تمرکز روحانی فقط روی مسائل اقتصادی نباشد

مهرنوش جعفری در شرق نوشت: مسائل ریز و درشت اقتصادی‌محور، گفتمان واقعی موجود انتخابات پیشِ‌روی ریاست‌جمهوری را چنان شکل داده است که اردوگاه حامی حجت‌الاسلام آقای دکتر روحانی ناگزیرند مواضع دفاعی محکمی را در برابر حملات منتقدان و مخالفان ایشان سروسامان دهند.

حتی نامزد دیگر اصلاح‌طلبان یعنی آقای جهانگیری، واجد شرایطی است که می‌تواند در برابر سیاه‌نمایی‌های منتقدان قدرتمند، از دستاوردهاي دولت دفاع کند. این آرایش اگرچه گریزناپذیر می‌نماید، اما باید توجه داشت تمرکز بر این گفتمان اقتصادی، برگ برنده چندان قاطعی نیست. دولت آقای روحانی تلاش‌های درخور تقدیری برای برون‌رفت از خرابی‌های دوره احمدی‌نژاد انجام داد، ولی نتوانست حقایق نهفته در مدیریت آن دوره را تبیین و تشریح کند و صرفا به پراکنده‌گویی در‌این‌باره بسنده کرد.

این روش هرچند مبتنی بر مصلحت‌سنجی‌هایی بود، اما این پیامد را به دنبال داشت که در افکار عمومی که از ناحیه منتقدان دولت به‌شدت تحریک می‌شد، انتظاراتی شکل بگیرد که برآورده‌کردن آن خارج از توان دولت و واقعیات موجود در عرصه اقتصادی و سیاسی کشور بود؛ از‌‌این‌رو تمرکز بیش از اندازه بر موضوعات اقتصادی نمی‌تواند برگ برنده قاطعی برای مبارزات انتخاباتی آقای روحانی تلقی شود و به‌نظر می‌رسد باید برنامه‌های تبلیغاتی ایشان بر محورهای دیگر هم تمرکز ویژه داشته باشد؛ یعنی مسائل فرهنگی و سیاست داخلی و خارجی.

از مورد اخیر که شروع کنیم، درمی‌یابیم اتفاقا یکی از امتیازات دولت آقای روحانی در گذشته چهارساله، تغییر ملموس آهنگ سیاست خارجی بوده که برجام نقطه عطف آن است که عجالتا در همان نقطه متوقف شده و دستگاه دیپلماسی ایشان هنوز آن‌طور که ظرفیت دارد، در جایگاهی قرار نگرفته که سایر مخاطراتی که پیرامون ایران شکل گرفته یا به‌سرعت درحال شکل‌گیری است، با رویکردی مبتنی بر تشنج‌زدایی و دوری از اقدامات ناپخته بخش‌های دیگر مواجه شود. بحران‌های موجود در سوریه و عراق و یمن و روابط چالش‌برانگیز با شیخ‌نشین‌های خلیج فارس، به‌ویژه پس از حمله به سفارت این کشور که کاملا قابل پیشگیری بود، شرایطی را موجب شده که می‌تواند دستاوردهای درخشان دولت آتی آقای روحانی را به محاق ببرد. اینکه دیدگاه و رویکرد سیاسی رقبای ایشان در‌این‌باره چیست، می‌تواند موضوع جالبی در مناظره‌های آتی باشد؛ چون در این‌ خصوص دست آقای روحانی بی‌شک پرتر از بقیه است.

در موضوع سیاست داخلی، مسائلي مثل حقوق شهروندی، فساد نهادینه‌شده و گفت‌وگوهای ملی و ضرورت هم‌گرایی نیروهای سیاسی برای پیشبرد و تقویت برنامه‌های ملی، همچون فقرزدایی و اشتغال و... اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد.

طبعا دیدگاه رقبای ایشان در این مورد شنیدنی خواهد بود و افکار عمومی را روشن خواهد کرد که کدام سلایق قادر به حل معضلات بالا‌دستی کشور است تا نتایج ملموس آن را در عرصه اقتصادی مشاهده كنند و بالاخره عرصه فرهنگی (تکثر نسبی رسانه‌ها و تولیدات دیگر هنری و...) و امور اجتماعی و بهداشت و محیط زیست، از‌جمله زمینه‌‌هایی است که برگ برنده آقای روحانی است؛ مشروط بر اینکه برنامه درستی در مبارزات انتخاباتی مشتمل بر عملکردها و برنامه‌های آتی ایشان طراحی و پردازش شده باشد.

قدر مسلم این است که توفیق هر دولت در عرصه اقتصادی مستلزم موفقیت در زمینه‌های دیگر است. تجربه دولت اصلاحات به‌روشنی گویای این حقیقت است که آثار ملموس توسعه سیاسی و اجتماعی و بسط آزادی‌ بیش از هر چیز خود را در توسعه اقتصادی و کاهش فساد و افزایش شفافیت نشان می‌دهد؛ بنابراین مبارزات انتخاباتی نباید صرفا بر گفتمان اقتصادی شکل‌ بگیرد، بلکه باید به نقاط قوت دیگر دکتر روحانی و احزاب و جناح‌های حامی ایشان نیز توجه ویژه‌ای شود.