پیش‌بینی عجیب «گراهام بل» در ۱۰۰ سال قبل

همشهري آنلاين: الکساندر گراهام‌بل به دلیل ابداع اولین تلفن کاربردی جهان به شهرت زیادی دست یافت، اما نبوغ او تنها به ابداعات انقلابی محدود نبود.

بل نه تنها بحران انرژي امروز زمين را پيش‌بيني كرده‌است،‌بلكه براي حل اين بحران راه‌حلي نيز ارائه داد‌ه‌است: استفاده از صفحات خورشيدي و سوخت زيستي.

بل در مقاله‌اي كه در سال ۱۹۱۷، يعني ۱۰۰ سال پيش در مجله نشنال جئوگرافيك چاپ كرد درباره استفاده خارج از كنترل سوخت‌هاي فسيلي توسط انسان پيش‌بيني عجيبي كرده‌‌است و هشدار داده كه اين روند باعث مي‌شود زمين به يك گرم‌خانه تبديل شود.

براساس بيوگرافي كه با همكاري يكي از نوادگان بل به نام ادوين گروسونور نوشته شده‌است، تعدادي از دانشمندان در حدود يك قرن پيش درباره تاثيرات اقليمي آلودگي هوا اظهار نظر كرده‌اند اما بل با پيش‌بيني گرم‌خانه خود چند گام از تمامي هم دوره‌هاي خود جلوتر رفته و با آنها به مخالفت پرداخت.

به گفته گروسونور در آن دوران چند دانشمند براين باور بودند آلودگي هوا در سال ۱۹۱۷ به معني سردتر شدن زمين است زيرا به اعتقاد آنها آلودگي هوا مانع از رسيدن پرتوهاي خورشيد به سطح زمين مي‌شدند. اما بل كاملا متفاوت مي‌انديشيد، به اعتقاد وي اگرچه بخشي از حرارت خورشيد به واسطه اين پديده از دست مي‌رود،‌ اما در مقابل بخشي از حرارت زمين نيز كه در حالت عادي به فضا تابانده مي‌شود، روي سطح سياره به دام مي‌افتد و نوعي تاثير گلخانه‌اي ايجاد خواهد شد كه نتيجه نهايي آن اين است كه گلخانه به يك گرم‌خانه تبديل خواهد شد.

اگرچه به نظر مي‌آيد بل اولين فردي باشد كه عبارت تاثير گلخانه‌اي را ابداع كرده باشد،‌اما در اصل اين عبارت درحدود يك دهه پيش از وي توسط دانشمندي بريتانيايي به نام جان هنري پوينتينگ استفاده شده‌بود. وي در سال ۱۹۰۹ از اين عبارت براي اشاره به تاثير پوشانندگي آلودگي هوا استفاده كرد.

بل در مطلبي كه در نشنال جئوگرافيك چاپ شد، پيش‌بيني كرده كه انسان از مصرف سوخت‌هاي فسيلي دست نخواهد كشيد تا زماني كه تمامي منابع آن به اتمام برسند. به گفته وي هيچ يك از اين منابع قابل احيا نيستند و زماني كه به پايان برسند جايگزيني نخواهند داشت مگر اينكه از انرژي امواج و جزر و مد يا انرژي پرتوهاي خورشيدي به عنوان منبع انرژي استفاده شود.

بل در اين مطلب به نحوه استفاده از انرژي خورشيدي اشاره كرده‌است:هر شهر از فضاي وسيعي مانند سقف خانه‌ها برخوردار است كه در معرض نور خورشيد قرار دارند، دليلي وجود ندارد كه از اين فضاها براي نصب دستگاه‌هاي خورشيدي و جذب انرژي پرتوهاي خورشيد استفاده نكنيم. گرماي خورشيد محصولي است كه به هدر مي‌رود و انسان از آن استفاده نمي‌كند. بل در جايي ديگر از الكل به عنوان سوختي زيستي، پاك و مقرون به صرفه ياد كرده‌است.