شرايط پس از جنگ شناخته شده است. بديهي است كه اين عنوان معرف كارنامه آن دولت است و براي ارزيابي دولت آقاي هاشمي بايد روي مسائل مرتبط با موضوع سازندگي تمركز كرد، سياست‌ها، خط‌مشي‌ها،‌كار ويژه‌ها،‌ نتايج و پيامدهاي اين سياست‌ها و خط‌مشي‌ها، نشان مي‌دهد كه دولت آقاي هاشمي داراي چه نقاط قوت و ضعفي بوده است. دولت هشت ساله آقاي سيدمحمد خاتمي به دولت اصلاحات معروف است. آقاي خاتمي در فضاي انتخاباتي سال ۱۳۷۶، شعار جامعه مدني سر داد و پس از پيروزي و شكل‌گيري جبهه دوم خرداد با شعارهايي چون توسعه سياسي و در نهايت شعار اصلاحات، دولت ايشان به دولت اصلاحات معروف شد.
بنابراين براي ارزيابي موفقيت‌ها و ناكامي‌هاي دولت آقاي خاتمي و جبهه همراه با ايشان، بايد روي عنوان «اصلاحات» تمركز داشت، همانطور كه براي دولت آقاي هاشمي بايد روي «سازندگي» متمركز شد.

اما نكته مهم در اين ميان براي ارزيابي عملكرد اين دولت‌ها، معيار و ملاك ارزيابي است. منافع ملي، اهداف ملي، آرمان‌هاي جمهوري اسلامي و در نهايت آرمان‌هاي انقلاب اسلامي در حوزه‌هاي مختلف فرهنگي، سياسي، اجتماعي و اقتصادي در دو سطح داخلي و خارجي، ملاك و معيار سنجش عملكرد دولت‌ها و مشخص نمودن ميزان موفقيت‌ها و ناكامي‌هاست.

حال سؤال اين است كه دولت يازدهم كه اينك در سال چهارم خود قرار دارد، با چه عنواني بايد شناخته شود؟ دولتمردان در پاسخ به اين سؤال شايد از عناويني چون «دولت اعتدال» يا «دولت تدبير و اميد» استفاده كنند. اما واقعيت اين است كه عناوين مذكور نمي‌تواند معرف واقعي كارنامه يك دولت باشد. اين عناوين بيشتر جنبه ذهني و شعاري دارد.

شايد بهترين نام براي اين دولت آن باشد كه از دولت آقاي روحاني به عنوان «دولت برجام» نام برده شود. بنابراين براي سنجش عملكرد دولت ايشان بايد برجام را مورد بررسي و تحليل قرار داد. بررسي موفقيت‌ها و ناكامي‌هاي دولت يازدهم بايد براساس برجام و مذاكرات هسته‌اي صورت پذيرد.

اين فرجام برجام است كه نشان مي‌دهد دولت يازدهم تا چه اندازه توانسته منافع ملي را تأمين و در راستاي تحقق آرمان‌‌هاي انقلاب اسلامي حركت نمايد؟ معناي اين عبارت آن است كه خوب و بد برجام، دستاوردها و خسارت‌‌هاي برجام، با معيار و ملاك منافع ملي و آرمان‌‌هاي انقلاب اسلامي، اجزاي اصلي تشكيل‌دهنده كارنامه آقاي روحاني است. دولت آقاي روحاني همانطور كه به دستاوردهاي برجام افتخار مي‌كند، بايد مسئوليت خسارت‌‌هاي آن را هم بپذيرد. از اين منظر، مقايسه دستاوردها و خسارت‌‌هاي برجام با يكديگر، نمره نهايي دولت برجام را مشخص مي‌كند. دليل نگارنده براي اين نامگذاري، يكي تمركز آقاي روحاني در شعارهاي انتخاباتي روي موضوع تأمين حقوق مردم و حل مشكلات اقتصادي كشور از طريق مذاكره با امريكا به عنوان كدخداي جهان و ديگري تمركز دولت ايشان از ابتداي شكل‌گيري تا زمان حاضر بر مذاكرات در حوزه سياست خارجي است.

در دولت يازدهم، بسياري از مسائل كشور در حوزه‌‌هاي مختلف در دو سطح داخلي و خارجي تحت الشعاع مذاكرات هسته‌اي و خصوصاً مذاكرات با امريكا قرار داشت.

آقاي روحاني در تبليغات انتخاباتي، با صراحت اعلام كرد دولت بعدي بايد اجازه مذاكره با امريكا براي حل مشكلات اقتصادي مردم را داشته باشد. بنابراين فرجام مذاكره با امريكا، ركن ركين كارنامه دولت آقاي روحاني است. اساساً ادبيات دولت يازدهم در موضوعات مختلف متأثر از مذاكرات هسته‌اي ودر نهايت برجام بوده و هست. بنابراين دولت يازدهم و شخص رئيس آن، نبايد دستاوردهاي احتمالي برجام را در كارنامه خود ثبت نمايد و با آشكار شدن خسارت‌‌هاي ناشي از نقض برجام از سوي امريكايي‌ها و تشديد تحريم‌ها در آينده با عناوين ديگر از سوي دولت جديد امريكا، به دنبال فرافكني و انداختن مسئوليت خسارت‌ها بر دوش ديگران باشد. به هر حال نام دولت يازدهم در تاريخ سياسي ايران، به نام‌ دولت برجام ثبت خواهد شد.