شایعه شکستن سد «سلمان فارسی» از کجا آمد؟

خبرگزاری ایسنا: تقریباً محال است کاربر یکی از شبکه‌های اجتماعی بود و در طول روز با اطلاعات نادرست و دروغ مواجه نشد و حتی ناخواسته، در باز نشر آنها، همراهی نکرد! اما تنها کافی است در مواجهه با اخبار و اطلاعات بی‌شماری که در هر روز منتشر می‌شود، چند ثانیه تفکر کنیم.

با نگاهی به آنچه در هفته گذشته و روزهای پر التهاب وقوع بارندگی و بروز حوادث مختلفی نظیر سیل، در شبکه‌های مجازی مختلف پیرامون نقاط مواجه با بحران استان فارس، می‌تواند حجم اخبار و اطلاعات غیر واقعی و کذب را مشخص کند.

همه چیز از اعلام پیش‌بینی بارش هواشناسی آغاز شد تا کارخانه‌ی شایعه‌سازی غوغاسالاران با شدت شروع به ساخت انواع شایعات عجیب و غریب کرده و بازارِ گرمی را برای نشر این اخبار دروغین ایجاد کند. بازاری که همچنان داغ است و با ساختن و پرداختن شایعاتی در خصوص بارندگی‌های آینده، ذهن جامعه را به سمت تشویش و نگرانی سوق می‌دهند.

اما در خصوص شایعاتی که در فضای مجازی پیرامون شهرستان جهرم مطرح و بعضا به شکل گسترده‌ای منتشر شد، همزمان با ایام پیش‌بینی باران، پیش از همه، شایعه‌ی ملخ‌های مهاجم در راه جهرم در دستور کار قرار گرفت تا به نقل از رئیس سازمان حفظ نباتات کشور اعلام کنند ملخ‌های مهاجر از غرب دریای سرخ به جهرم هجوم خواهند آورد و ‌خطر ملخ بیش از خطر سیلاب است، در صورتی که‌ رئیس سازمان حفظ نباتات، بدون نام بردن از جای خاصی، درباره‌ی هجوم ملخ‌ها به جنوب فقط هشدار داده و نامی از خطر بیشتر آن از سیلاب نبرده بود.

باغستانی مؤیدی حتی در دنبال مصاحبه‌ی خود با ایسنا گفته بود، همواره این ملخ‌ها در نطفه خفه شده‌اند و دیده‌بان‌های محلی، پیوسته وضعیت این ملخ‌ها را رصد می‌کنند.

شایعه‌ی دوم، مقارن با بارش باران‌های اخیر در فضای مجازی درباره‌ی وقوع زلزله در کل فارس به نقل از رئیس سازمان زلزله‌شناسی کشور دست به دست شد و گفته شد این زلزله از سیلاب خطرناک‌تر است. این در حالی است که به اذعان محققان، زلزله قابل پیش‌بینی نیست و مهمتر آن‌ که، زلزله نمی‌تواند منطقه‌ی وسیعی را به اندازه‌ی کل استان فارس، هم‌زمان با یک شدت بلرزاند.

شایعه‌ی سوم که متأسفانه بعضی خبرگزاری در نشر آن کوشیدند، شکستن سد سلمان فارسی و پرشدن حجم مخزن آن بود، آن هم در حالی که سد سلمان سدی بتونی است و با بارش اخیر و بارندگی‌های گذشته، فقط یک سوم آن پر شده است.

شایعه‌ی بعدی، جعل خبر تعطیلی کل ادارات جهرم به دستور فرمانداری در کانال‌های خبری محلی در روز چهارشنبه بود که‌ سریعاً تکذیب و ‌به دستور رئیس ستاد بحران شهرستان، مرخصی‌های کلیه‌ی ادارات لغو شد و همه‌ی دستگاه‌های اجرایی به حالت آماده‌باش درآمدند.

شایعه‌سازان، اما دست از کار نکشیدند و این بار خبر از سامانه‌ی بارشی تازه به میزان ۹۰۰میلی‌متر دادند که‌ این نوع بارش در مناطق پربارش یا استوایی به وقوع می‌پیوندد، نه در شهرستانی که میانگین سالیانه‌ی آن یک سوم این رقم نیز نیست!

در این میان، شایعات و مطالب کذب دیگری درباره‌ی تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها، وصل‌شدن گاز، فرورفتن خانه‌ها در خارقان به دلیل قرارداشتن روی قنات‌ها، آلوده‌بودن آب شرب شهر و سقوط بالگرد اورژانس جهرم نیز جعل و دست به دست می‌شد که چیزی جز ناآگاهی نویسندگان اصلی و تلاش برای هیجانی کردن فضای خبری را نمی‌رساند.

توجه به این شایعات ما را به این واقعیت می‌رساند که همیشه اخبار را از منابع موثق و خبرگزاری‌های معتبر دنبال کنیم و از دست به دست کردن اخبار جعلی که منجر به ایجاد رعب و وحشت در دل مردم می‌شود، پرهیز کنیم.

البته مهمترین شایعه "شکست سد سلمان فارسی" که به دلیل اینکه اول بار با لوگوی کانال صدا و سیما منتشر شد، دامنه‌ای وسیع‌تر یافت و به نقطه‌ای رسید که شایعه‌ای مبنی بر شکسته شدن سد محمدآباد یا همان بند تغذیه مصنوعی محمدآباد توسط سپاه، منتشر شد. شایعه‌ای که سوگیری آن کاملا به سمت تخریب نیروهای بسیجی و پاسدار بود و قصد بر هم زدن فضای روانی جامعه را در شرایطی که همه با یک هم‌کاری و هم‌افزایی در تلاشی گسترده برای کاهش ابعاد مشکلات سیل بودند، دنبال می‌کرد.

فرماندار ویژه شهرستان جهرم در این خصوص به خبرنگار ایسنا با تصریح اینکه نیروهای سپاه و بسیج حضور و اقداماتی تاثیرگذار از زمان وقوع بارندگی و درگیر شدن با سیلاب و تا کنون داشته و دارند، گفت: حضور به موقع بسیجیان و سایر دستگاهها و نهادهای خدمات رسان در مقابله با بحران در شهرستان جهرم ستودنی بود.

علی‌رضا صحرائیان گفت: شکسته شدن بند تغذیه مصنوعی محمدآباد توسط سپاه و بسیج یک شایعه بود که آن را کاملا تکذیب می‌کنیم.

او با قدردانی از خدمات نیروی سپاه و بسیج در امدادرسانی به سیل‌زدگان و همراهی در ممانعت از گسترش ابعاد خسارت‌ها، گفت: بند تغذیه مصنوعی محمد آباد بیش از ۳۰ سال قبل و با هدف مهار سیلاب‌ها ساخته شده بود.

فرمانده سپاه جهرم نیز با تاکید بر اینکه به فرمایش مقام معظم رهبری، مردم ولی‌نعمت مسئولان هستند، گفت: افتخار سپاه و بسیج است که خودشان از مردم هستند و در خدمت مردم و هرکجا که نیاز انقلاب اسلامی باشد با قوت و قدرت در صحنه حاضر می‌شوند و به انجام وظیفه می پردازند.

سرهنگ محمدصادق شادمند با رد شایعه‌ی تخریب بند محمد آباد توسط سپاه و بسیج گفت: در شهرک‌های فرهنگ شهر و زیباشهر بسیاری از پرسنل خدوم بسیج، سپاه ،ایثارگران و خانواده‌های مکرم آنان زندگی می‌کنند چطور ممکن است که سپاه همچین اقدامی را انجام داده و جان و مال خانواده‌های کارکنان خود را با مخاطره مواجه کند.

وی با اشاره به خدمت جهادی بسیج و سپاه در این بحران، افزود: اگر حضور بسیجیان همانند دیگر سازمانها و نهادها در این صحنه بود به دلیل خدمت به مردم دارالمومنین و اطاعت از اوامر ولی امر مسلمین جهان بوده است. ساخت، نگهداری، مالکیت و بهره برداری از بند تغذیه مصنوعی محمدآباد هیچ گونه ارتباطی با سپاه و بسیج نداشته و ندارد.