پاكستان نيز به ائتلاف عربي عليه ايران پيوست

قانون نوشت: سرانجام پس از گذشت‌ دو سال از آغاز جنگ يمن، نيروهاي پاكستاني عازم مرز يمن و عربستان مي شوند تا فصل جديدي در اين جنگ فرسايشي منطقه گشوده شود. اين جنگ كه در ۲۵ مارس سال ۲۰۱۵ مقارن با ۶ فروردين ۱۳۹۴ با عنوان «عمليات طوفان قاطعيت» آغاز شد، بيش از آنكه قاطعيت عربستان را به نمايش بگذارد‌، ضعف و ناكارآمدي اين كشور و ماجراجويي بي هدف ملك سلمان، پادشاه جديد اين كشور و محمد بن سلمان فرزند وي را به نمايش گذاشت.

در آغاز اين جنگ، تحليلگران دلايل متعددي را براي شكست احتمالي آل‌سعود بر مي‌شمردند كه يكي از آن‌ها همراهي نكردن ارتش قدرتمند پاكستان در اين جنگ بود. به‌دليل تبحر ويژه حوثي ها و نظاميان تحت امر علي عبدا... صالح، رييس جمهور پيشين يمن در جنگ زميني، حضور ارتش قدرتمندي مانند ارتش پاكستان در اين جنگ مي‌توانست موازنه را به نفع سعودي ها تغيير دهد. اما پاكستان از مداخله در اين جنگ سر باز زد.

اين در حالي بود كه عربستان به منظور مشروعيت بخشيدن به حمله نظامي به يمن، برخي كشورهاي ديگر منطقه و عربي را با خود همراه كرده بود و انتظار ياري و كمك اسلام آباد را نيز داشت؛ به‌ويژه آنكه نواز شريف در دوران تبعيد از كشور، تحت حمايت خاندان آل سعود قرار گرفته بود. در هر صورت اين جنگ تا اين لحظه، نه تنها موفقيتي براي رياض در بر نداشته بلكه بیش از ۱۰ هزار تن كشته و بیش از ۴۰ هزار زخمی بر جای گذاشته است. علاوه بر اين، حوثي ها به مرور به تجديد قوا پرداخته و به موشك هاي دوربردي كه عمق خاك عربستان را مورد هدف قرار مي‌دهد، دست يافته اند.

در اين دو سال، ايران به عنوان حامي اصلي حوثي‌ها معرفي شده و اتحاد عربي تحت رهبري عربستان تلاش كرده است جنگ يمن را به عنوان جنگ نيابتي تهران و رياض در آن منطقه معرفي كند.البته ايران با وجود حمايت از مردم يمن، هيچ‌گاه دخالت نظامي در اين كشور را نپذيرفته است. با اين حال در ابتداي تشكيل ائتلاف عربي، مذاكراتي را با كشورهايي مانند پاكستان به عمل آورد كه گفته مي شود در تصميم اين كشور براي نپيوستن به ائتلاف تحت رهبري عربستان موثر بوده است.

دست هايي بالاتر از دست ارتش

با اين وجود، اتفاق اخير و خبر پيوستن يك تيپ از نيروهاي مخصوص ارتش پاكستان به جنگ يمن، رخداد جديدي است كه در كنار پذيرش فرماندهي ناتوي عربي از سوي ژنرال پاكستاني، مي تواند به عنوان تغيير رويكرد پاكستان در مناقشه يمن تعبير شود. ارتش پاکستان در بیانیه‌ای درباره اين حضور نظامي آورده است: «ارتش پاکستان بار دیگر تعهد خود را به برقراری امنیت و حفاظت از مساجد مقدس و نیز تمامیت ارضی عربستان، اعلام می‌کند». اما آنچه در اين بيانيه نيامده است، تصميم مشتركي است كه رياض و واشنگتن براي پايان دادن به مناقشه يمن به نفع عربستان سعودي گرفته اند.

عربستان سعودی چندین دهه است که در امور نظامی به حمایت های پاکستان متکی است. در دهه 1980 هزاران نیروی پاکستانی در عربستان مستقر شدند اما در سال 2015 پارلمان پاکستان به اتفاق آرا در برابر پیوستن این کشور به اتحاد نظامی تحت رهبری سعودی در جنگ یمن رای منفی داد. تنها افراط گرایانی نظیر لشکر طیبه از استقرار نیروهای پاکستانی در یمن حمایت کردند. برخي منابع مدعي شده اند كه اعزام نیروهای پاکستانی به مرز عربستان، به دنبال سفر دسامبر گذشته ژنرال قمر جاوید بجوا، ريیس ستاد ارتش پاکستان به عربستان انجام شده، اما نگاهي عميق تر به تحولات منطقه حكايت از آن دارد كه اين تصميم فراتر از مرزهاي پاكستان و عربستان گرفته شده است.

در واقع بايد گفت از وقتي ترامپ روي كار آمده است، ساعت ها در واشنگتن، به وقت رياض كوك شده‌اند. آنگونه كه رصد اخبار نشان مي دهد ، سعودي ها از مدت‌ها پيش به دنبال ايجاد ائتلافي جديدي بوده اند تا به آبروريزي يمن پايان دهند. اين ائتلاف كه از سوي رسانه هاي غربي و مقامات آمريكايي گاهي با عنوان ناتوي عربي نام گرفته است، علاوه بر نيروهاي فعلي فعال در كارزار يمن، نيروهاي آمريكايي و برخي كشورهاي منطقه اي مانند پاكستان و شايد نيز تركيه(هر چند كه هنوز نشانه اي درباره حضور ترك ها در اين ائتلاف ديده نشده است) را در خود جاي خواهد داد.

ائتلاف نظامي عليه ايران!

روزنامه آمريكايي «وال استریت ژورنال» اين ائتلاف را طرح مشترك واشنگتن و تل آويو براي ضربه به ايران دانسته و در اين رابطه در گزارشي به نقل از چندین مقام خاورمیانه‌ای آورده است: «دولت ترامپ در مذاکرات با متحدان عربی(آمریکا) است تا آن‌ها یک ائتلاف نظامی تشکیل دهند، ائتلافی که برای مقابله با ایران دشمن مشترک‌شان، با اسرايیل تبادل اطلاعاتی خواهد داشت». این مقامات تاکید کردند که ائتلاف مذکور برای کشورهای عربی، شبیه به ناتو، یک مولفه دفاع متقابل خواهد داشت که بر مبنای آن، « حمله به یک کشور عضو، به مثابه حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد».وال‌استریت ژورنال در اين گزارش مدعي شده است: «به گفته مقامات(عربی)، آمریکا فراتر از پشتیبانی محدود کنونی‌اش به ائتلاف به رهبری سعودی در جنگ با حوثی‌های مورد حمایت ایران در یمن، از ائتلاف(نظامی کشورهای عربی در مقابل ایران) حمایت نظامی و اطلاعاتی خواهد کرد ».

باج‌خواهي‌ عربي

در این گزارش تاکید شده که عربستان سعودی و امارات عربی متحده در ازای موافقت با تشکیل این ائتلاف ضد ایرانی، خواستار کنار زدن قانون جاستا هستند؛ قانونی که امکان شکایت خانواده‌‎های قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ را ممکن کرده است. یک دیپلمات دیگر عربی نيز تاکید کرده که ایده قرار دادن اخوان المسلمین در لیست گروه‌های تروریستی، ایده‌ای به منظور دادن انگیزه به مصر برای پیوستن به ائتلاف مذکور بوده است چرا که مقامات قاهره، اخوانی‌ها را تروریست می‌دانند.

حضور ژنرال پاكستاني در راس ناتوي اعراب

در همين حال رسانه هاي پاكستاني و عربي از ماه‌ها پيش اخبار جسته گريخته اي درباره حضور ژنرال راحيل شريف، فرمانده پيشين نيروي زميني ارتش پاكستان در راس فرماندهي نيروهاي موسوم به ائتلاف ناتوي عربي منتشر كرده اند. گفته مي شود ژنرال راحیل شریف (در دوران تصدي‌گري فرماندهي نيروي زميني ارتش پاكستان) به هنگام سفر محمد بن سلمان وزیر دفاع و فرزند پادشاه عربستان، در پاسخ به وي درباره تهدیداتی که عربستان را بامخاطره مواجه مي كند، به او گفته بود: پاکستان در کنار عربستان سعودی خواهد بود و هر نوع تجاوز به عربستان را به سختی پاسخ خواهد داد!

خباثت و دورويي

ویژگی بارز دوران تصدی فرماندهي نيروي زميني ارتش از سوي راحيل شريف ، سرکوب گسترده طالبان پاکستان بود. برخي منابع خبري پاكستاني معتقدند، راحيل شريف طي ماه‌هاي گذشته فرماندهي رزمايش‌هاي نيروهاي ائتلاف عربي را در خاك عربستان آغاز كرده است. با اين حال اين انتصاب در داخل پاكستان موافقان و مخالفاني دارد. مقامات پاکستانی خواستار حفظ روابط دوستانه شان با ایران و عربستان به طور همزمان اند. به همين دليل فرمانده ستاد كل ارتش پاكستان در ديدار با سفير ايران در اسلام آباد درباره طرح هاي اين كشور توضيحاتي را به مقام ايراني داد.

توضيحاتي كه شايد در ديدار چند روز پيش سران ارتش پاكستان با مقامات نظامي كشورمان نيز مورد بحث قرار گرفته است. با اين وجود برخي گروه‌هاي تندروي مذهبي و همچنين آصف علي زرداري، رييس جمهور سابق پاكستان از حضور پررنگ نظامي اين كشور در مناقشه يمن حمايت مي كنند؛ هرچند كه جامعه شيعيان پاكستان به شدت با اين مساله مخالف هستند.

ويژگي‌هاي خاص شريف

ژنرال شريف متعلق به یک خانواده نظامی است. پدرش در جنگ با هند كشته شده و در پاكستان شهيد خوانده مي شود. برادر بزرگ‌تر وي نیز نشان حیدر(عالي‌ترين نشان ارتش پاكستان) را دریافت کرده است. برادر کوچک‌تر ا و «شبیر شریف» است که او نيز در جنگ هند و پاکستان موفق به دریافت «نشان حیدر» شده بود.‌ راحیل شریف همچنین برادر زاده «عزیز بهتی» افسر سرشناس ارتش که دلاوری‌های وی در جنگ هند و پاکستان زبانزد است و او نیز موفق به دریافت نشان حیدر شده بود. «راحیل شریف» در مقام ریاست آکادمی نظامی پاکستان با تغییردر متون دروس این آکادمی، تحول بزرگی در استراتژی نظامی پاکستان ایجاد کرد.

پاكستاني ها در راه باتلاق يمن

با اين وجود، يمن سرزمين حوثي هاست و ارتش علي عبدا... صالح نيز در بيش از سه دهه حكومت بر اين كشور چنان كاركشته شده است كه به راحتي كارزار جنگي زميني را به دشمن واگذار نخواهد كرد. بنابراين به‌نظر مي‌رسد بايد در انتظار مناقشه اي سخت در يمن باشيم، مجادله اي كه شايد اين بار پاكستاني ها را نيز همراه با آل سعود در باتلاق يمن گرفتار كند.