منيژه حکمت: دائما براي سينما نسخه مي‌پيچند

روزنامه شرق - فرانک آرتا: منيژه حکمت، کارگردان و تهيه‌کننده سينما، اوايل امسال بر اثر بيماري مجبور به عمل جراحي فوري قلب شد و به توصيه پزشکان مدتي را بايد در فضاي بدون تنش به استراحت مي‌پرداخت. او که از جمله فيلم‌سازان فعال سينماي ايران محسوب مي‌شود، در عرصه‌هاي مختلف اجتماعي هم حضور چشمگيري دارد. او که در بيان نظراتش صراحت لهجه دارد، بعد از گذشت هشت ماه لب به سخن گشود و درباره مسائل فعلي سينما گفت‌وگو کرد. به‌همين‌دليل با او گفت‌وگوي کوتاهي انجام داديم که هم حالش را جويا شويم و همين‌طور نظرش را درباره وضعيت فعلي سينما بدانيم. گفت‌وگوي ما با منيژه حکمت به اين شرح است:

‌خانم حکمت! در روزهاي نقاهت بيماري‌تان به‌سر مي‌بريد، ‌درحال‌حاضر وضعيت جسماني‌تان چگونه است؟

خدا را شکر. خيلي بهترم. دوران سختي بود، ‌اما خوشبختانه همه‌چيز به‌خوبي پيش رفت. البته پزشکان توصيه کرده‌اند که کمتر حرص بخورم. به‌همين‌دليل تا جايي که بتوانم کمتر اخبار را پيگيري مي‌کنم!

مگر مي‌توان کارگردان و تهيه‌کننده سينما بود و حرص نخورد؟!

(مي‌خندد) کاملا. با اوضاع‌واحوالي که اين روزها در سينما حاکم است، گريزي براي حرص‌نخوردن در سينما نيست! به‌همين‌دليل سعي مي‌کنم از حاشيه‌ها و برخي حرف‌ها و اظهارنظرات دوري کنم.

‌از حرف‌هاي چه کساني دوري مي‌کنيد؟

مسئولان!

‌چطور؟

به دليل اينکه دائما در جملات و اظهارنظراتشان امر و دستور مستفاد مي‌شود! گويي سينماگران چيزي نمي‌دانند. درحالي‌که آنها با اشاره به برخي مسائل بديهي به ما- سينماگران- مي‌کنند.

‌از نظر شما مصداق اينها چيست؟‌

اگر به برخي از اظهارنظرات دقيق‌تر نگاه کنيم، ‌مي‌بينيم دائما براي سينماگران و سينما نسخه مي‌پيچند. ‌دستور مي‌دهند که فلان کار را انجام دهيد و فلان کار را انجام ندهيد! آنها ما را مرتب نصيحت مي‌کنند و معتقدند که اگر فلان کار را انجام دهيم به نفعمان است. درحالي‌که ما ‌سينماگران تازگي در اين مملکت ساکن نشده‌ايم! ما سال‌هاست در اين کشور زندگي مي‌کنيم. با قوانين و عرف آن آشنايي داريم. ‌تازه سينماگر نشده‌ايم. با خطوط قرمز کاملا آشنايي داريم.

‌ واقعيت اين است که اگر مسئولان با شما کاري نداشته باشند، ولي قطعا سينماگران با مسئولان کار دارند. چون براي فيلم‌سازي و گذر از مراحل مختلف فيلم‌سازي؛ از پروانه ساخت گرفته تا اکران فيلم و حتي بعد از آن سينماگران به انواع و اقسام مجوزها احتياج دارند. با اين وضعيت چه مي‌کنيد؟

متوجه نظر شما هستم، اما متأسفانه آنها نگاه قبيله‌اي به ما دارند. درحالي‌که تشخيص سينماگران درست‌تر از آنهاست. در حقيقت به دليل اينکه سينماگران در متن جامعه و مردم هستند، صلاح و مصلحت را از آنها که فقط پشت ميزشان هستند بيشتر و بهتر مي‌دانند. ضمن اينکه مشکل من بزرگ‌تر از مجوزگرفتن‌ها و... است.

مديران محترم مقطعي مي‌آيند و مي‌روند، اما ما هستيم که سال‌ها در سينما مانده‌ايم و مي‌مانيم. باور مي‌‌کنيد از شنيدن واژه «صلاح» حالم بد مي‌شود. از بس که مي‌گويند صلاح شماست فلان کار را انجام ندهيد و صلاح شما نيست فلان کار را انجام بدهيد. دائما اين واژه در گوش ما زنگ مي‌خورد. اخيرا هم شنيده‌ام که توصيه به ساخت فيلم‌هاي فاخر شده است! واژه «فيلمِ فاخر» هم از آن کلماتي است که بوي ويژه‌خواري از آن استشمام مي‌شود؛ البته مي‌دانيم به هر که نقدي کنيم از تبعاتش اين است که جواب نامه‌هايمان را نمي‌دهند يا نامه را به بايگاني مي‌سپارند، اما اين را بدانند که سينماگران همه‌چيز را مي‌فهمند و درک مي‌کنند و اگر در مقاطعي واکنشي نشان نمي‌دهند، چون دلشان براي سينما مي‌تپد و نمي‌خواهند سينما را وارد مخاطرات و چالش‌هاي جديدي کنند. هميشه اهالي فرهنگ و هنر خيلي نجابت به خرج مي‌دهند.

‌ درست است که از اين نظر خواسته سينماگران حداقلي و گاهي هم بديهي است، اما با وضعيت موجود، نگاه شما آرماني به نظر مي‌رسد. بااين‌اوصاف براي اينکه در مسير فيلم‌سازي کمتر دچار چالش شد، ‌چه بايد کرد؟

تنها راه از نظر من تمکين به قوانين است. بايد از راه قانون وارد شويم و به قوانين سينما اشراف داشته باشيم. چون رعايت قوانين تنها مسير درست و منطقي است. با همه اينها بايد بگويم سينما مال ماست. هرچند آزار ببينيم و خسته شويم، ‌سينما را رها نخواهيم کرد.

‌ امسال فيلم‌هاي جشنواره فيلم فجر را دنبال کرديد؟‌

خير.

‌ برنامه‌اي براي ادامه فعاليت در سينما نداريد؟

حتما. هم در عرصه کارگرداني و هم تهيه‌کنندگي برنامه‌ها و خبرهاي خوبي داريم که ان‌شاءالله در سال آينده علني خواهم کرد. من واقعا براي اهالي سينما روزهاي خوبي را آرزو مي‌کنم و همين كه دوستان و همکارانم در اين فضا به فيلم‌سازي ادامه مي‌دهند دست‌مريزاد و خداقوت دارد، به‌خصوص براي سينماگران مستقل که پشتيباني ندارند!