آیت‌الله هاشمی پای در راه امیرکبیر نهاده بود

خبرگزاری ایلنا: حسین جابری انصاری در یادداشتی نوشت: «دفتر حیات این جهانی آیت‌الله علی‌اکبر هاشمی‌رفسنجانی، چهارمین رئیس جمهوری اسلامی ایران و روحانی و سیاستمدار برجسته و نامدار معاصر، یکشنبه نوزدهم دی‌ماه نود و پنج در میان بهت و ناباوری مردم ایران که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی زندگی بدون هاشمی را تجربه نکرده بودند پایان یافت.

شخصیت هاشمی رفسنجانی همچون دیگر همگنان خود از سیاستمداران تراز اول ایران و جهان، آمیخته با رازآلودگی و همراه با دانسته‌ها و نادانسته‌های بسیار بوده و در دوران سیاست‌ورزی و مسئولیت‌های متعدد خود، مانند همه سیاستمداران بزرگ، موافقین و مخالفین بسیار داشته و مخالفت‌ها و موافقت‌ها با او به شائبه‌های مختلف آمیخته شده است.

اینک اما در مرحله پساهاشمی و در فردای بسته شدن دفتر زندگانی این جهانی او، شائبه‌های معمول سخن گفتن از شخصیت‌های سیاسی صاحب‌منصب، از میان رفته، حجاب حب و بغض‌های برآمده از جبهه‌بندی‌های سیاسی و ضرورت‌های خواسته و ناخواسته قدرت کنار زده شده و امکان ارزیابی واقع بینانه‌تر از شخصیت او بیش از پیش فراهم شده است.

دوران بلند سیاست‌ورزی و تصدی مسئولیت‌های عالی هاشمی با فراز و نشیب‌ها و مراحل تحول مختلف همراه بوده و در طول این مدت علاقه‌مندان و منتقدانش او را به اوصاف متعدد نامیده‌اند اما قدر متیقن در توصیف هاشمی در تمامی این دوران، سیاستمداری و هوشمندی و زیرکی او در سیاست‌ورزی بوده است، به گونه‌ای که هاشمی را به اعتراف دوست و دشمن به سیاستمداری برجسته و بی‌همتا در دوران خود تبدیل کرده است.

هاشمی سال‌ها پیش از انقلاب با تالیف و انتشار کتاب "امیرکبیر قهرمان مبارزه با استعمار"، سیاست‌مدار نمونه خود را معرفی کرده و امام‌خمینی رهبر انقلاب و بنیان‌گزار فقید جمهوری اسلامی نیز در پیام شادباش خود به هاشمی پس از ترور نافرجامش، با یادکرد از آیت‌الله شهید سید حسن مدرس، به نوعی مشابهت میان هاشمی و مدرس اشاره کرده است. از این رو برای شناخت شخصیت هاشمی، توجه به برخی کلیدواژه‌های شخصیتی این دو سیاست‌مدار نامدار معاصر راهگشا است.

امیرکبیر صدراعظم یگانه دوران قاجار، استقلال و آبادانی ایران را وجهه همت خود ساخت و با توطئه درباریان قجر و دولت‌های بیگانه‌ای که تداوم حضور و سیاست‌ورزی او را در تعارض با منافع خود می‌دیدند از صدراعظمی عزل و در تبعیدگاه کاشان به شهادت رسید.

مدرس مجتهد و سیاستمداری که سیاست را با دیانت همراه کرد و با ایستادگی جانانه در برابر خودکامگی رضاخان، جان بر سر ثابت قدمی خود در راه و رسم سیاست ورزی و دین داری اش نهاد و حیات جاوید یافت.

امیرکبیر و مدرس، روستازادگانی دانشمند و خودساخته بودند که با کار و تلاش، به نام آوری و تاثیرگذاری در عرصه سیاست و اجتماع دست یافتند و هر دو به تیزهوشی و هوشمندی در سیاست شناخته شده اند. امیرکبیر و مدرس البته جان پاک خویش را در راه آرمانهایی چون استقلال و آبادانی و آزادی ایران فدا کردند و نتوانستند شاهد آثار تلاشهای خود برای تغییر احوال و انفس مردمان ایران باشند.

اکبر هاشمی رفسنجانی در تلاش برای استقلال و آزادی و آبادانی ایران و در هم آمیختن سیاست با دیانت و تیزهوشی و هوشمندی در سیاست و تلاش و مجاهدت برای تعالی ایران، پای در همان راهی نهاد که دهه‌ها پیش امیرکبیر و مدرس در آن گام زده بودند، اما علی‌رغم سال‌ها زندان و شکنجه در دوران مبارزات بر علیه رژیم خودکامه پیشین ایران، و خون دل‌ها در سالیان واپسین عمر بابرکت خود، از این بخت بلند برخوردار بود که با حضور مداوم و موثر در عرصه سیاست و حکومت ایران در مرحله پس از انقلاب اسلامی، نقش عملی و ماندگارتری برای جامعه ایران از خود به یادگار بگذارد.

او همچون امیرکبیر و مدرس روستازاده‌ای دانشمند و خودساخته بود. زاده روستای نوق بهرمان رفسنجان کرمان، که تا آخر عمر با همه نامداری و صاحب منصبی، بی پیرایگی و مردم داری روستازادگان خودساخته ای چون خود را از دست نداد و از این حظ نیز برخوردار شد که وقتی این جهان را وداع گفت در میان امواج محبت و همراهی گسترده مردمی تشییع شود که برای سربلندی و تعالی آنان، عمری تلاش کرده و از جان مایه گذاشته بود.

مرگ نابهنگام اما در اوج محبوبیت مردمی هاشمی و تشییع باشکوه و به یادماندنی او، شاید اعاده حیثیتی برای سیاست و سیاست‌ورزی در این ملک و مملکت نیز باشد، زیرا کیست که نداند ابعاد متعدد شخصیتی هاشمی در دوران چند دهه‌ای حضور او در عرصه‌های مدیریتی کشور، تحت‌الشعاع زبردستی او در سیاستمداری و سیاست‌ورزی قرار گرفته بود و از این رو گزاف نیست اگر تصور کنیم پایان زیبای حیات این جهانی سیاستمدار بزرگی چون او، متضمن این پیام هم باشد که سیاست و سیاست‌ورزی با آنکه آکنده از مصلحت سنجی و میل به توافق طلبی است اگر برای سربلندی ملک و ملت باشد با همه نیکنامی و بدنامی هایش، نیاز امروز و هر روز جامعه ما و همه جوامع انسانی است.