ماه عسل اردوغان و پوتین به پایان خود رسیده؟

پایگاه خبری جماران: «عبدالباری عطوان» در تحلیلی به احتمال ائتلاف دوباره ترکیه با آمریکا پس از روی کار آمدن ترامپ پرداخت و نوشت: به نظر می رسد که گفت و گوی تلفنی که میان «دونالد ترامپ»رئیس جمهور آمریکا با «رجب طیب اردوغان» همتای ترکش در شب گذشته انجام شد و در این گفت و گو به چندین مساله مشترک میان دو طرف از جمله مناطق امن در سوریه و جنگ با داعش پرداختند، چه بسا تاثیری منفی بر روابط قوی میان مسکو و آنکارا و هماهنگی گسترده میان دو کشور در پرونده سوریه بگذارد.

گفت و گوی تلفنی که ۴۵ دقیقه طول کشید برای بازگشت قریب الوقوع و دوباره ترکیه به آغوش آمریکا کافی است آغوشی که اردوغان به رغم میل باطنی اش آن را به دلیل سیاست دولت محتاط«باراک اوباما» رئیس جمهوری سابق آمریکا و تکیه بر شبه نظامیان کرد به عنوان همپیمان قوی با ایالات متحده آمریکا و پاسخ ندادن به درخواست های مکرر ارئیس جمهور ترکیه برای «تحویل» عبدالله گولن روحانی ترک که متهم به دست داشتن در کودتای نظامی اخیر است،آن را ترک کرده بود.

اردوغان سیاستمداری است که در مواضع اش دمدمی مزاج است و شش سال گذشته از عمر بحران سوریه ثابت کرد که وی آماده انتقال از نقض به نقض در یک چشم به هم زدنی است و آماده تغییر ائتلاف ها و هم پیمانان بر اساس اولا منافع شخصی اش و دوما منافع کشور ترکیه است؛ اگر نیاز باشد که از مسکو عذرخواهی کند در ارائه این عذرخواهی از «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه آن هم با زبان روسی تردیدی نمی کند و اگر مجبور شود با نظام سوریه آشتی می کند و از استراتژی سابق اش برای براندازی آن آن عقب نشینی می کند و به این عقب نشینی را به طور آشکار اذعان می کند، و هیچ مانعی برای این کار نمی بیند.

نشانه های دگرگونی و تغییر در موضع ترکیه را دو مساله اساسی متجسد می کند:

نخست: فرود آقای«عادل الجبیر» وزیر خارجه عربستان به طور ناگهانی در آنکارا و سخن گفتن «مولود چاووش اوغلو» همتای ترک اش در کنفرانس مطبوعاتی مشترک میان طرفین درباره هدف بعدی نیروهای «سپر فرات» که از حمایت گروه های وابسته به گروه موسوم به ارتش آزاد برخوردارند، درباره اینکه هدف بعد از شهر «الباب» شهر«الرقه» و نیز رویارویی با کردها و نه داعش است و تاکید وی مبنی بر احتمال مشارکت نیروهای ویژه عربستانی و ترک در آزادی پایتخت داعش بود.

دوم: تاکید«ابراهیم کالین» سخنگوی ستاد مشترک نیروهای مسلح ترکیه بر اینکه ترامپ رئیس جمهور آمریکا «به دید مثبت به پیشنهاد ترکیه به ایجاد منطقه امن خالی از تروریسم در سوریه به عنوان راه حل توقف ورود پناهندگان نگاه می کند» و این گفته اش که این منطقه شامل وصل کردن خط مرتبط کننده شهرهای «اعزاز»،«جرابلس» و «الباب» می شود به گونه ای که ایجاد این منطقه در مساحت۵هزار کیلومتر مربع می شود.

ترامپ تایید پیشنهاد اردوغان برای ایجاد منطقه حایل در سوریه را طی تبلیغات انتخاباتی اش و سپس در گفت و گوی تلفنی با رئیس جمهور ترکیه پنهان نکرد و این مساله را با ملک«سلمان بن عبدالعزیز» پادشاه عربستان در گفت و گوی تلفنی مشابهی که روز یکشنبه گذشته انجام داد، مورد بررسی قرار داد و حمایت و کمک پادشاه عربستان را نه فقط در سوریه بلکه در یمن نیز دید و چه بسا همین مساله بازگشت آقای الجبیر به آنکارا پس از توقف طولانی سفر به ترکیه را تفسیر می کند.

نمی دانیم ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه به این «عقب گرد» ناگهانی ترکیه به سمت واشنگتن چگونه واکنش نشان می دهد لیکن آن چه می توان از سخنان مسئولان روس نتیجه گرفت این است که روسیه به روشنی نگران این مساله است و دیپلمات های روسی نیز آن را بیان کردند و رسانه های رسمی نیز این نگرانی را منتقل کردند با این گفته که « همچنان نقاط اختلاف زیادی در مواضع دولت های مسکو و آنکارا درباره بحران سوریه وجود دارد» و روس ها تاکید کردند که آنکارا تلاش می کند در کنار جنگ با داعش به اهداف خاصی برسد.در همین چارچوب «لوان جاگاریان» سفیر روسیه در تهران تصریح کرد که نیروی هوایی روسیه در عملیاتش علیه تروریست ها در سوریه از پایگاه های هوایی ایران استفاده خواهد کرد و همچنین کشورش وارد کردن سیستم های موشکی «اس ۳۰۰» را به ایران کامل کرده است.

وجه مشترک ترامپ و اردوغان دمدمی مزاج بودن است و اینکه نمی توان گام های بعدی شان پیش بینی کرد و به نظر می رسد که رابطه آنها با یکدیگر بسیار قوی تر از رابطه آنها با دوست قدیمی شان یعنی پوتین خواهد بود.

با این اوصاف آیا ماه عسل روسیه و ترکیه به پایان خود نزدیک می شود تا ماه عسل جدید که چه بسا قوی تر و منسجم تر است میان اردوغان و ترامپ آغاز شود؟ آیا می توان این گفته شاعرانه را تکرار کرد که «عشق، فقط عشق اول»؟

نمی خواهیم در اینجا از حوادث جلوتر برویم و حکم های عجولانه ای صادر کنیم ولی به نظر می رسد که تحولات به این سمتی که اشاره کردیم پیش می رود...و سلطان اردوغان بهتر می داند.«عبدالباری عطوان» در تحلیلی به احتمال ائتلاف دوباره ترکیه با آمریکا پس از روی کار آمدن ترامپ پرداخت و نوشت: به نظر می رسد که گفت و گوی تلفنی که میان «دونالد ترامپ»رئیس جمهور آمریکا با «رجب طیب اردوغان» همتای ترکش در شب گذشته انجام شد و در این گفت و گو به چندین مساله مشترک میان دو طرف از جمله مناطق امن در سوریه و جنگ با داعش پرداختند، چه بسا تاثیری منفی بر روابط قوی میان مسکو و آنکارا و هماهنگی گسترده میان دو کشور در پرونده سوریه بگذارد.

گفت و گوی تلفنی که ۴۵ دقیقه طول کشید برای بازگشت قریب الوقوع و دوباره ترکیه به آغوش آمریکا کافی است آغوشی که اردوغان به رغم میل باطنی اش آن را به دلیل سیاست دولت محتاط«باراک اوباما» رئیس جمهوری سابق آمریکا و تکیه بر شبه نظامیان کرد به عنوان همپیمان قوی با ایالات متحده آمریکا و پاسخ ندادن به درخواست های مکرر ارئیس جمهور ترکیه برای «تحویل» عبدالله گولن روحانی ترک که متهم به دست داشتن در کودتای نظامی اخیر است،آن را ترک کرده بود.

آیا ماه عسل اردوغان و پوتین به پایان خود نزدیک شده است؟

اردوغان سیاستمداری است که در مواضع اش دمدمی مزاج است و شش سال گذشته از عمر بحران سوریه ثابت کرد که وی آماده انتقال از نقض به نقض در یک چشم به هم زدنی است و آماده تغییر ائتلاف ها و هم پیمانان بر اساس اولا منافع شخصی اش و دوما منافع کشور ترکیه است؛ اگر نیاز باشد که از مسکو عذرخواهی کند در ارائه این عذرخواهی از «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه آن هم با زبان روسی تردیدی نمی کند و اگر مجبور شود با نظام سوریه آشتی می کند و از استراتژی سابق اش برای براندازی آن آن عقب نشینی می کند و به این عقب نشینی را به طور آشکار اذعان می کند، و هیچ مانعی برای این کار نمی بیند.

نشانه های دگرگونی و تغییر در موضع ترکیه را دو مساله اساسی متجسد می کند:

نخست: فرود آقای«عادل الجبیر» وزیر خارجه عربستان به طور ناگهانی در آنکارا و سخن گفتن «مولود چاووش اوغلو» همتای ترک اش در کنفرانس مطبوعاتی مشترک میان طرفین درباره هدف بعدی نیروهای «سپر فرات» که از حمایت گروه های وابسته به گروه موسوم به ارتش آزاد برخوردارند، درباره اینکه هدف بعد از شهر «الباب» شهر«الرقه» و نیز رویارویی با کردها و نه داعش است و تاکید وی مبنی بر احتمال مشارکت نیروهای ویژه عربستانی و ترک در آزادی پایتخت داعش بود.

دوم: تاکید«ابراهیم کالین» سخنگوی ستاد مشترک نیروهای مسلح ترکیه بر اینکه ترامپ رئیس جمهور آمریکا «به دید مثبت به پیشنهاد ترکیه به ایجاد منطقه امن خالی از تروریسم در سوریه به عنوان راه حل توقف ورود پناهندگان نگاه می کند» و این گفته اش که این منطقه شامل وصل کردن خط مرتبط کننده شهرهای «اعزاز»،«جرابلس» و «الباب» می شود به گونه ای که ایجاد این منطقه در مساحت۵هزار کیلومتر مربع می شود.

ترامپ تایید پیشنهاد اردوغان برای ایجاد منطقه حایل در سوریه را طی تبلیغات انتخاباتی اش و سپس در گفت و گوی تلفنی با رئیس جمهور ترکیه پنهان نکرد و این مساله را با ملک«سلمان بن عبدالعزیز» پادشاه عربستان در گفت و گوی تلفنی مشابهی که روز یکشنبه گذشته انجام داد، مورد بررسی قرار داد و حمایت و کمک پادشاه عربستان را نه فقط در سوریه بلکه در یمن نیز دید و چه بسا همین مساله بازگشت آقای الجبیر به آنکارا پس از توقف طولانی سفر به ترکیه را تفسیر می کند.

نمی دانیم ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه به این «عقب گرد» ناگهانی ترکیه به سمت واشنگتن چگونه واکنش نشان می دهد لیکن آن چه می توان از سخنان مسئولان روس نتیجه گرفت این است که روسیه به روشنی نگران این مساله است و دیپلمات های روسی نیز آن را بیان کردند و رسانه های رسمی نیز این نگرانی را منتقل کردند با این گفته که « همچنان نقاط اختلاف زیادی در مواضع دولت های مسکو و آنکارا درباره بحران سوریه وجود دارد» و روس ها تاکید کردند که آنکارا تلاش می کند در کنار جنگ با داعش به اهداف خاصی برسد.در همین چارچوب «لوان جاگاریان» سفیر روسیه در تهران تصریح کرد که نیروی هوایی روسیه در عملیاتش علیه تروریست ها در سوریه از پایگاه های هوایی ایران استفاده خواهد کرد و همچنین کشورش وارد کردن سیستم های موشکی «اس ۳۰۰» را به ایران کامل کرده است.

وجه مشترک ترامپ و اردوغان دمدمی مزاج بودن است و اینکه نمی توان گام های بعدی شان پیش بینی کرد و به نظر می رسد که رابطه آنها با یکدیگر بسیار قوی تر از رابطه آنها با دوست قدیمی شان یعنی پوتین خواهد بود.

با این اوصاف آیا ماه عسل روسیه و ترکیه به پایان خود نزدیک می شود تا ماه عسل جدید که چه بسا قوی تر و منسجم تر است میان اردوغان و ترامپ آغاز شود؟ آیا می توان این گفته شاعرانه را تکرار کرد که «عشق، فقط عشق اول»؟

نمی خواهیم در اینجا از حوادث جلوتر برویم و حکم های عجولانه ای صادر کنیم ولی به نظر می رسد که تحولات به این سمتی که اشاره کردیم پیش می رود...و سلطان اردوغان بهتر می داند.