احمد خرم: اقدام روحانی در مورد پلاسکو قابل ستایش است

احمد خرم در ایران نوشت:اقدام رئیس جمهوری برای تشکیل کمیته‌ای مستقل جهت بررسی ابعاد فنی و کارشناسی حادثه پلاسکو یک اقدام دقیق و قابل ستایش است که البته باید از خیلی سال‌ها قبل‌تر درخصوص حوادث و رخدادهای مشابه انجام می‌شد. مشخصاً حادثه‌ای مانند پلاسکو دارای ابعاد مختلف سیاسی، اجتماعی و حتی عاطفی است که رد پای آن تا مدت‌ها قابل مشاهده خواهد بود. اما این دلیل نمی‌شود که بررسی حادثه هم از دیدگاه‌های سیاسی و عاطفی پیروی کند. چرا که ملاک اصلی داوری‌ها درباره دلایل وقوع این حادثه و همین طور زوایای تأثیر آن بر جامعه و پیشگیری از تکرار آن یک بحث کاملاً فنی و دانشگاهی است که نباید متأثر از مسائل سیاسی و عاطفی باشد. نکته اینجاست که اتفاقاً به طور طبیعی نتیجه بررسی‌های فنی قطعاً تبعات سیاسی و اجتماعی خواهد داشت اما نکته مشهود آن است که ما در شرایط کنونی باید تمام و کمال به این تبعات سیاسی و اجتماعی بررسی‌های فنی موضوع تن دهیم.

حادثه پلاسکو تنها یک مدل بسیار کوچک از یک بحران در پایتخت ما بود. مدلی که نشان می‌دهد چقدر آسیب‌پذیر هستیم و تا چه اندازه برای مواجهه با بحران و جمع کردن آن آمادگی داریم. به شکل کاملاً واضحی آمادگی ما در قبال این مسائل با حادثه پلاسکو زیر سؤال جدی رفته است. آن هم در شهری مانند تهران که سایه بحران زلزله سال‌هاست بر سر آن سنگینی می‌کند. سال ۸۱ پژوهشگران ژاپنی اعلام کردند در صورت وقوع یک زلزله ۶ ریشتری در تهران دست‌کم ۵۰۰ هزار واحد مسکونی ویران خواهند شد و این یعنی هشدار بر جای ماندن بین یک و نیم تا دو میلیون قربانی در همان ساعت اول زلزله در تهران.

توجه داشته باشیم که این آمار متعلق به سال ۸۱ است و اکنون به طور قطع وضع ما هشدار دهنده تر هم شده است. در شرایط کنونی پایتخت، ما با یک مسأله کاملاً ملی و حتی فراملی مواجه هستیم و چنین موضوعی نمی‌تواند و نباید دستمایه اختلافات سیاسی شود.

اتفاقاً این جایی است که باید گروه‌های سیاسی مسئولیت‌پذیری خود را در قبال نتایج عملکردشان و گزارش‌های مستقل از حادثه پلاسکو برعهده بگیرند. در تهران بیش از یک دهه است که در یک سو موضوع امنیت و کیفیت ساخت و سازها در حالی به فراموشی سپرده شده که در کنار آن شاهد تراکم فروشی افسارگسیخته در معابر تنگ هستیم. موضوعی که در صورت ایجاد یک بحران مشابه بحران پلاسکو بر ابعاد فاجعه خواهد افزود. عدم اجرای قوانین مربوط به اخطاریه‌ها و نظارت بر امنیت ساختمان‌ها و بهره‌برداری فنی از آنها نیز از جمله مسائلی است که هر چند ابعادی فنی دارد اما ریشه آن در برخی تصمیمات و نگاه‌های سیاسی و رقابت‌های نهادی جای گرفته.

همان طور که در فیلم منتشر شده از جلسه شهردار تهران در سال ۹۳ ایشان یک واهمه سیاسی را برای عدم برخورد قاطع با ساختمان پلاسکو عنوان می‌کند.

او به وضوح دلیل عدم مقابله‌اش با سرپیچی ساختمان پلاسکو از قوانین ایمنی را ترس سیاسی برای قرار گرفتن در زیر برخی فشارها عنوان می‌کند. این نگاهی است که سال‌ها ما را از تصمیمات کارشناسی و علمی دور کرده و در مدیریت به سمتی برده که تنها بتوانیم در کوتاه مدت پاسخگوی رقبای سیاسی باشیم، بی‌آنکه چشم اندازی درازمدت را برای اقدامات خود ترسیم کرده و به نتایج و پیامدهای آن بیندیشیم. عموماً در بررسی حوادث متعدد رخ داده در کشور ما از انواع تصادف‌ها، سقوط هواپیماها، سیل‌ها، زلزله‌ها و نظایر آن هم بیشتر مباحث سیاسی مد نظر بوده و کارهای کارشناسی هم با ملاحظات سیاسی انجام شده که قطعاً نمی‌توانسته دقیق و قابل استناد باشد.

اکنون اما دستور ویژه رئیس جمهوری برای تشکیل یک کمیته مستقل و فنی جهت بررسی ابعاد حادثه پلاسکو امید به تقویت نگاه فنی به حوادث را افزایش می‌دهد. امیدی که البته برای تغییر شرایط فعلی و بهبود آن نیاز به اصل دیگری هم دارد که آن مسئولیت‌پذیری سیاسی و اداری در مقابل این نتایج فنی و کارشناسی است.