پشت پردۀ پاکسازی سفارتخانه‌های آمریکا

خبرگزاری ایرنا: جان تفت دیپلمات کهنه کار و سفیر آمریکا در روسیه که زمان مسئولیت وی روابط دو کشور به پائین ترین سطح از سال ۱۹۹۱ تاکنون رسیده است در فهرست سیاه دونالد ترامپ اعلام شد.

شبکه تلویزیونی روسی ار. ب. کا روز شنبه با اشاره به توصیه رئیس جمهوری منتخب آمریکا برای استعفای داوطلبانه سفیران این کشور در خارج، اعلام کرد که جان تفت نیز در این فهرست قرار دارد.

این رسانه افزوده که با توجه به برنامه ترامپ برای پاکسازی سفارتخانه های آمریکا از سفیران باراک اوباما، سفیر کنونی در روسیه که سال ۲۰۱۴ این مسئولیت را در اختیار گرفت نیز شامل برکناری می شود.

زمان مسئولیت تفت در روسیه، بدترین دوره روابط دو کشور به شمار می رود و برای نمونه سال ۲۰۱۶ که مسکو دفاتر دو سازمان اجتماعی آمریکایی دارای تجربه راه اندازی انقلاب های رنگی را به دلیل تلاش برای انجام فعالیت های غیرمعمول بست، واشنگتن این اقدام را ضربه ای به دموکراسی خواند.

وی از سال ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۹ به عنوان معاون سفیر آمریکا در مسکو حضور داشت و سپس سال ۲۰۰۰ با سمت سفیری به لیتوانی که تا پیش از فروپاشی (سال ۱۹۹۱) از جمهوری های شوروی وقت بود، اعزام شد.

از نگاه کارشناسان، تفت در دور کردن لیتوانی از مسکو و تبدیل این کشور به متحد نظامی سیاسی ضدروسی غرب و ناتو نقش مهمی داشت.

سفر به اوکراین در سال ۲۰۰۴ و ابراز نگرانی از نتایج انتخابات این کشور به عنوان نماینده وزارت خارجه آمریکا نیز از دیگر اقدام های وی بود.

تفت همچنین از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۹ مسئولیت سفارت آمریکا در گرجستان را بر عهده گرفت و با توجه به پشتیبانی از راهبرد دوری این جمهوری سابق شوروی از روسیه نو در تفلیس قدردانی شد.

اما مهم ترین نتیجه دوران مسئولیت های سیاسی وی در سفارت خانه های کشورهای مختلف، اواخر سال ۲۰۱۳ و اوایل ۲۰۱۴ رخ داد که سفیر آمریکا در اوکراین بود.

در این دوره حکومت وقت اوکراین به ریاست جمهوری ویکتور یانوکوویچ که پس از برگزاری یک انتخابات مورد تائید از نظر نهادهای اروپایی روی کار آمده بود، در برابر اعتراض ها و تجمع های خیابانی مورد حمایت اتحادیه اروپا و آمریکا نتوانست مقاومت کند و سقوط کرد.

فرار یانوکوویچ به روسیه منجر به سرنگونی حکومت وقت و سپس پیامدهای روی کار آمدن دولت ضدروسی در اوکراین از اوایل سال ۲۰۱۴ تاکنون روابط مسکو با اتحادیه اروپا و آمریکا را تقریبا به نقطه توقف رسانده است.

برگزاری همه پرسی در شبه جزیره کریمه که نتیجه آن الحاق به روسیه و جدایی از اوکراین بود و همچنین درگیری ها در شرق این کشور که مسکو به عنوان متهم حمایت از جدایی طلبان معرفی شده است، دو طرف را وارد تحریم ها و تهدیدهای متقابل کرد.

از سه سال پیش تاکنون اتحادیه اروپا و آمریکا تحریم های گسترده اقتصادی و مالی را علیه روسیه اجرا می کنند و این کشور نیز سعی کرده است، پاسخ های متقابلی به این اقدام ها بدهد.

این وضعیت و همچنین اقدام های نظامی آمریکا و پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) زیر فشار واشنگتن نزدیک و هم مرز روسیه در لتونی، استونی، لیتوانی، گرجستان و مولداوی پنج جمهوری سابق شوروی و همزمان استقرار سامانه موشکی آمریکا در رومانی و لهستان، تیرگی بیشتری بر روابط غرب به ویژه واشنگتن با مسکو حاکم کرده است.

دیمیتری مدودیف نخست وزیر روسیه در این باره گفته است: مناسبات روسیه و آمریکا به پایین ترین سطح سقوط کرده و واشنگتن مسئول بروز وضعیت کنونی است. متاسفانه به دلیل رویدادهای اوکراین و اقدام های دولت اوباما، شاهد وضعیت کنونی در روابط دوجانبه هستیم.

نخست وزیر روسیه آبان ماه سال جاری در مصاحبه با رادیو رژیم صهیونیستی افزود: زمانی که تماس ها را با اوباما در آغاز دوره ریاست جمهوری وی شروع کردیم، هیچ تصوری نداشتیم روابط تا این حد بی سابقه سقوط می کند.

ویتالی چورکین نماینده دائمی روسیه در سازمان ملل حتی اعلام کرده است: روابط مسکو و واشنگتن به پایین ترین سطح و دوره جنگ سرد رسیده و وضع کلی بسیار بد و بدترین از سال ۱۹۷۳ (شوروی) تاکنون است.

همزمان با مطرح شدن موضوع استعفای سفرای آمریکا در خارج با آغاز کار دولت آینده این کشور از ۲۰ ژانویه، دانا روراباهر مشاور هنری کیسینجر و توماس گرِم کارشناس سیاسی نامزدهای اصلی جانشینی تفت سفیر کنونی ایالات متحده در روسیه معرفی شده اند.

روزنامه روسی ایزوستیا سه روز پیش با استناد به منابع خبری خود گزارش داد که رئیس جمهوری منتخب آمریکا، پست مقام سفیری آمریکا در روسیه را عنصر کلیدی در عادی سازی روابط دو کشور می داند.
منبع خبری ایزوستیا اظهار کرد که تعیین سفیر جدید آمریکا در روسیه به معنای تعویض تیم است.

روزنامه روسی نوشته است که روراباهر سال 2015 اعلام کرده، مسکو تهدیدی برای واشنگتن به شمار نمی رود، بلکه تروریسم افراطی مشکلی است که دو کشور باید با آن مبارزه کنند و از سوی دیگر، وی افتخار آشنایی شخصی با ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه در سال های دهه 90 را پنهان نمی کند.

توماس گرِم دیگر نامزد سفیری آمریکا در روسیه نیز به عنوان کارشناس امور مسائل این کشور، واقع بین و مصلحت اندیش در روابط دو کشور شناخته می شود و پشتیبان خارج کردن عنصر ایدئولوژی از قالب روابط به شمار می رود که البته این نگرش برای روسها مطلوب است.

پیش از این رسانه ها گزارش داده بودند، ترامپ می خواهد کیسینجر را که رابطه دوستی با پوتین دارد، مامور بازسازی روابط واشنگتن و مسکو کند و اکنون نیز می توان دو گزینه مطرح برای سفیری آمریکا در روسیه را در همین چارچوب ارزیابی کرد.

ترامپ تاکنون بارها اعلام کرده که خواستار بهبودی روابط کاخ سفید و کرملین با هدف همگرایی برای حل مسائل مختلف است و حتی کارتر پیچ مشاور وی ماه گذشته در مسکو وعده امکان بازبینی سیاست های ضدروسی اوباما در مورد اوکراین و موضوع الحاق کریمه به روسیه را مطرح کرد.