راهکار جلوگیری از دو قطبی شدن انتخابات

رصد نوشت: مدتی است که با بیانیه ها، نامه ها و فیلم هایی که از سوی محمود احمدی نژاد، اسفندیار رحیم مشایی و حمیدرضا بقایی در رسانه های رسمی و فضای مجازی منتشر شده، باردیگر بحث دو قطبی سازی در انتخابات ریاست جمهوری و پیامدهای آن بر سر زبان ها افتاده است. موضوعی که چند ماه پیش مورد انتقاد صریح رهبرمعظم انقلاب نیز قرار گرفت و ایشان آن را مضر به حال کشور دانستند.

از همان زمان برداشت ها و تفاسیر گوناگونی از جانب برخی نویسندگان، فعالان سیاسی و صاحبنظران درباره مفهوم «دوقطبی سازی در انتخابات» ارائه شد. اما از اوائل اسفندماه و با مطرح شدن نامزدی بقایی (از چهره های نزدیک به محمود احمدی نژاد) در انتخابات سال ۹۶ این قضیه وارد فاز جدیدی شد. پایگاه تحلیلی رصد در همین رابطه نظر دو چهره سیاسی اصولگرا را جویا شده است.

وقتی تقابل جای تحلیل را می گیرد

«امیر محبیان» نظریه پرداز سیاسی اصولگرا معتقد است: دو قطبی شدن فضای انتخابات تا حدودی طبیعی است زیرا به هر حال رقابت بین دو جناح کلی در کشور صورت می گیرد، شعارهای این ها در تقابل با یکدیگر است.
نباید شرایطی در کشور ایجاد شودکه مردم احساس کنند باید بین بین دیو و فرشته یکی را انتخاب کنند.

او درباره سخن مقام معظم رهبری که فرمودند در انتخابات از فضای دو قطبی بپرهیزید نیز گفت: این که مقام معظم رهبری فرمودند فضای انتخاباتی دو قطبی نشود از این جهت است که در چنین فضایی، افراد بیش از آن که برنامه نامزدها را ملاک عمل قراردهند بر شعارهای هیجانی متمرکز می شوند. به عبارت دیگر، رای دهندگان به جای این که رای شان مبتنی بر تحلیل برنامه ها باشد، مبتنی بر مواضع تقابلی کاندیداهاست.

محبیان در ادامه افزود: دو قطبی شدن تا حدودی فضا را احساسی کرده و از فضای عقلانیت خارج می کند. لازم است جریان های سیاسی با نگرشی عقلانی و معتدل به جای نقد یکدیگر، به نقد و تحلیل برنامه ها بپردازند. در این صورت مردم هنگام انتخاب به جای تکیه بر احساسات و مواضع سیاسی نامزدها، برنامه و کارآمدی آن ها را می سنجند.

این نظریه پرداز اصولگرا با اشاره به دو قطبی انتخابات سال ۸۸ گفت: تبدیل رقابت انتخاباتی به تقابل و تخاصم، یک رفتار غیر مدنی است و در نهایت هم به ضرر مردم و هم ضرر کشور تمام می شود.

ذات دو قطبی شدن بد نیست، «شیوه» اشکال دارد
احمد توکلی که خود سابقه دو بار حضور در انتخابات ریاست جمهوری را دارد نیز نظری شبیه به محبیان دارد: دو قطبی شدن ذاتاً بد نیست، بلکه هر انتخاباتی معمولاً دو قطبی می شود ولی نه آن دو قطبی که تخاصم در بین آن ها باشد.به نظر من مقام معظم رهبری نظرشان این است که «دو قطب» متخاصم نشوند، بلکه باید مسائل عمومی و مباحث مربوط به اهداف ملی را در نظر بگیرند و تنها به رقابت فکر نکنند. به عبارت دیگر نباید شرایطی در کشور ایجاد شودکه مردم احساس کنند باید بین بین دیو و فرشته یکی را انتخاب کنند.
دو قطبی شدن تا حدودی فضا را احساسی کرده و از فضای عقلانیت خارج می کند. لازم است جریان های سیاسی با نگرشی عقلانی و معتدل به جای نقد یکدیگر، به نقد و تحلیل برنامه ها بپردازند

توکلی همچنین گفت: دو قطبی شدن محاسن و معایبی دارد. قرآن کریم در بحث «نماز و قمار» می فرماید: حتی قمار و شراب را مزایایی و معایبی دارد این طور نیست که شراب مطلقاً بد باشد ولی در ادامه می گوید گناه و ضرر آن بیشتر از منفعت آن است.
نماینده سابق مجلس افزود: آن الگوی دوقطبی نامطلوب است که افراد حدود و منافع ملی را در نظر نگیرند. یکدیگر را تخطئه کنند و شخصیت و برنامه های طرف مقابل را بی محابا تخریب کنند. در مجموع دو قطبی شدن می تواند انگیزه افراد برای مشارکت و دقت در انتخاب را افزایش دهد و در ذات خود نقص نیست. امّا نحوه برخورد نامزدها و طرفدانشان با یکدیگر امّا نحوه برخورد نامزدها و طرفدارانشان با یکدیگر است که ماهیت این دو قطبی را به شکلی نامطلوب تبدیل می کند.