نتانیاهو و اردوغان در مسکو به دنبال چه هستند؟

خبرگزاری تسنیم: سوریه موضوع اصلی مذاکرات ولادیمیر پوتین با نخست وزیر اسرائیل و رئیس جمهوری ترکیه است که هر دو نگرانی‌هایی را در این رابطه دارند، ولی روسیه از همکاری با ایران بخاطر نگرانی سایر کشورها صرف نظر نخواهد کرد.

سایت خبری-اینترنتی «لنتا.رو» در تحلیلی نوشته است: "ولادیمیر پوتین" رئیس جمهوری روسیه امروز با "رجب طیب اردوغان" رئیس جمهوری ترکیه که برای شرکت در ششمین شورای همکاری روسیه-ترکیه در بالاترین سطح به مسکو سفر کرده، دیدار و گفتگو نمود. رهبران دو کشور در جریان مذاکرات خود علاوه بر ابعاد مختلف همکاریهای اقتصادی، روند اوضاع در سوریه را نیز مورد بررسی قرار می دهند. این دیدار در حالی انجام می شود که روز گذشته نیز "بنیامین نتانیاهو" نخست زویر اسرائیل نیز با رهبر روسیه دیدار کرده و سوریه باز هم موضوع اصلی مذاکرات دو طرف بود.

چند روز قبل "والری گراسیموف" رئیس ستادکل نیروهای مسلح روسیه به آنتالیای ترکیه سفر کرد تا با همتایان ترک و آمریکایی خود دیدار کند. طبق اطلاعات خبرگزاری «آناتولی»، مقامات بلندپایه نظامی سه کشور به تبادل نظر در خصوص ایجاد مکانیزمی برای ممانعت از وقوع حوادث هوایی در آسمان سوریه در جریان عملیات نظامی هر یک از طرفین در مبارزه با داعش پرداختند.

در رابطه با اسرائیل و موضع گیری آن در قبال بحران سوریه نیز باید گفت که نگرانی اصلی مقامات تل آویو، سیاست تهران در این رابطه است. نتانیاهو در دیدار روز گذشته خود مثالهایی از این قبیل نگرانیها را برای ولادیمیر پوتین تشریح کرد.

اسرائیل و ترکیه هر دو نگران اوضاع در سوریه هستند

در محافل کارشناسی معتقدند که سفر اردوغان و نتانیاهو به مسکو، هر دو بازتاب یک نوع تمایل است. "ایرینا زویاگلسکایا" کارشناس ارشد موسسه شرق شناسی آکادمی علوم روسیه می گوید: «در حال حاضر قدرتهای منطقه نقش بسیار مهمی را در روند اوضاع در سوریه بازی می کنند و مذاکرات مربوط به سوریه در آستانه این مسئله را به خوبی نشان داده است. در این رابطه می توان گفت که اسرائیل ارتباط مستقیمی با مسائل نداشته و بدرستی نمی داند که چه کسانی در عرصه عملیاتی سوریه فعال هستند. البته آنها مواضع خاص خود را داشته و به همین دلیل می خواهند از زبان مقامات روسی از روند اوضاع آگاه شوند. برای آنها بسیار مهم است که مبارزین جنبش حزب الله لبنان در سوریه حضور نداشته باشند.»

این کارشناس معتقد است که در جریان بحران سوریه و به خاطر نیاز مقامات دمشق به کمک نظامی نیروهای حزب الله در مبارزه با تروریستها، این جنبش تقویت شده است. این در حالی است که اسرائیل اصلا مایل نیست که این گروه در خاک سوریه هم علاوه بر لبنان قدرت گرفته و برای این رژیم دردسر ساز شود به همین دلیل اصرار دارد که آنها باید خاک سوریه را ترک کنند. البته مسئله ایران کاملا متفاوت است . ایران دارای نقش کلیدی در حمایت از دولت سوریه است. در این رابطه مواضع اسرائیل و برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس بر یکدیگر منطبق شده و نفوذ روزافزون ایران در منطقه را برای خود تهدید می بینند و هرچند بطور علنی گفته نمی شود، ولی مقامات آنکارا نیز موضع گیری مشابهی در این زمینه دارند.

زویاگلسکایا توضیح داده است: «البته مقامات آنکارا و تهران بارها از اقدامات یکدیگر در سوریه انتقاد کرده اند، ولی نگرانی اصلی رهبران ترکیه، فعلا نه ایران بلکه مبارزین کرد هستند. مقامات آنکارا مایل نیستند که اوضاع در سوریه به گونه ای پیش رود که منطقه خودمختار کردنشینی در نزدیکی مرزهای این کشور بوجود آید. در شرایط کنونی ایران چالش جدی برای ترکیه نیست، این کشور فعلا مشغول حل کردن مشکل کردهاست.»

مشارکت روسیه و ایران بسیار فراتر از بحران سوریه است

وی افزوده است: «با همیه این مسائل بعید است که مسکو بخاطر نگرانیهای تل آویو و آنکارا، از همکاریهای خود با ایران در مبارزه با تروریسم در سوریه صرف نظر کند. روابط مسکو با تهران در چارچوب مسائل خاورمیانه دارای اهمیت زیادی برای هر دو طرف است.»

به گفته وی، «برخی مواقع مخالفان روسیه و حتی متحدین آن، روابط مسکو و تهران را محدود به خاورمیانه و متمرکز روی حل بحران در سوریه ارزیابی می کنند، در حالیکه چنین نیست. سیاست ایران در منطقه قفقاز و آسیای مرکزی نیز برای مسکو اهمیت زیادی دارد. ایران کشوری است که روابط مسکو با آن طی چند سال گذشته دائما در حال توسعه بوده و این خط مشی ادامه خواهد یافت. نکته دوم هم این است که نقش ایران در حل و فصل بحران سوریه بسیار با اهمیت است و هر مسئله ای که روابط مسکو با تهران را برهم بزند، تاثیر منفی و عمیقی بر اوضاع سوریه خواهد داشت. به همین دلیل مقامات مسکو در رابطه با ایران بسیار محتاط عمل می کنند. البته مسلما مواضع آمریکا، اسرائیل و دیگر کشورها را نیز در نظر خواهند داشت.»

"سرگئی لاوروف" وزیر امور خارجه روسیه نیز بارها به نقش مثبت ایران اشاره کرده و تاکید نموده است که تهران در عرصه نبرد زمینی در سوریه، نقش مثبتی دارد و روسیه در عملیات هوایی نقش آفرینی می کند. ضمن اینکه روسیه، ایران و ترکیه که به محور سه جانبه در حل و فصل بحران سوریه معروف شده اند، مذاکرات بین المللی با حضور طرفین درگیر در سوریه را در آستانه (پایتخت قزاقستان) سازماندهی کرده اند که در تعیین مکانیزم کنترل آتش بس در داخل سوریه و همچنین فراهم شدن مقدمات برگزاری مذاکرات بین سوریها در ژنو، نقش مثبتی داشته است.