اصلی ترین جایگزین های احتمالی آیت الله

آرمان نوشت: «هيچ شخصيتي مانند آیت‌ا...هاشمي نمي‌شود»؛ جمله‌اي است كه بارها و به‌ويژه پس از ۱۹دي ماه يعني روز رحلت آيت‌ا...‌هاشمي از سوي بزرگان بيان و بر آن تاكيد شده است، اما با اعتقاد كامل به اين جمله، سوال ديگري مطرح مي‌شود كه«آيا بايد‌هاشمي را به تاريخ سپرد؟» پاسخ اين سوال به‌طور حتم منفي است و همگان به اين امر معترف هستند كه سياست بدون‌هاشمي معنايي ندارد و به عبارتي در آن هنگام است كه بايد سياست را به تاريخ سپرد!

سياست‌ورزي‌هاشمي در طي چند دهه نتايج دلچسبي براي كشور داشته و نقاط اوج سياست در آن مقاطعي بود که آيت‌ا...‌هاشمي فرمان اتومبيل سياست را براي رسيدن كشور به بهترين مقصد در دست گرفت. اكنون اين اتومبيل در گوشه‌اي پارك شده است و سوئيچ آن هم آماده چرخش است، اما مشخص نيست كه چه شخصيت‌هايي لايق نشستن پشت فرمان آن و كدام يك از آنها توانايي فشردن گاز و گرفتن ترمز در موقع لزوم را دارد. باك بنزين اتومبيل آيت‌ا... هم هميشه پر بود و باز هم عقربه آن درجه‌‌اي را نشان مي‌دهد كه نياز به افزودن بنزين ندارد، چرا كه آماده‌سازي شرايط براي طي مسير ايمن از ويژگي‌هاي بارز او بود. شايد آنهايي كه با كنجكاوي از كنار اتومبيل درايت و سياست آيت‌ا...‌هاشمي عبور مي‌كنند، اين سوال را مطرح كنند كه تا قبل از رحلت ايشان، چه شخصيت‌هايي سوار بر اين اتومبيل بودند.

براي پاسخ به اين سوال بايد نام آن شخصيت‌هايي را از نظر گذراند كه ويژگي‌هاي رفتاري آن با آنچه مطلوب آيت‌ا... بود همخواني دارد، شخصيت‌هايي كه سختي‌ را براي راحتي مردم كشور تحمل كردند و اعتراض نكردند تا مبادا بذر نااميدي در جامعه پاشيده شود؛ شخصيت‌هايي كه حاضر هستند براي نيل به هدف بزرگي كه همان ايجاد ثبات و آرامش سياسي در كشور است به‌رغم اطلاع از پيروز نبودن در انتخابات، خود را كانديدا مي‌كنند، همانند همان اقدام بزرگي كه آيت ا...‌هاشمي در سال ۹۲ كرد؛ شخصيت‌هايي كه با وجود اطلاع از نداشتن تريبون‌ در برخي مجامع حقيقت‌گويي را ارجح دانستند و به عبارتي خود را قرباني حقگويی كردند و شخصيت‌هايي كه بتوانند جايگاه خود را ابزاري براي عبور از قانون قرار ندهند مانند‌آیت‌ا...‌هاشمي كه به‌طور طبيعي از صدور احكام قضائي براي دو فرزندش ناراحت بود، اما جز در حيطه قانونگرايي اقدامي صورت نداد و خواستارحق ويژه براي فرزندانش نشد.

سرنشيناني كه عاقب بخير شدند

نبايد فراموش كرد كه اين اتومبيل هيچ‌گاه خالي نبود و در هر دوره‌اي شخصيت‌هايي با ويژگي‌هاي منحصر به‌فرد بر آن سوار بودند، چنان‌كه زماني مطهري، بهشتي، رجايي، باهنر و بزرگان ديگر، سرنشينان آن بودند كه يك به يك پياده شدند. اين اتومبيل يك ويژگي منحصر به فرد دارد كه آن هم عاقبت‌بخيري سرنشينان آن است، چنان‌كه اكثر آنها در مسير حق به شهادت رسيدند و عزت در مرگ برخي ديگر مانند آیت‌ا...هاشمي پيام عاقبت بخيري او را داشت. اكنون هم بايد اشخاصي بر آن سوار شوند كه رفتار و اعمالشان مانند سرنشينان قبلي منتهي به عاقبت بخيري آنها شود.

چه شخصيت‌هايي مي‌توانند سوار شوند

اكنون اگر نگاهي گذرا به شخصيت‌هايي شود كه نشان داده‌اند از ويژگي‌هايي مانند آزادگي، تلاش براي تحقق خواست ملت، سلامت نفس، ايثار، از خودگذشتگي و... برخوردارند، نام تعداد زيادي از شخصيت‌ها مطرح مي‌شود، اما برخي از آنها داراي نكات مشترك فكري و ديدگاه‌هاي نزديك به آيت‌ا...‌هاشمي هستند. بنابراين با استناد به وحدت به عنوان مشخصه بارز و ضروري براي سوار شدن به اتومبيل سياست و درايت، آنها از اولويت بيشتري نسبت به ديگران در اين مقطع كه نبايد جاي‌ خالی هاشمي احساس شود، برخوردار هستند كه در ادامه به تعدادي از اين شخصيت‌ها اشاره خواهد شد.

نخستين گزينه براي سوار شدن به اين اتومبيل آيت‌ا... سيدحسن خميني است كه پدر او هم روزي از سرنشينان اصلي اتومبيل بود. صبوری و درايت او غيرقابل كتمان است و همانند آيت‌ا...‌هاشمي در برابر هجمه‌ها، سكوت مي‌كند تا در زماني كه فضا آرام شد، در قامت يك مصلح به موضوع مطرح شده از سوي منتقدان، اشاره و با رفع برداشت اشتباه و سوءتفاهم‌ها و تاکید بر لزوم وحدت و جلوگيري از طرح موضوعاتي كه سبب بر هم خوردن آسايش جامعه مي‌شود، جامعه را به سمت كمال هدايت كند. گزينه‌ای خوب براي سوار شدن به اين اتومبيل قلمداد می‌شود علي اكبر ناطق نوري است. او نشان داده كه پذيراي خواسته‌هاي نابجايي نخواهد شد كه نسبتي با تامين و تقويت منافع و مصالح ملي ندارند و در اين مسير حاضر است از بسياري فرصت‌ها و جايگاه‌ها چشمپوشي كند كه مواردي از آن در تاريخ ثبت شده است. در این‌باره صادق زيباكلام با بيان اينكه «ناطق نوري مي‌تواند جاي خالي آيت‌ا...‌هاشمي را پركند»، اظهار كرد: نزديك‌ترين فردي كه بتوان از او نام برد «علي اكبر ناطق نوري» است. امروزه بسياري از اصلاح‌طلبان معتدل و ميانه‌رو از موضع‌گيري‌هاي تند خود در دهه ۷۰ فاصله زيادي گرفته‌اند. من تصور مي‌كنم ناطق نوري مي‌تواند تا حدود زيادي جاي خالي آيت‌ا...‌هاشمي را پر كند.

نبايد فراموش كنيم كه افرادي نظير «حسن روحاني» و «عبدا... نوري» و در راس آنها رئيس دولت اصلاحات هم هستند كه مي‌توانند خلأ حضور آيت‌ا...‌هاشمي را تا حدود زيادي پركنند. ضمن اينكه حضور افراد غيرروحاني همچون علي مطهري و محمدرضا عارف كه موضع‌گيري‌هايشان باعث مي‌شود پس از آقاي‌هاشمي خلأ ايشان تا حدودي پرشود نيز مي‌تواند موثر باشد. سيدحسن روحاني اگر چه رئيس‌جمهور است، اما فارغ از جايگاهي كه دارد، داراي ويژگي‌هاي مورد نظر براي سوار شدن به اين اتومبيل است.

شايد شناخت زيادي از روحاني پيش از حضور او در پاستور نبود، اما طي بيش از ۳ سال ونيمي كه او در جايگاه رياست‌جمهوري حضور دارد و سيبل هجمه مخالفان اعتدال و سنگ‌اندازان در مسير تحقق خواست ملت شده است، نشان داده که از ظرفيت لازم براي تبديل به الگوي مدارا و در عين حال تلاش براي تحقق خواست ملت برخوردار است.

او به معناي واقعي كلمه رفتار فراجناحي دارد و ناسپاسي از ويژگي‌هايي است كه با او نسبتي ندارد. شجاعت حسن روحاني هم ستودني است، چنان‌كه به رغم اطلاع از روانه شدن تير مخالفان، از گفتن واقيعت وعيان كردن تخلفات خودداري نمي‌كند. علي لاريجاني هم اگر چه روحاني نيست، اما ويژگي‌هایي دارد كه او رانسبت به برخي ديگر از مردان مدعي اعتدال در رده بالاتري قرار مي‌دهد. او طي چند سال اخير استراتژي خود را به سمت فراجناحي تغيير داده است و به همين دليل از محبوبيت خوبي برخوردار شده است. اكنون اين ۴ شخصيت مي‌توانند مسير آيت ا...‌هاشمي را طي كنند و سوار بر اتومبيل تدبير و سياست شوند.