چگونه ناوگان هوایی کشور نونوار شد؟

خبرآنلاین: با ورود هواپیماهای جدید به آسمان کشور، ناوگان هوایی کشور در حال نونوار شدن است.

سومین هواپیمای خریداری شده در دوران پسابرجام دیروز در فرودگاه مهرآباد به زمین نشست؛ این هواپیما، یکی از ۲۰۰ هواپیمایی است که پس از اجرای برجام، قرارداد خرید آنها با شرکت‌های خارجی امضا شد.

در شرایطی در دوره یک‌سال گذشته ایران، خرید هواپیما از غول‌های بزرگ هواپیماسازی دنیا را در دستور کار خود قرار داده که طی سال‌های گذشته شاهد بودیم که هواپیماهای فعال کشور یکی پس از دیگری از چرخه فعالیت خارج می‌شدند و کارشناسان نگران مرگ تدریجی صنعت هوایی کشور بودند.

آمارها نشان می‌دهد که هم‌اکنون ۲۶۶ هواپیما در ناوگان هوایی مسافری کشور وجود دارد که از این تعداد ۱۱۰ فروند آن غیرفعال است؛ این اعداد و ارقام حکایت از آن دارد که تنها ۱۵۶ فروند هواپیمای فعال با میانگین عمر ۲۳ سال در ناوگان هوایی کشور فعالیت دارد.

استفاده بیشتر از این هواپیماها باعث شده بود که بنا به گفته وزیر راه و شهرسازی، هزینه اضافه بر دوش صنعت هوایی کشور بگذارد؛ این در حالی است که هزینه تامین قطعات این هواپیماها و تعمیر آنها بسیار گران بوده و برخی قطعات، دیگر در بازار نیست. همچنین مصرف سوخت این هواپیماها بسیار بالا گزارش شده است.

براساس آمارهایی که سال گذشته شنیده می‌شد، از مجموع ۱۷ شرکت هواپیمایی بهره‌بردار در کشور در مجموع ۲۷۳ فروند هواپیما در کل ناوگان کشور وجود دارد که از این تعداد ۲۶۶ ناوگان به حمل مسافری و ۷ فروند به حمل بار اختصاص دارد. از سوی دیگر مجموع کل صندلی در کشور ۴۵ هزار و ۳۱۷ صندلی است که از این تعداد ۲۶ هزار و ۶۲۶ صندلی فعال و ۱۸ هزار و ۶۹۱ صندلی غیرفعال است که با این شرایط می‌توان گفت ۶۲ درصد از صندلی‌های هواپیمایی کشور فعال و ۳۸ درصد صندلی‌های موجود در کشور غیرفعال است.

همچنین بنا به داده‌های اعلام شده، تعداد کل ناوگان فعال کشور برابر با ۱۶۳ فروند هواپیما است. از سوی دیگر ۱۱۰ فروند هواپیما نیز در ناوگان کشور غیرفعال است. آمار اعلام شده بیانگر آن است که بیشترین عمر ناوگان هوایی کشور با میانگین سنی ۲۷ سال به شرکت ایران‌ایر اختصاص دارد.

این شرایط باعث شد که از اولین روزهای امضای قرارداد برجام، وزارت راه و شهرسازی دولت یازدهم، خرید هواپیما از غول‌های بزرگ هواپیماسازی دنیا را در اولویت خود قرار دهد. اولین قرارداد در روزهای پایانی آذرماه ۱۳۹۵ میان ایران‌ایر و شرکت هواپیماسازی بوئینگ امضا شد. در راستای این قرارداد، ۵۰ فروند هواپیمای بوئینگ مدل ۷۳۷ و ۳۰ فروند مدل ۷۷۷ پهن‌پیکر در یک دوره ۱۰ سال به ایران‌ایر تحویل داده می‌شود.

«فلچر باراک دال»، معاون مدیرعامل شرکت هواپیماسازی بوئینگ، ارزش این قرارداد را ۱۶ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار اعلام کرده و گفته است: بوئینگ قرارداد فروش ۸۰ فروند هواپیما را با تایید دولت آمریکا، با ایران نهایی کرد. (ایـنـجــا)

دومین قرارداد نیز در کمتر از یک‌ماه و دی‌ماه میان ایران‌ایر و کمپانی ایرباس به امضا رسید تا کمپانی ایرباس ۱۰۰ فرند هواپیما را در بازه زمانی ۱۰ ساله تحویل هما دهد. کمپانی سازنده هواپیما ایرباس، یکی از اولین شرکت‌هایی بود که بعد از امضای توافق هسته‌ای میان ایران و گروه موسوم به ۱+۵، با ایران تفاهم‌نامه امضا کرد. (ایـنـجـــا)

‌پیش‌قرارداد خرید ۱۱۸ فروند انواع هواپیمای ایرباس بین ایران‌ایر و کمپانی ایرباس، بهمن‌ماه ۱۳۹۴‌ (ژانویه سال ۲۰۱۶ میلادی) به امضا رسید. در آن پیش‌قرارداد‌ مقرر شد ‌‌۱۱۸ فروند انواع هواپیمای ایرباس‌ شامل ۴۵ فروند‌ ایرباس ۳۲۱ و ۳۲۰، ۴۵ فروند‌ ایرباس ۳۳۰، ۱۶ فروند‌ ایرباس ۳۵۰ و ۱۲ فروند‌ ایرباس ۳۸۰ پهن‌پیکر‌ برای ایران‌ایر خریداری شود که بعد‌ها این پیش‌قرارداد به ۱۰۰ فروند هواپیما کاهش یافت.

مذاکرات با ای‌تی‌آر نیز دنبال می‌شود. بنا به گفته فرهاد پرورش، مدیرعامل هما، مشکل اصلی برای توافقات نهایی با این شرکت در خرید هواپیما، عدم اطمینان جمهوری اسلامی ایران به برگزاری دوره‌های آموزشی و قطعات لازم از سوی این شرکت است که در صورت توافق در سفر مسوولان این شرکت به ایران در آینده‌ای نزدیک، این مشکل نیز رفع خواهد شد.

پس از امضای این قراردادها، بلافاصله ایرباس A۳۲۱، اولین هواپیمای خریداری شده، ۲۳ دی‌ماه ۱۳۹۵ در فرودگاه مهرآباد به زمین نشست. ایرباس A۳۲۱، خانواده‌ای از هواپیماهای لاغر پیكر از هواپیمای مسافربری ساخته شركت ایرباس است. ساخت ایرباس A۳۲۱ از سال ۱۹۸۴ آغاز شد و نخستین بار در ۲۲ فوریه ۱۹۸۷۷ در تولوز فرانسه به پرواز درآمد و در ژوئیه سال بعد در اختیار شركت هواپیمایی ایرفرانس قرار گرفت.

ایرباس A۳۲۱ امکان آن را خواهد داشت که به طور همزمان در پروازهای داخلی و خارجی مورد استفاده قرار گیرد. این هواپیما که جزو هواپیماهای با بدنه باریک و از نظر ظرفیت پرواز در حوزه کوتاه‌برد و میان‌برد قرار می‌گیرد و یکی از پرطرفدارترین هواپیمای ایرباس در طول سال‌های گذشته بوده است.

دومین هواپیما نیز در روزهای پایانی سال ۱۳۹۵ و ۲۱ اسفندماه وارد آسمان کشور شد. این هواپیمای مسافربری که از مدل ایرباس ۳۳۰ سری ۲۰۰ است، بامداد شنبه فرودگاه تولوز فرانسه را به مقصد تهران ترک کرد و ساعت ۸ و ۵۷ دقیقه شنبه وارد فرودگاه مهرآباد شد. این هواپیما دارای ۲۳۸ صندلی شامل ۳۲ صندلی بیزینس کلاس و ۲۰۶ صندلی اکونومی کلاس است و برای مسافت‌های دور کاربرد دارد.

سومین ایرباس پسابرجامی نیز دیروز در فرودگاه مهرآباد به زمین نشست و از این پس، در ناوگان هوایی کشور قدرت‌نمایی خواهد شد. این هواپیما که از نوع ۳۳۰ سری ۲۰۰ است، ساعت ۱۷:۴۰ دیروز (شنبه) با شماره پرواز همای ۷۰۰ به فرودگاه مهرآباد تهران وارد شد.

بنا به گفته مدیرعامل هما، قرار است تا پایان ۲۰۱۷ میلادی تعداد ۴ فرورند ایرباس ۳۲۰ دیگر به ناوگان هواپیمایی جمهوری اسلامی اضافه شود؛ ضمن این‌که در سال ۲۰۱۸ نیز قرار است تعداد ۵ فروند ایرباس ۳۲۱ تحویل ما شود.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که اولین هواپیمایی که وارد کشور شد و از نوع ایرباس ۳۲۱ بود، از زمانی که در برنامه پروازها قرار گرفته تا روز جمعه هفته قبل، طبق آمار نزدیک به ۶۵۰ ساعت در حدود ۲ ماه و ۵ روز گذشته پرواز داشته و بین ۴۸ تا ۵۰ هزار مسافر را جابه‌جا کرده است.

به این ترتیب، با ورود یک به یک هواپیماهای جدید به آسمان کشور، ناوگان هوایی کشور در حال نونوار شدن است.

اصغر فخریه‌کاشان، قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی درباره امتیازات اقتصادی خرید هواپیماهای جدید گفته است: خرید ۲۰۰ فروند هواپیمای جدید اولین معامله‌ای است که از منابع خارجی تامین مالی می‌شود و از طریق منابع خارجی فاینانس آن محقق شده است؛ چنان که حتی در فاینانس‌هایی که دولت درگیر آن است هم در برخی از موارد نتوانستیم از منابع خارجی استفاده کنیم، اما در مورد قرارداد خرید هواپیما تامین مالی از منابع خارجی محقق شده است.

فخریه‌کاشان تصریح کرده است: دومین امتیاز اقتصادی خرید هواپیماهای جدید این است که اتکای منابع خارجی بر خود شرکت هما است. یعنی خارجی‌ها به اعتبار هما این قرارداد را تامین مالی کرده‌اند و این نشانگر اعتماد جهانی شرکت هواپیمایی ایران ایر است. از سوی دیگر، از مهم‌ترین امتیازات این قراردادها این است که دولت ضمانتی ارائه نمی‌کند و ارائه تمام ضمانت‌ها بر عهده شرکت هواپیمایی ایران‌ایر است.

وی با اشاره به چهارمین امتیاز اقتصادی قرارداد خرید هواپیما از ایرباس، بوئینگ و ATR عنوان کرده است: یکی از دیگر امتیازات، صرفه‌جویی در مصرف سوخت است که در مورد هواپیمای ۳۲۱ که اولین هواپیمای مورد قرارداد با ایرباس بود شاهد آن بودیم که مصرف سوخت در این هواپیما تا سه برابر کاهش پیدا کرد.

به گفته وی، از دیگر امتیاز اقتصادی خرید ۲۰۰ فروند هواپیمای جدید، افزایش رتبه اعتباری هما در جهان، کاهش هزینه‌های سربار و معامله بدون واسطه است. همچنین امتیاز دیگر خرید هواپیمای جدید، استفاده از خدمات پس از فروش است. در عین حال، این قرارداد فرصتی را ایجاد کرده است که نیروی انسانی فارغ‌التحصیل در رشته‌های هوافضا و دانشکده‌های هوایی جذب بازار کار شوند و جلوی مهاجرت نیروی انسانی و کادر ورزیده صنعت را گرفته است.