بحران واقعی در نظام بانکی

خبرآنلاین: یک اقتصاددان می گوید:«قانون تاسیس بانک در ایران دچار مشکلات فراوانی است،به همین دلیل لازم است اقدامات لازم برای ساماندهی این وضعیت صورت بگیرد.»

آلبرت بغزیان، استاد دانشگاه تهران افزود: اگر یک فروشگاه زنجیره ای مجوز فعالیت بگیرد، نمی تواند در هر نقطه از کشور نسبت به تاسیس شعب خود اقدام کند، در چنین شرایطی چگونه است که بانک با دریافت تنها یک مجوز می تواند در اقصی نقاط کشور شعبه تاسیس کند؟

وی گفت: به نظر می رسد نظارتی که بر فعالیت سایر رشته های اقتصادی است ، در این حوزه هنوز وجود ندارد و از این رو باید اقداماتی برای ساماندهی این وضعیت صورت گیرد .

او با اشاره به هشدارهای مکرر رییس کل بانک مرکزی در در خصوص مراقبت مردم در انتخابت بانک برای سپرده گذاری گفت: این هشدار باید دو دهه قبل به مردم داده می شد تا حواسشان را جمع کنند و برای مراقبت از پول هایشان تدابیر لازم را در نظر بگیرند .

وی تاکید کرد: این برخورد بانک مرکزی نشان می دهد این نهاد در دوره ای در ارائه مجوز برای تاسیس بانک و موسسه مالی و اعتباری و ... اسراف کرده و همین امر خود گواه اختلالی است که از دیرباز در این بازار به چشم می‌خورد .

این کارشناس اقتصادی در پاسخ به این سئوال که چه تغییراتی سبب شکل گیری شرایطی برای اعلام هشدار از سوی رییس کل بانک مرکزی شده است؟ گفت: این خطر پیش از این نیز در کمین سپرده های مردمی در بانک ها بود؛ بانک ها همواره با این مشکل روبرو بودند که نتوانند از عهده تعهدات خود برآیند اما تا قبل از این تورم این ریسک را پوشش می داد .

وی در توضیح این مطلب اضافه کرد: تورم بالا مانع از آن می شد که واقعیات پرداخت نرخ سود بانکی و ... روشن شود، اما حالا که نرخ تورم کاهش یافته است، بحران اصلی و جدی خود را نشان می دهد.

استاد دانشگاه تهران با اشاره به اینکه نرخ سودهای بانکی بسیار بالاتر از نرخ تورم است، گفت: در کشورهای توسعه یافته ، دولت و بانک مرکزی کاری به نرخ سود بانکی ندارند، البته در این کشورها هم سود بانکی پایین است و هم کارمزد تسهیلات بانکی ، حال اگر بانکی خرق عادت کند و بخواهد سود بالاتری پرداخت کند، بلافاصله با کنترل های نهادهای نظارتی روبرو می شود تا معلوم شود پایه و بنیان پرداخت این سود چیست؟

وی گفت: حالا در ایران هم باید روشن شود که سودهای بالا به سپرده های بانکی از چه محلی پرداخت می شود.خود بانک ها می گویند این سودها از محل کارمزد ردیافتی تسهیلات اعطایی است اما سئوال اساسی این است که اگر این تسهیلات رفت و برنگشت و وثیقه نیز تبدیل به پول نشد، بانک چه باید بکند؟

وی تاکید کرد: در سال های اخیر اتفاقات مثبتی در این عرصه رخ داده است ، به عنوان مثال شاهدیم که رقابت آشکار بانک ها برای جذب سپرده و پرداخت سودهای کلان ، به فعالیتی زیرپوستی تبدیل شده است، خود این امر نشان می دهد که در مرحله بعد باید در انتظار اتمام این دوره باشیم.

او گفت: لازم است صورت های مالی بانک ها کاملا شفاف شود تا در سایه این شفافیت شیوه نامه ها مورد مطالعه قرار گیرد.

او با انتقاد از وجود بیش از سه هزار صندوق و موسسه مالی و اعتباری غیر مجاز در ایران، گفت: ساماندهی این بازار یکی از مهمترین و اساسی ترین اقداماتی است که باید در دستور کار دولت و بانک مرکزی قرار گیرد در ضمن حتی بانک های مجوز دار نیز با نظارت های دقیق باید رصد شوند تا شرایط برای سوء استفاده مهیا نشود .