انتخابات هلند؛ ظهور پوپولیسم یا افول آن؟

جماران به نقل از شبکه سی ان ان نوشت: سایه بلند دونالد ترامپ سراسر اروپا را فرا گرفته و نخستین نشانه آن در هلند دیده می شود که قرار است در آن رای دهندگان روز چهارشنبه (۱۵ مارس - ۲۵ اسفند) پای صندوق های رای بروند تا برای اولین بار آزمایش کنند که آیا چشم انداز خطرناک پوپولیستی احیا شده در اروپا این کشور را هم در بر خواهد گرفت یا خیر. در این روز شواهد نشان خواهد داد که آیا هلندی ها کاندیداهای ضد اسلامی که در تلاش برای ممنوعیت پذیرش پناه جویان هستند و مفهوم اروپای متحد را رد می کنند، می خواهند یا خیر.

حرکت «گیرت ویلدرز» نامزد پوپولیست راست افراطی لرزان شده است. اما موانعی بر سر راه او برای برعهده گرفتن رهبری این کشور عضو ناتو وجود دارد.

ایده های ویلدرز آینه ای سرگرم کننده از تاریک ترین مشاهدات ترامپ و مشاورش «استفان بانون» در خصوص ممانعت از ورود تمامی مهاجران مسلمانان، بستن تمام مساجد و مراکز پناهندگی، ممنوعیت قرآن و خروج هلند از اتحادیه اروپا تحت عنوان «نگزیت» در پی همه پرسی برگزیت است.

کارزار تبلیغاتی ویلدرز آوریل گذشته با این توییت آغاز شد: «هلند را بار دیگر بزرگ کنیم.»

ویلدرز تلاش کرد از ظهور ترامپ در آمریکا بهره ببرد. او حتی در همایش ملی جمهوری خواهان در «کلیولند» در سال ۲۰۱۶ حضور یافت و در پاسخ به پیروزی تکان دهنده ترامپ در ماه نوامبر، طی پیام توییتری نوشت: «آمریکایی ها کشور خود را بازپس گرفتند، همانطور که ما پس خواهیم گرفت.»

این نوع اظهارات باعث شد تا وی دستکم از نظر تعداد زیادی از رای دهندگان معقول تر جلوه کند. با این حال در حال حاضر با توجه به اینکه ترامپ در باتلاق حکومت گرفتار شده است، بسیاری از رای دهندگان هلندی ممکن است در اقدام خود تجدید نظر کنند.

امروز رای دهندگان هلندی که با دیدگان باز به تحولات می نگرند، می گویند که ممکن است دست از حمایت از ویلدرز کناره بکشند. اگر رئیس جمهور آمریکا با همین وضعیت به کار خود ادامه دهد، میزان جذابیت مشابهان اروپایی وی شروع به محو شدن می کند.

هلندی ها بطور قابل توجهی - حداقل از نظر قانونی - کم تحمل تر از آمریکایی ها در مورد مسائل کشورشان هستند. زمانی که ویلدرز در سال ۲۰۱۱ اسلام را با نازیسم مقایسه کرد، سریعا به تبعیض نژادی محکوم، و مجرم شناخته شد.

این ادعای وی یادآور اظهارات ترامپ در مورد مکزیکی ها بود. گرچه ویلدرز سال گذشته مجرم معرفی شد، اما این مسئله او را از راه اندازی کارزار انتخاباتی باز نداشت.

پشتیبانی از حزب ویلدرز به نظر می رسد به سمت حزب دموکرات مسیحی محافظه کار میانه رو تر از یک سو، و به سمت سوسیالیست های های چپ از سوی دیگر معطوف شده باشد.

بسیاری از طیف های مختلف سیاسی اروپا امروز کمتر در مسیر چپ یا راست حرکت می کنند. چالش اصلی برای هر نامزد سیاسی، به ویژه کسانی که در جبهه افراطی قرار دارند، جلب توجه رای دهندگان و ممانعت از انحراف آن به سمت دیگر تا پایان مسیر است.

هدف واقعی ویلدرز در هلند «بهار میهن پرستانه» در سراسر اروپا است که بعدها و در کوتاه مدت توسط رای دهندگان در فرانسه و آلمان نیز دنبال شود. در هر دو کشور نامزدها و احزاب سیاسی همتراز با ویلدرز وجود دارند - مارین لوپن و جبهه ملی در فرانسه، و فراوک پتری و حزب جایگزین برای آلمان؛ گرچه «آنگلا مرکل» به سمت چهارمین دوره صدراعظمی خود پیش می رود.

هر یک از این نامزدهای راست افراطی برای خود طرفدارانی دارند؛ هر چند هر یک از آنها نگران رأی دهندگان کشورشان هستند. لوپن در نهایت ممکن است با رقابت سختی در مقابل «​​امانوئل ماکرون» روبرو شود.

گر چه چند نمونه از نامزدهای پوپولیستی در اروپا وجود دارند، ویلدرز ممکن است نزدیک ترین نمونه اروپایی به ترامپ باشد. موهای سفید رنگ او همچون مدل موی ترامپ پف کرده است، و او اغلب از «مارگارت تاچر» الگو می گیرد، که برخی می گویند الگوی ترامپ بوده است. او اغلب به تحقیر رویکرد سنتی سیاسی در هلند می پردازد و ممکن است در صورت شکست در انتخابات، به سمت دفتر نخست وزیر حاکم حرکت کند.

انتخابات هلند، یکی از مهمترین مبارزات انتخاباتی است که امسال اروپا شاهد آن خواهد بود. شعارهای انتخاباتی کاندیداها عمدتا بر خواسته های اقتصادی استوار است در حالی که ظهور پوپولیسم و نیروگرفتن احزاب راست افراطی سوار بر این موج، هراسی همه گیر و مشهود ایجاد کرده است.

کارزار انتخاباتی ویلدرز، مانند مارین لوپن در فرانسه در تجهیز رسانه ای موفق بوده است. ویلدرز با اشاره به تاثیر انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بر اروپا گفت: «جنبش های شبیه جنبش من در فرانسه، آلمان و اتریش همه ما از چند سال گذشته و حتی پیش از ریاست جمهوری دونالد ترامپ در حال قوی تر شدن هستیم.» ممکن است حق با ویلدرز باشد، ولی آمار و ارقام حرف دیگری می زنند. حزب راست افراطی «برای آزادی»، سال ۲۰۱۰ با کسب ۱۵.۷ درصد آرا، پیروزی چشمگیری به دست آورد که سال ۲۰۱۲ به ۱۰ درصد کاهش یافت. حتی با وجود تکرار پیروزی گذشته در انتخابات پیش رو، حزب «برای آزادی» نه تنها قادر به تشکیل دولت نیست بلکه داوطلبان ایجاد ائتلاف با او نیز در چشم انداز نزدیکی نیستند. هلند کشوری با طیف گسترده سیاسی و تنوع فرهنگی است. پارلمان گذشته شامل ۱۱ حزب و گروه سیاسی و در این انتخابات ۲۸ حزب و جنبش شرکت کرده اند. رای گیری های اخیر نشان داده اند که احزاب اصلی متعارف، دیگر تنها بازیگران مهم سیاست هلند نیستند. بدون تردید حزب پیروز، برای تشکیل کابینه وظیفه ساده ای پیش رو نخواهد داشت.

«مارک روته» رهبر حزب آزادی و دموکراسی و نخست وزیر محافظه کار هلند می گوید: «باید بگویم که این دوران سختی برای هلند است. اصولا دورانی که وقت زیادی باید صرف آن کرد. در نهایت ما دولت را تشکیل می دهیم.»

و اگر ترامپ در هفته های پیش رو همچنان اروپایی ها را نگران کند، بعید نیست که موج پوپولیستی پیش از آنکه شانسی برای ظهور داشته باشد، افول کند.

از جمعیت ۱۷ میلیونی هلند، ۱۳ میلیون نفر رای می دهند. اما در میان تردیدها یک نکته روشن است: بین نتیجه رای گیری تا تشکیل دولت گام ها و فاصله بسیاری وجود دارد.