نحوه انتخاب جانشین آیت‌ الله در دانشگاه آزاد

دانشگاه آزاد اسلامی که سال ۶۱ با پیشنهاد آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، تائید و حمایت حضرت امام خمینی(ره) تاسیس شد، شامگاه ۱۹ دی ماه ۹۵ بنیانگذار خود را از دست داد. پس از درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی که در عین حال رییس و عضو هیات امنای دانشگاه نیز بود، اظهارنظرهای متعددی طی روزهای اخیر به نقل از برخی اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص جانشینی رییس هیات امنای دانشگاه آزاد مطرح شده است.

در یکی از این اظهار نظرها دکتر جاسبی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در گفت‌وگویی از احتمال انتخاب "سیدحسن خمینی" به عنوان جانشین آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در دانشگاه آزاد اسلامی خبر داده بود و در اظهارنظر دیگری دکتر غلامعلی حداد عادل، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در پاسخ به این اینکه آیا "سید حسن خمینی" به عنوان رییس هیات مؤسس دانشگاه آزاد انتخاب خواهد شد، گفته بود: «بعد از فوت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی شورا جلسه‌ای نداشته و هنوز در این زمینه صحبتی نشده است. اما برای معرفی و عضویت افراد در هیات مؤسس و هیات امنای دانشگاه آزاد باید مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی اخذ شود.»

نحوه تعیین اعضای هیات مؤسس در اساسنامه دانشگاه آزاد

بر اساس ماده ۷ فصل دوم اساسنامه دانشگاه آزاد اسلامی، این دانشگاه از چهار رکن "هیات مؤسس"، " هیات امنا"، "رییس دانشگاه" و "شورای دانشگاه" تشکیل شده است. همچنین بر اساس ماده ۸ اساسنامه دانشگاه آزاد اسلامی، «هیات مؤسس مرکب از ۹ نفر شامل آقایان اکبر هاشمی‌رفسنجانی، سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی، عبدالله جاسبی، علی اکبر ولایتی، حسن حبیبی، سیدحسن خمینی، محسن قمی و حمید میرزاده است و چنانچه اعضای هیات مؤسس به علل مختلف مانند فوت، استعفاء، بیماری، برکناری، ناتوانی و یا هر علت دیگر به ۶ نفر کاهش یابد، هیئت مؤسس باید افراد جایگزین به تعداد مورد نیاز را ظرف مدت ۳ ماه برای عضویت در هیئت مؤسس به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد کند."

در تبصره ۱ این ماده آمده است: «چنانچه هر یک از اعضای هیات مؤسس در سه جلسه متوالی یا ۵ جلسه غیر متوالی و بطور غیر موجه شرکت نکنند، مستعفی تلقی می‌شوند و طبق مفاد ماده فوق، جایگزین آنها تعیین می‌شود.»

همچنین در تبصره ۲ همین ماده نیز تاکید شده است: «چنانچه هیات مؤسس طبق حکم قسمت اخیر ماده فوق و ظرف مدت سه ماه افراد جایگزین را برای عضویت در هیات مؤسس به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد ندهد، شورا راسا اقدام به معرفی و تصویب افراد جایگزین خواهد کرد.»

در همین زمینه «سیدهاشم میربزرگی» حقوقدان در گفت‌وگویی با ایسنا، با اشاره به مفاد اساسنامه دانشگاه آزاد اسلامی در مورد نحوه تعیین فرد جایگزین رییس فقید هیات مؤسس و هیات امنای دانشگاه‌آزاد اسلامی اظهار کرد: «لازم است بر اساس ماده ۸ اساسنامه دانشگاه جلسه هیات مؤسس دانشگاه تشکیل و فرد یا افراد جایگزین برای عضویت در هیات مؤسس انتخاب شوند و اسامی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال شود.»

وی افزود: «همچنین با توجه به اینکه آیت‌الله هاشمی با تصویب هیات مؤسس به عضویت هیأت امناء (به عنوان یکی از سه عضو هیأت مؤسس در ترکیب هیأت امناء) در آمده است، لازم است هیأت مؤسس فرد جایگزین ایشان را انتخاب کند تا در ترکیب اعضای ‌هیأت امناء‌ مطابق بند ۲ ماده ۱۰ اساسنامه قرار گیرد.»

این حقوقدان خاطرنشان کرد: «مطابق عرف حاکم بر هیات‌ها و ضوابط قانونی هیأت مؤسس و هیأت امناء پس از تشکیل جلسه از بین اعضاء یک نفر را به ریاست هیأت انتخاب می‌کنند که این موضوع در تبصره ۱ ماده ۱۰ اساسنامه دانشگاه آزاد و آیین‌نامه داخلی هیات مؤسس این دانشگاه به وضوح تصریح شده است.»

بر اساس مفاد اساسنامه دانشگاه آزاد، این دانشگاه کمتر از سه ماه فرصت دارد جایگزین آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی را به شورای عالی انقلاب فرهنگی معرفی کند. این در حالی است که دکتر مخبر دزفولی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در حاشیه جلسه ۸۹ ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور، ضمن تاکید بر اینکه تعیین اعضای هیئت امنای دانشگاه آزاد باید توسط این شورا صورت بگیرد، گفت: "بعد از درگذشت مرحوم آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی هم هیأت مؤسس و هم هیأت امنای این دانشگاه باید ترمیم شود، زیرا آن مرحوم هم رئیس هیأت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی و هم رییس هیأت امنای این دانشگاه بود، طبق اساسنامه دانشگاه آزاد اسلامی این کار باید با رای و تصمیم شورای عالی انقلاب فرهنگی صورت پذیرد و در این زمینه مقدمات کار در حال انجام است و هر زمانی که به نتیجه برسیم، اعلام می‌کنیم".

حال باید منتظر شد و دید چه کسی برای جانشینی آیت‌الله هاشمی در دانشگاه آزاد و انتخاب یکی از اعضای هیات امنای این دانشگاه تصمیم خواهد گرفت.