رقابت نزدیک حامد همایون و مهدی یراحی

وب سایت موسیقی ما: انتشار آلبوم‌های پاپ در ماه‌های گذشته بار دیگر بازار موسیقی را داغ کرده و خواننده‌های مختلف با انتشار آثار جدیدشان بار دیگر به صدر اخبار موسیقی کشور بازگشته‌اند.

در ماه‌های گذشته، آلبوم چهره‌های سرشناس حوزه موسیقی پاپ همچون محمد علیزاده، حامد همایون، مهدی احمدوند، پازل بند، مهدی یراحی و... روانه بازار موسیقی کشور شده و پس از چند ماه سکوت، بار دیگر شاهد رونق بازار موسیقی پاپ هستیم و همین باعث شده مخاطبان موسیقی با رصد آلبوم‌ چهره‌های پاپ، نظرات مختلفی را در فضای مجازی بیان کنند.

خبرنگار ما در یک گزارش میدانی ابتدا نظرات چند فروشگاه موسیقی را درباره میزان فروش آلبوم‌های پاپ جویا شده و در ادامه، برخی تهیه‌کنندگان این آلبوم‌ها درباره آثارشان و میزان استقبال از آنها توضیحاتی را ارائه داده‌اند.

یک تراز همیشه منفی

با مورد توجه قرار گرفتن اپلیکیشن‌های فروش و دانلود رسمی موسیقی و پرکار شدن سایت‌های فروش و پیش‌فروش آلبوم‌ها و از همه مهم‌تر دانلودهای غیرمجاز آثار موسیقی که تأثیرات مخربی در اقتصاد آلبوم‌ها و بازگشت مالی سرمایه شرکت‌های تولیدکننده آثار موسیقی دارند، فروش فیزیکی آثار موسیقی با افت محسوسی در سال‌های اخیر روبه‌رو شده است. این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که در سال‌های ابتدایی آغاز موج موسیقی پاپ پس از انقلاب، فروش فیزیکی آلبوم‌ها (که آن زمان به صورت نوار کاست ارائه می‌شد)، به آمار بیش از یک‌میلیون نسخه هم می‌رسید و این رقم با تیراژ امروزی آلبوم‌ها، غیرقابل‌مقایسه است.

با این توضیح، سراغ برخی فروشگاه‌های فروش آثار موسیقی رفتیم تا درباره میزان فروش آلبوم‌های حال حاضر بازار موسیقی پاپ به اعداد و ارقام واقعی‌تری برسیم.

چه کسانی به موسیقی احترام می‌گذارند؟

میدان انقلاب تهران یکی از مهم‌ترین مراکز فروش و پخش آثار موسیقی در کشور است. میدانی در مرکز پایتخت با عمده فروشگاه‌های کتاب و آثار فرهنگی که پوستر آلبوم‌های موسیقی در گوشه و کنار این میدان به وفور به چشم می‌خورد. دو فروشگاه ضلع غربی این میدان همیشه به‌روزترین آلبوم‌های روز را برای فروش در معرض دید مخاطبان‌شان قرار می‌دهند و البته که به سختی می‌شود از آنها آمار دقیقی درباره پرفروش‌های بازار به دست آورد.

یکی از فروشندگان این فروشگاه می‌گوید: «معضل دانلود، قطعاً تأثیر بدی در میزان فروش آلبوم‌ها داشته. یادم هست در سال‌های گذشته، صبح که یک آلبوم پاپ معروف به بازار می‌آمد، تا عصر همه نسخه‌های آن به فروش می‌رسید و درخواست مجدد به شرکت پخش ارسال می‌شد تا باز هم برای ما بفرستند! در شرایط کنونی، تنها بخش خاصی از جامعه مخاطبان موسیقی، به هنرمندان احترام می‌گذارند و تقریباً نسل جوان و نوجوان را کمتر در فروشگاه می‌بینیم. نسل جدید در اینستاگرام و فضای مجازی و صفحات رسمی خواننده مورد علاقه خود فعال است و آثارش را نیز به سهولت دانلود می‌کند. پس نباید انتظار خرید فیزیکی یک آلبوم را از سوی او داشت.»

او ادامه می‌دهد: «شرکت‌های پخش آثار موسیقی هم پتانسیل تبلیغاتی چندانی به جز چند پوستر ندارند و همه اینها باعث می‌شود موج فراگیری بابت انتشار آثار موسیقی در جامعه راه نیفتد و از سوی دیگر، اینترنت همه‌چیز را می‌بلعد. درباره میزان فروش آلبوم‌ها و آثار پرمخاطب هم باید به شما بگویم که در ماه‌های گذشته، آلبوم حامد همایون پرفروش‌ترین بوده. به نظرم قطعاً جزو چند کار پرفروش کل امسال خواهد بود. در کنار این آلبوم، آثاری چون آلبوم مهدی یراحی و محمد علیزاده هم مخاطب داشته‌اند. البته زمان زیادی از انتشار آلبوم یراحی نمی‌گذرد.»

در فروشگاه بتهوون چه خبر است؟

بدون‌شک مهم‌ترین فروشگاه موسیقی تهران، فروشگاه بتهوون است. فروشگاهی با بیش از 60 سال سابقه که یکی از اصلی‌ترین مراجع فروش آثار موسیقی است. یکی از مدیران فروش این فروشگاه درباره آلبوم‌های پرفروش ماه‌های گذشته در حوزه پاپ می‌گوید: «آلبوم حامد همایون و این اواخر آلبوم مهدی یراحی و علی زندوکیلی از فروش بالایی برخوردار بوده‌اند. البته اعداد و ارقام، آن‌چنان امیدوارکننده نیست؛ ولی در مقایسه با آثار دیگر چهره‌های بازار، این آلبوم‌ها از فروش بیشتری برخوردار بوده‌اند.»

این فروشنده فروشگاه بتهوون معتقد است: «معمولاً آمار فروش و پرفروش‌ترین‌های هر سال را در اواخر هر سال می‌توانیم مشخص کنیم و تنها در آن زمان می‌شود درباره میزان فروش دقیق یک آلبوم نظر داد.»

فروش آنلاین

سایت‌های فروش و پیش‌فروش آنلاین موسیقی، روزگار بهتری را می‌گذرانند و هر روز شاهد تولد اپلیکیشن و سایتی جدید برای فروش و پیش‌فروش آنلاین آثار موسیقی هستیم. با نگاهی گذرا در برخی از معتبرترین سایت‌های پیش‌فروش آنلاین، آلبوم «مهدی یراحی» با فاصله زیاد در صدر آثار پرفروش این سایت‌ها قرار دارد و آثاری چون آلبوم حامد همایون، علی زندوکیلی و محمد علیزاده هم در این فهرست دیده می‌شوند. هفته گذشته هم خبر رسمی استقبال از پیش‌فروش آلبوم یراحی منتشر شد که در آن ذکر شده بود که این آلبوم، چند روز پیش از انتشار، در صدر آمار پیش‌فروش اینترنتی آلبوم‌های پاپ قرار گرفته است.

محسن رجب‌پور: این استقبال برای خودمان هم جالب بود

محسن رجب پور مدیرعامل شرکت «ترانه شرقی» در گفتگو با «موسیقی ما» درباره میزان فروش آلبوم «حامد همایون» می‌گوید: «پخش آلبوم ما بر عهده شرکت «هنر اول» بود و در عین ناباوری، قبل از جمع آوری سی‌دی‌ها، ما به چاپ مجدد رسیدیم. این استقبال برای خودمان هم جالب بود؛ ولی بهتر است از آقای محسنی در شرکت هنر اول بپرسید، چون قیاس تولید و انتشار آلبوم به صورت کلی، در دست آن‌ها است و می‌توانند بگویند نسبت تولید این اثر و نسبت فروش آن به چه اندازه بوده است.»

مجید محسنی (شرکت هنر اول) در این باره می‌گوید: «آلبوم حامد همایون قطعاً پرفروش‌ترین آلبوم امسال بوده. بازنشر این اثر و چاپ و توزیع مجدد آن، نشان داد که این خواننده توانسته آن موج اجتماعی را بین دوست‌داران موسیقی راه بیندازد. درباره تعداد دقیق فروش این آلبوم، تا این لحظه نمی‌توان اظهار نظری کرد. چون هنوز آلبوم از فروشگاه‌ها جمع‌آوری نشده است.»

«پازل‌بند» و گله از شرایط نامناسب پخش

اولین آلبوم رسمی «پازل‌بند» از جمله آثاری بود که امید زیادی به آن می‌رفت تا موفقیتی در بازار موسیقی پاپ رقم بزند. اما مدیر اجرایی این گروه عقیده دارد که «قایق کاغذی» در بدترین شرایط ممکن توزیع شد و علی‌رغم هزینه سنگین، هرگز آن‌طور که باید و شاید در بازار پخش نشد. محمد ناصری در این باره به «موسیقی ما» می‌گوید: «متأسفانه پخش ضعیف این آلبوم به ما ضربه زد. آلبوم در تهران خیلی ناقص پخش شد و در شهرستان هم تقریباً سی‌دی موجود نبود و مردم کاملاً باید با ذره‌بین دنبال آلبوم می‌گشتند! حق این آلبوم واقعاً بیشتر بود و قطعاً اگر پخش بهتری داشت، نتایج بهتری برای فروش آن می‌گرفتیم.»

«مهدی احمدوند» و گله از دانلود غیرمجاز

مهدی کرد (تهیه‌کننده و مدیربرنامه‌های مهدی احمدوند) در گفتگو با سایت «موسیقی ما» درباره میزان فروش آلبوم این خواننده می‌گوید: «همه‌چیز در مورد آلبوم «ساعت هفت» خوب بود ولی پخش اینترنتی و دانلودهای غیرقانونی آن، کار را برای ما خیلی سخت کرد. در حال حاضر، بیزینس و درآمد فقط از کنسرت‌ها حاصل می‌شود و با وجود دانلودهای غیرقانونی، انتشار آلبوم هیچ نفع مالی برای هنرمند و تولیدکننده به همراه ندارد. اگر رقم و کیفیت تولید را پایین بیاوریم هم کار دیده نمی‌شود.»
مهدی کرد با مقایسه‌ای بین موسیقی و سینما در زمینه کپی و دانلود غیرقانونی می‌گوید: «تیراژ بهترین کارها روی صدهزار نسخه است در حالی که ده تا بیست میلیون نفر آنها را گوش می‌کنند! یعنی تیراژ فیزیکی، خیلی کمتر از میزان گوش دادن مردم است. الان آلبوم بالای ۱۰۰-۱۵۰ هزار نسخه نداریم و این مضحک است. در صورتی که در سینما این‌گونه نیست و یک فیلم معمولی در ۵۰۰هزار نسخه منتشر می‌شود و حتی یک فیلم پرتیراژ دومیلیون می‌فروشد. دانلود فیلم برخلاف دانلود موسیقی راحت نیست. الان همه موسیقی گوش می‌کنند ولی کسی آن را نمی‌خرد و این اصلاً خوب نیست. فرهنگ خوبی داشت جا می‌افتاد که تلگرام همه آن را از بین برد و با اپلیکیشن‌هایی که راحت در دسترس همه هستند، این اتفاق‌ها افتاده است. این روند قطعاً به مرور به نابودی فروش فیزیکی آثار موسیقی منجر خواهد شد.»

مجید عبدی: مهدی یراحی یعنی «تفاوت مخاطب»

آلبوم مهدی یراحی نیز در روزهای گذشته منتشر شده و پس از استقبال جالب در مراسم رونمایی آلبوم «آیینه قدی»، این آلبوم در بازار موسیقی کشور هم مورد توجه قرار گرفته است. مجید عبدی تهیه‌کننده این آلبوم در این باره به «موسیقی ما» می‌گوید: «بیش از دوهزار نسخه از سی‌دی آلبوم «آینه قدی» در مراسم رونمایی به فروش رفت و در روزهای گذشته هم در رشت، استقبال بالای دو هزار نفری از مراسم رونمایی این آلبوم صورت گرفته و همین باعث شد مقیاس کار دست ما بیاید. هرچند اعتقاد دارم مهدی یراحی با موضوعی به نام «تفاوت مخاطب» روبه‌رو است. مخاطب آثارش کمی با بقیه خواننده‌ها فرق دارد و همین باعث می‌شود آثارش بین مخاطبان موسیقی بیشتر به گوش برسد. آنها موسیقی خوب را بهتر می‌شناسند و همین باعث شده ماندگاری آثار او بیشتر شود.»

عبدی درباره میزان فروش آلبوم «آینه قدی» نیز حرف بقیه تهیه‌کنندگان را تکرار کرد و گفت: «هرگز نمی‌شود آمار دقیق فروش آثار موسیقی را در ایران تأیید کرد. هیچ مرجع درستی در این زمینه وجود ندارد و هرگز آمار دقیق فروش مشخص نمی‌شود.»

در روزهای اخیر آلبوم محمدرضا فروتن نیز به بازار عرضه شده و در ماه آینده، بازار موسیقی کشور شاهد انتشار آلبوم گروه سون، اشوان و چند چهره دیگر خواهد بود که به نظر می‌رسد بار دیگر اسفندماهِ شلوغی در انتظار دوست‌دارن موسیقی خواهد بود.