ائتلاف شکننده عبری، عربی، ترکی شکست خورده

حسن هانی زاده؛ کارشناس سیاسی در حمایت نوشت:

اظهارات هم‌زمان مقامات ترکیه، عربستان و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران که تقریباً با ادبیاتی نزدیک به هم بوده از وجود تلاش مشترکی برای تشکیل یک جبهه عبری، عربی، ترکی علیه محور مقاومت حکایت دارد. «چاووش اوغلو» و «عادل الجبیر» وزیران خارجه ترکیه و عربستان و نیز «آویگدور لیبرمن» وزیر جنگ رژیم صهیونیستی در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ در اظهاراتی که شگفتی ناظران سیاسی را به دنبال داشت، ایران اسلامی را به دخالت در مسائل داخلی کشورهای عرب و حمایت از تروریسم متهم کردند.

ملاقات مشترک وزیران رژیم صهیونیستی، ترکیه و عربستان در حاشیه نشست مونیخ نشان می‌دهد که طرح‌های سابق بازیگران بحران سوریه برای تغییر موازنه قدرت به سود رژیم صهیونیستی با شکست مواجه شده و این سه رژیم درصدد بازتعریف سناریوی جدیدی در منطقه هستند. سفر اخیر رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه به عربستان، بحرین و قطر نیز در راستای این سناریوی جدید قرار دارد.

ازآنجایی‌که دولت رجب طیب اردوغان که در طول ۶ سال بحران سوریه نتوانست از رهگذر همراهی با عربستان، رژیم صهیونیستی و قطر دولت بشار اسد را سرنگون کند لذا کنش تهاجمی جدیدی را در منطقه تعریف کرده است. بررسی شرایط داخلی اجتماعی، سیاسی و اقتصادی دولت رجب طیب اردوغان ثابت می‌کند که ترکیه در آستانه ورشکستگی سیاسی و اقتصادی قرار دارد. کودتای نافرجام ترکیه که به خروج بیش از ۸۰ هزار تن از نخبگان سیاسی، اقتصادی، دانشگاهی و نظامی از چرخه قدرت منجر شد، مشروعیت لازم را از دولت رجب طیب اردوغان گرفت و ترکیه را در بدترین شرایط اقتصادی و سیاسی قرار داد. ازاین‌رو، رئیس‌جمهور ترکیه برای دریافت کمک مالی و خروج از بحران اقتصادی تلاش کرد تا زیر چتر عربستان و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس قرار گیرد تا از سفره رنگین این کشورها بهره‌برداری کند.

یکی از شرایط عربستان برای کمک مالی به ترکیه، جدایی سیاسی این کشور از جمهوری اسلامی و موضع‌گیری تند علیه سیاست‌های ایران و پیوستن رسمی ترکیه به جبهه عبری عربی است. همین سیاست را عربستان در مورد کشور آفریقایی سودان به کار گرفت و با پرداخت رشوه کلان به«عمر حسن البشیر» رئیس‌جمهور سودان او را به اتخاذ سیاستی کاملاً مخالف سیاست محور مقاومت وادار ساخت. دولت سودان تا پیش از آن، بخشی از کشورهای محور مقاومت قرار داشت و جایگاه کاملاً والا و محترمی در جهان اسلام و جهان عرب به دست آورده بود.

رجب طیب اردوغان نیز در سفر به عربستان، بحرین و قطر، فراتر از حجم سیاسی ترکیه اظهاراتی خارج از عرف دیپلماتیک علیه جمهوری اسلامی ایران داشت تا ثابت کند که می‌تواند یک چتر حمایتی برای کشورهای ضعیف حوزه خلیج‌فارس ایجاد کند. هدف عربستان این است تا از ظرفیت رژیم صهیونیستی و ترکیه برای تقابل مستقیم نظامی و امنیتی با جمهوری اسلامی ایران استفاده کند و لذا به نظر می‌رسد با فشار عربستان، سفارتخانه‌های رژیم صهیونیستی طی ماه‌های آینده در چند کشور عضو شورای همکاری خلیج‌فارس افتتاح شوند. اما کشورهایی در درون شورای همکاری خلیج‌فارس مانند کویت، امارات

و پادشاهی عمان قطعاً با سیاست‌های رژیم عربستان برای وارد ساختن رژیم صهیونیستی و ترکیه به این شورا به‌عنوان دو عضو ناظر به‌شدت مخالفند. سفر اخیر وزیر خارجه کویت به تهران و نیز سفر رئیس‌جمهور اسلامی ایران به کویت و پادشاهی عمان نشان می‌دهد که شکاف عمیقی در دیدگاه‌های سیاسی شش کشور عضو شورای همکاری خلج فارس در این خصوص وجود دارد.

بااین‌حال رژیم صهیونیستی به‌خوبی می‌داند که ورود به بازی جدید عربستان برای تقابل با ایران، هزینه‌های سنگینی برای این رژیم به همراه دارد و لذا به صورتی تاکتیکی در کنار رژیم عربستان قرار گرفت تا در میان جهان اسلام و جهان عرب ظاهراً مشروعیتی کسب کند. اما ترکیه که در سوریه و عراق با شکست نظامی و سیاسی مواجه شده و جایگاه خود را به‌عنوان یک بازیگر منطقه‌ای ازدست‌داده، در برابر وعده کمک مالی عربستان، کنشی تهاجمی در برابر ایران از خود نشان داد و ثابت کرد که یک کشور کاملاً ورشکسته است.

تکدی گری دولت رجب طیب اردوغان از عربستان آن‌هم در زمانی که محور مقاومت توانست در سوریه معادلات نظامی را به سود ملت فلسطین تغییر دهد، در طراز جایگاه تاریخی و اجتماعی ملت ترکیه نیست. اظهارات غیرمنطقی و خلاف عرف هم‌جواری رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور و چاووش اوغلو وزیر خارجه ترکیه نشان می‌دهد که دولت رجب طیب اردوغان راهی کاملاً اشتباه را طی می‌کند که در نهایت به بن‌بست خواهد رسید.

از سوی دگر تجربه ثابت کرده است که عربستان در دوستی با کشورهای منطقه ثابت‌قدم نیست و به صورتی گذرا و تاکتیکی باهم پیمانان خود رفتار می‌کند. استفاده ابزاری از رژیم سابق عراق علیه جمهوری اسلامی در جنگ ۸ ساله و سپس قرار گرفتن در کنار ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا علیه رژیم صدام نشان می‌دهد که رژیم آل سعود در دوستی با کشورها ثابت‌قدم نیست.

لذا به نظر می‌رسد ائتلاف شکننده عبری، عربی، ترکی علیه محور مقاومت یک مولود کاملاً ناقص و یک اقدام کاملاً مغایر با منافع ملت‌های اسلامی است و این ائتلاف حتی اگر شکل بگیرد هر گز نخواهد توانست اهداف رژیم صهیونیستی و عربستان را محقق سازد. ازاین‌رو دولت رجب طیب اردوغان و نیز رژیم آل سعود بازندگان واقعی این ائتلاف موهوم هستند و برنده آن تنها رژیم صهیونیستی خواهد بود که از رهگذر آن، بر ثروت ملت‌های عرب حوزه خلیج‌فارس چنگ خواهد انداخت