مشکلات ایران و ترکمنستان حقوقی است

هاشمی گلپایگانی در پاسخ به اینکه آیا همکاری بین ایران و ترکمنستان در موضوع انرژی و سواپ چگونه است، گفت: در حال حاضر سواپ انجام می شود. ایران مقدار زیادی از گاز ترکمنستان را سواپ می کند و احتمالا در آینده هم مقدار آن افزایش می یابد.

سفیر سابق ترکمنستان در رابطه با اینکه مشکل قرارداد صادرات گاز ترکمنستان به ایران چیست، گفت: این یک بحث حقوقی هست که اختلافاتی روی قیمت و دیگر مسائل وجود دارد که باید بخش های حقوقی و تخصصی دو طرف بنشینند و موضوع را حل کنند. این موضوع یک بحث سیاسی در قالب اینکه باعث تنش در روابط شود نیست. هیچ کدام از طرفین چنین اراده ای ندارند و طرف ترکمنستان هم این روند را دنبال نمی کنند که روابط را کاهش دهند یا خللی در آن وارد کنند.

او ادامه داد: اختلاف سر قیمت و مسائل حقوقی مطرح است که اگر قرار است طرفین به همکاری ادامه بدهند باید این اختلافات را برطرف کنند و با مذاکراتی که در پیش خواهد بود، بعد از اینکه کابینه جدید ترکمنستان سر کار خواهد آمد، رفت و آمدها و مسائل دو کشور پی گیری می شود و کمیسیون اقتصادی دو طرف و مقولات دیگر در آینده مسیر طبیعی خود را طی خواهد کرد.

هاشمی در رابطه با این که قرارداد بین دو کشور چه مشکلی دارند که این مسائل پیش می آید، آیا آنها قبول نمی کنند که در جنوب معادل گاز آنها، انرژی به مشتری های آنها صادر کنیم، گفت: گاز وارداتی برای مصرف داخلی در شمال بود و گاز خودمان را از جنوب برای جاهای دیگر که لازم بود صادر می کردیم. بنابراین ما نسبت به گاز رسانی شمال به خود کفایی رسیدیم و علیرغم اینکه گاز برای تغذیه شمال قطع شده بود، وزرات نفت توانسته نسبتا آن نقص را پوشش دهد. برای اینکه لوله های اتصالی به شمال عملیاتی شده است و توانسته آنرا پوشش دهد.

هاشمی افزود: بحث قیمت ها و جنبه حقوقی قراردادها را وزارت نفت دنبال می کند. ولی باید گفت در حالت کلان دو کشور در همه حوزه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی و دیگر حوزه ها به کار خود ادامه می دهند و این اختلافات مقطعی است و نمی تواند سرایتی به همه مقولات داشته باشد. امید وجود دارد که دیگر چنین جریانی بوجود نیاید.
سفیر سابق کشورمان در ترکمنستان در پاسخ به سوال که آیا طرفین به این شرایط رسیده اند که بتوانند به جای رقابت در موضوع انرژی نوعی بازی برد- برد را پیش بگیرند، گفت:

ما همین مقدار که این آمادگی را پیدا کردیم که گاز ترکمنستان را سواپ کنیم خود به معنای حرکت در مسیر همکاری برای گسترش روابط در عرصه گازی و انرژی است. این نیت همکاری در دو طرف شکل گرفته است و نمونه اش همین سواپ است که در آینده در عرصه های دیگر انرژی این همکاری با قدرت بیشتری پیش خواهد رفت. این موضوع وجود ندارد که ما به دنبال این باشیم که مشتری های آنها را به چنگ بیاوریم یا آنها چنین کنند.

او ادامه داد: دو کشور1200 کیلو متر مرز مشترک دارند و نیاز مبرمی به همکاری های همه جانبه دارند. نگاه آنها به ما و نگاه آنها به ایران بر مبنای بازی برد- برد است و این بهترین راه پیشرفت و تایید منافع و رسیدن به منافع ملی دو طرف است. ترکمن ها در صدد این همکاری هستند. ما هم این نیت را داریم که این شرایط و مشکلات جزئی که حقوقی است رفع شود و باید گفت که مشکلات حقوقی می تواند خیلی راحت حل شوند.

هاشمی ادامه داد: خط راه آهنی که در از قزاقستان و ترکمنستان عبور می کند و به ایران می آید و این مناطق را می تواند به خلیج فارس و آبهای آزاد وصل کند خطی بسیار مهم و یکی از محورهای همکاری این سه کشور است که می تواند فضای بسیاری خوبی در افزایش مبادلات تجاری به پیش آورد. در این مسیر بار و کالا ترانزیت می شود ولی نیاز به توسعه و بهره برداری های بیشتری است.

احتمالا خطوط فرعی دیگری لازم باشد که این همکاری را گسترش دهد و استفاده بیشتری از این موضوع برداشته شود. دوطرف روابط تجاری و ترانزیتی خوبی دارند و ایران تمایل دارد بخاطر ناامن بودن منطقه از لحاظ دفاعی و امنیتی با ترکمنستان همکاری لازم را داشته باشد و تجربیات خود را در اختیار آنها قرار دهد.